Visita Encydia-Wikilingue.con

Vegetarianismo

vegetarianismo - Wikilingue - Encydia

Princípio da imparcialidade
 Este artigo ou sección posúe pasaxes que non respectan o principio da imparcialidade.
Teña algún coidado ao ler as informacións contidas nel. Se puider, tente tornar o artigo máis imparcial.
Algúns alimentos típicos dunha dieta vegetariana.

Vegetarianismo é un réxime alimentar que exclúe da dieta todos os tipos de carne (boi, peixe, froitos do mar, porco, polo e outras aves, etc), ben como alimentos derivados. É baseado fundamentalmente no consumo de alimentos de orixe vegetal, con ou sen o consumo de laticínios e/ou ovos.[1][2]

Táboa de contido

Etimologia

A Vegetarian Society, fundada en 1847 , reivindica crear a palabra vegetarian (vegetariano) do latim vegetus, que significa 'vivo' (que é como os primeiros vegetarianos dixeron se sentir coa dieta) …"[3] Non obstante, o dicionario de inglés Oxford, entre outros dicionarios padrões, afirman que a palabra foi formada do termo "vegetable" (vegetal) e o sufixo "-arian".[4]

O dicionario de inglés Oxford tamén apunta a evidencia que indica que a palabra xa era usada antes da fundación da Vegetarian Society:

Mais observa que: "O uso xeral da palabra aparente aumentou moi debido á creación da Vegetarian Society en Ramsgate en 1847."

Formas de vegetarianismo

Hai principalmente catro formas de dietas vegetarianas, clasificadas de acordo cos tipos de alimentos que son consumidos:

Táboa de alimentos consumidos nas principais dietas vegetarianas
Nome da Dieta Carne (calquera tipo) Ovos Laticínios Mel
Ovolactovegetarianismo
Non
 Si Si Si
Lactovegetarianismo
Non
 Non Si Si
Ovovegetarianismo
Non
 Si Non Si
Vegetarianismo estrito
Non
 Non Non Non[5][6][7]

Ovolactovegetarianismo

Dieta composta por alimentos de orixe vegetal, ovos, leite e derivados deles. Nesta dieta só hai a exclusión de calquera tipo de carne da alimentación.

Lactovegetarianismo

Dieta composta por alimentos de orixe vegetal, leite e seus derivados. Os que a seguen non comen ovos nin calquera tipo de carne. Esa é a dieta tradicional da poboación india.[8]

Ovovegetarianismo

Dieta composta só por alimentos de orixe vegetal e ovos, habendo a exclusión dos produtos lácteos e seus derivados e de carne.

Vegetarianismo estrito

Tamén chamado de vegetarianismo certo, é unha dieta composta unicamente por alimentos de orixe vegetal. Vegetarianos estritos non comen, así, calquera tipo de carne , ovos, laticínios, mel, etc., retirando da dieta todos os produtos de orixe animal.

Esa forma de dieta é frecuentemente confundida co veganismo, mais, aínda que veganos sexan vegetarianos estritos, non son a mesma cousa:

"A pesar de [nutricionalmente] clasificarmos os 'vegetarianos certos' só pola alimentación, existe unha diferenza entre o vegano e o vegetariano estrito. Xeralmente o vegano tampouco utiliza produtos non alimentícios provenientes de animais, como lã, coiro, seda e pel. Cando falamos en termos [exclusivamente] nutricionais, non fai diferenza esa clasificación."[9]

Mentres o vegetarianismo estrito é só un réxime alimentar, veganismo é respecto aos dereitos animais - o que inclúe o vegetarianismo estrito por razóns éticas, mais non só (circo con animais, rodeios, produtos examinados en animais, e calquera outra forma de explotación animal é boicoteada polos veganos).

Existe tamén outras dietas vegetarianas menos comúns como o Crudivorismo e o Frugivorismo.

Confusión de termos

Vegetarianismo é unha palabra ambígua, ou sexa, que ten máis dun sentido. No sentido de xénero, fala abranguendo todas as formas de vegetarianismo. No sentido de especie, designa o certo sentido da palabra, o vegetarianismo estrito (que non consome ningún produto de orixe animal).

Niso faise diversas confusións. As máis comúns son: simplificar o ovolactovegetarianismo por vegetarianismo; e confundir vegetarianismo estrito con veganismo. Debido a iso se emprega o termo "dieta vegana", para indicar a dieta vegetariana estrita. Veganismo non é dieta alimentar, vegetarianismo si. O correcto é sempre "dieta vegetariana". Ao referirse á alguén que non se alimenta con ningún produto de orixe animal, úsase o termo "dieta vegetariana estrita".

Orixe e historia do vegetarianismo

Ver artigo principal: Historia do vegetarianismo

O vegetarianismo ten súa orixe na tradición filosófica india, que chega ao Occidente na doutrina pitagórica. Nas raíces indias e pitagóricas do vegetarianismo son ligadas a noción de pureza e contaminación, non correspondendo coa visión de respecto aos animais. O nacemento dunha sensibilidade en relación aos animais, que condena o consumo de animais por motivos morais ou solidarios, é moi recente na historia da humanidade e data a partir do século XIX nalgúns países da Europa.[10] O vegetarianismo ético, que visa o respecto pola vida animal tivo orixe na Antiguidade, sendo que ao longo da Historia da humanidade, moitos autores teñen vindo a criticar e cuestionar consumo de carne con base nese aspecto, por exemplo Mahavira, Asoka, Plutarco, Porfírio, Ovídio, San Ricardo de Wyche, Leonardo da Vinci, John Ray, Thomas Tryon, Bernard de Mandeville, Alexander Pope, Isaac Newton, Voltaire, George Cheyne, David Hartley, Oliver Goldsmith, Joseph Ritson, Lewis Gompertz, Johnny Appleseed, Percy Bysshe Shelley, Alphonse de Lamartine, Amos Bronson Alcott, William Alcott, Richard Wagner, Liev Tolstoi,George Bernard Shaw, Romain Rolland, Élisée Reclus, Mahatma Gandhi, Franz Kafka, Isaac Bashevis Singer, entre moitos outros. Este feito é demostrado por autores como Howard Williams,[11] Rod Preece,[12] Norm Phelps,[13] Walter e Portmess [14] e Rynn Berry.[15]

Unha das pasaxes máis antigas a favor dun vegetarianismo ético xurdiu cando Ovídio, nas Metamorfoses puxo na boca de Pitágoras estas palabras: "Que crime horríbel lanzar en nosas entrañas as entrañas de seres animados, nutrir na súa substancia e no seu sangue o noso corpo! para conservar a vida a un animal, quizais é mister que morra un outro? Quizais é mister que en medio de tantos bens que a mellor das nais, a terra, dá aos homes con tamaña profusão, prodigamente, se teña aínda de recorrer á morte para o sustento, como fixeron ciclopes, e que só degolando animais sexa posíbel cevar a nosa fame? […] É desumanidade non nos conmovermos coa morte do cabrito, cuxos gritos tanto se asemellan aos dos nenos, e comermos as aves a que tantas veces demos de comer. Ah! quão pouco dista dun enorme crime! "[16] Este fragmento de Ovidio reflexiona os ensinamentos dos pitagóricos o primeiro século.[17]

Xa na era cristiá San João Crisóstomo escribiu que a alimentación carnívora é unha luxúria e que o Home ao comer carne é peor que os animais salvaxes, que só teñen ese forma de se alimentaren.[18]

No Renascimento os ensaios de Michel de Montaigne evidenciam bastante sensibilidade para cos animais. Exemplo diso é a seguinte pasaxe: "Nunca puiden ver sen constrangimento perseguir e matar inocentes animais, case sempre indefensos, e dos cales nunca o home recibiu de máis pequena ofensa."[19] Ou aínda: "Para algunhas nais é un passatempo ver o fillo torcer o pescozo a un polo, bater ou magoar un can ou un gato […] iso son medios, sementes e raíces da crueldade, tirania e traizón."[20]

Poucos anos despois, Bernard Mandeville foi un dos moitos autores que criticaron o consumo de carne con base nos motivos éticos: "Eu non podo comprender cun home, que non está enteiramente endurecido e habituado á vista do sangue e do masacre, poida asistir sen remorso ao masacre de animais como o boi e o carneiro, nos cales o corazón, o cerebro, os nervios, difiren tan pouco dos nosos, e cuxos órganos dos sentidos, e por consecuencia do corazón, son os mesmos que no ser humano."[21]

Á súa vez, xa o século XIX Lamartine estaba convencido de que "matar os animais para nos sustentarmos coa súa carne e o seu sangue é unha das máis deplorábeis e das máis vergonhosas enfermidades da condición humana."[22]

Vegetarianismo e nutrição

Dietas vegetarianas normalmente son ricas en carboidratos , fibras dietéticas, magnésio, potássio, folato, antioxidantes (como vitaminas C e E) e fitoquímicos, alén de presentaren baixo ingestão de graxa saturada e colesterol, fornecendo diversos beneficios nutricionais.[23] Por outro lado dietas vegetarianas poden presentar menor ingestão de vitamina B12, vitamina D, cálcio, selênio, iodo, ferro, zinco e proteínas, o que pode causar efectos negativos sobre o organismo. Os vegetarianos deben ter maior atención en relación á ingestão de vitamina B12, cálcio, zinco e ferro. Vegetarianos estritos normalmente presentan menores ingestões de cálcio , zinco, vitamina B12 e vitamina D cando comparados con ovolactovegetarianos.[24]

Unha alimentación vegetariana adecuada pode ser capaz de atender ás necesidades nutricionais do organismo, mais é importante consultar un nutricionista para garantir a adecuada combinación dos alimentos e non aumentar o risco á saúde por inadequação alimentar.[25]

A posición da American Dietetic Association (ADA, algo como Asociación Norteamericana de Nutrição) é de que "dietas vegetarianas planeadas de forma apropiada son saudábeis, adecuadas nutricionalmente e promoven beneficios na prevención e no tratamento de certas doenzas". Entre as vantaxes nutricionais dunha dieta vegetariana, inclúense o menores niveis de graxas saturadas, colesterol e proteína animal, ben como maiores niveis de carboidratos , fibras, magnésio, potássio, ácido fólico e antioxidantes como vitaminas C e E.[26]

A Deutsche Gesellschaft für Ernährung e.V. (DGE, Sociedade Alemá de Nutrição) mantén posición máis conservadora: "a alimentación (ovo)lacto-vegetariana pode ser apropiada. Para nenos, especial precaución na escolla dos alimentos debe ser tomada." Afirma tamén que "a dieta vegetariana estrita non é recomendável para ningunha faixa etária, debido a seus riscos [de falta dalgúns nutrientes]. A DGE desrecomenda-a de forma a bebés, nenos e adolescentes."[27]

Unha profesora chamada Lindsay Allen dixen que a dieta vegetariana estrita pode ser prejudicial para nenos. No entanto un informe mencionaba que o estudo desta médica era parcialmente financiado pola National Cattlesmen’s Beff Association. Paul McCartney, vegetariano desde a década de 1970 declarou que o estudo foi manipulado polos creadores de gado que viran as vendas a caer e engadiu que os seus fillos son saudábeis sendo creados como vegetarianos.[28] Á súa vez, Asociación Dietética Americana declarou que os réximes vegetarianos, desde que ben planeados, son apropiados para todas as fases da vida, incluíndo gravidez, lactação, primeira infancia e adolescência, referindo tamén que os vegetarianos teñen niveis máis baixos de doenzas cardiovasculares, diabetes tipo 2, hipertensão e cancros da próstata e do cólon.[28] A experiencia proba que os nenos vegetarianas son tan saudábeis como as non vegetarianas. Para citar un exemplo coñecido, a cantante Joss Stone, é vegetariana desde nascença.[29]

O Dr. José Lión de Castro (1890-1988) escribiu que é posíbel vivir con saúde sen comer carne ou peixe, como atestam numerosos homes de ciencia e o testemuño de millóns de vegetarianos en todo o mundo.[30]

Os coidados máis importantes ao se tomar cando se adopta unha dieta vegetariana refírense á vitamina B12, ao cálcio e aos ácidos graxos ômega 3. Por outro lado, vegetais poden facilmente suprir as necesidades humanas de proteína .[26] Un vegetariano norteamericano consome, en media, 150% da cantidade diaria recomendada.[31]

Coidados necesarios

Os coidados máis importantes a se tomar nunha dieta vegetariana refírense á vitamina B12, ao cálcio e aos ácidos graxos ômega 3. Os dous primeiros deben ser considerados con especial atención por vegetarianos estritos; o terceiro debería ser unha preocupación de todos, inclusive non-vegetarianos.

Vitamina B12

Deficiencia de vitamina B12 pode causar anemia e danos ao sistema nervioso.[32]

Ningún alimento de orixe vegetal contén vitamina B12 en forma utilizável por seres humanos. No pasado, críase que alimentos como espirulina, algas mariñas, levedura de cervexa ou produtos fermentados a base de soja (como tempeh e missô) poderían conter vitamina B12. Hoxe sábese que iso non procede.[26]

Unha ingestão apropiada de vitamina B12 pode ser garantida dunha das seguintes formas:[32][33][34]

Consumo ocasional de leite ou ovos non supre as necesidades de vitamina B12.[34]

Cálcio

Exemplo de alimentos ricos e cálcio e porços contendo cerca 10% do valor diario recomendado. Débese consumir polo menos 8 porcións dese tipo ao día.[33]
Alimento Porción
Leite ou iogurte 1/2 copo (125ml)
Leite de soja enriquecido con cálcio 1/2 copo (125ml)
Queixo 20g
Tahini 2 colheres de sopa (30ml)
Brócolis, follas de mostarda (cozidos) 1 copo (250ml)
Brócolis, follas de mostarda (crus) 2 copos (500ml)

Un vegetariano estrito norteamericano consome en media 627 mg de cálcio por día.[31] Ese valor está abaixo da recomendación brasileira de 1000 mg diarios.[35] Dada a pequena oferta de alimentos enriquecidos no Brasil, é posíbel que vegetarianos estritos brasileiros inxiran cantidades aínda máis baixo de cálcio.

Algúns estudos suxiren que a absorção de cálcio nunha dieta vegetariana estrita sexa mellor que naquelas que inclúen alimentos de orixe animal. No entanto, é recomendado seguir os valor diario de 1000 mg.[26]

A táboa ao lado mostra exemplos de alimentos ricos en cálcio e de porcións que inclúen cerca de 10% do valor diario recomendado (IDR). A ADA aconsella a ingestão de polo menos 8 porcións dese tipo ao día.[33]

Á súa vez, o Dr. John McDougall explicou que as plantas, que están cargadas de minerais en cantidades suficientes para construír os esqueletos dos maiores animais da terra (o elefante, o hipopótamo, a girafa, o cabalo, a vaca), posúen cálcio suficiente para desenvolver os osos relativamente penquenos do ser humano.[36] O Dr. McDougall afirmou que a observación de que billóns de persoas desenvolven esqueletos adultos normais sen consumir leite de vaca ou suplementos de cálcio debería ser suficiente para deixar toda a xente descansada en relación á adequação dunha dieta vegetariana estrita, mais que infelizmente ese non é o caso, debido á propaganda enganosa da industria do leite. Escribiu aínda sobre os moitos malefícios do consumo leite.[37]

Non obstante algúns libros teñen vindo a alertar para os moitos perigos do consumo de leite, sendo de destacar Don't Drink Your Milk!: New Frightening Medical Facts About the World's Most Overrated Nutrient do Dr. Frank A. Oski, Milk - The Deadly Poison de Brian Vigorita e Robert Cohen, e The China Study: The Most Comprehensive Study of Nutrition Ever Conducted and the Startling Implications for Diet, Weight Loss and Long-term Health do Dr. T. Colin Campbell.

As mellores fontes vegetarianas de cálcio son os vegetais e legumes de follas verdes (brócolos, couve de Bruxelas, couve-galega, etc.; a excepción é o espinafre, cuxo cálcio é de difícil absorção), feixóns, tofu, figos secos[38], amêndoas, castaña-do-pará, sementes de chia, sementes de sésamo, thaini, sementes de girassol, e rabanetes.[39] Dos alimentos referidos, o máis rico son as sementes de chia (1,010 mg), as sementes de sésamo (1,404 mg). Os «leites» vegetais tamén acostuman conter cálcio. Moitos outros alimentos vegetarianos conteñen cálcio, mais en menor cantidade que os atrás mencionados.

Ferro

O ferro está presente nunha gran cantidade de alimentos vegetarianos, como por exemplo as lentilhas, o feixón negro, o feixón-frade, o feixón de soja, o caju, o espinafre, as sementes de girassol, o pan de trigo integral, varios cereais de almorzo[40], o feixón mong (tamén coñecido como feixón-da-china)[41], o gran de pico, as sementes de abóbora, as pasas[42], a quinoa [43] e a beterraba [44] Un vegetariano que tome 50 miligramas ou máis de vitamina C na mesma refeição en que consome alimentos ricos en ferro, fai que a absorção de ferro duplique.[45] A salsa é tamén bastante rica en ferro e outros minerais, así como en varias vitaminas.[46] Convén no entanto referir que a salsa debe ser consumida crúa, xa que parte das súas vitaminas se perde coa cozedura. Outro alimento moi aconsellábel é a aveia, unha vez que para alén de ser rica en ferro, aínda posúe cálcio, proteínas, fibras e vitaminas.[47] [48]

Zinco

Nas dietas vegetarianas o zinco pode ser obtido a través de cereais integrais, noces, pistaches, amêndoas, cajus, pinhões, castaña-do-pará (tamén coñecida como castaña-do-brasil), sementes de abóbora, sementes de sésamo, sementes de chia, sementes de linhaça, amaranto, cevada, vegetais de follas verdes e ervilhas. [49] [50] As noces e as sementes son os alimentos vegetarianos máis ricos en zinco.

Ômega 3

A ADA recomenda o consumo de 2 porcións diarias de alimentos ricos en ômega 3, como por exemplo:[33]

Outras fontes vegetais de ómega 3 son: sementes de linhaça (tamén conteñen ômega 6, mais en menor cantidade), sementes de chia, sementes de cânhamo, noces, vegetais de follas verdes (estes últimos en menor cantidade).[51]

Á súa vez, o ômega 6 pode ser obtido a través de óleo de semente de uva, sementes ou óleo de girassol, sementes ou óleo de abóbora, sementes ou óleo de sésamo, cânhamo, noces, feixón de soja, óleo de feixón de soja, etc.[52]

Algúns alimentos vegetais conteñen tanto ômega 3 como ômega 6. San eles: a soja, o cânhamo e as noces.[53] Os legumes de follas verdes escuras (por exemplo espinafres, salsa, brócolos), e as algas, conteñen pequenas cantidades dos ácidos gordos esenciais.[54] As bebidas de soja e os iogurtes de soja, así con algunhas manteigas vegetais, tamén conteñen ácidos gordos esenciais.

É importante lembrar que a dieta vegetariana, tal como a dieta omnívora, debe ser rica e variada.

Razóns para unha dieta vegetariana

Hai diversas razóns que levan unha persoa a adoptar unha dieta vegetariana, que van desde non gustar de comer carne, pasando por cuestións relixiosas, até o respecto aos dereitos animais. Os que son vegetarianos polos animais xeralmente optan tamén polo veganismo, por ser unha filosofía máis condizente cos dereitos animais.

É importante enfatizar que vegetarianismo non ten necesariamente a ver con dereitos animais, e que alguén pode ser vegetariano por calquera outra razón.

Algunhas delas son: de saúde, ecolóxicas, éticas, económicas e relixiosas.

Moitos vegetarianos defenden que o ser humano está máis apto a consumir comida vegetariana do que a alimentarse coa carne de animais. Diversos naturalistas célebres, como John Ray, Carolus Linnaeus, Georges Cuvier e Richard Owen sustentaron este punto de vista.[55] John Ray, por exemplo dixen: o home de maneira ningunha ten a constitución dun ser carnívoro. A caza e a velocidade non son naturais para el. O home non ten nin os dentes pontiagudos nin as garras para matar a súa preza. Polo contrario, as súas mans son feitas para colher froita, bagas e vegetais e os seus dentes apropiados para mastiga-los.[56]

A través do exame da fisiologia e da anatomia humana conclúen que a dieta natural do home é naturalmente vegetariana.[57] Un dos argumentos consiste en afirmar que o ser humano sente repugnância ao ver animais mortos e que o cheiro das carcaças animais non nos desperta apetite, mentres que os animais que se alimentan de carne aprecian o cheiro da carne crúa.[58] Hai moitos séculos que os vegetarianos desafian os non vegetarianos a coller os animais que comen, a mátalos e a cómelos crus, tal como fan os animais na natureza. Vexa por exemplo os escritos de Plutarco ,[59] Gassendi[60] e de Percy Bysshe Shelley.[61] En Portugal a defensa deste punto de vista era levada a cabo polo médico Amílcar de Sousa: "Da vella confusión de teorías médicas, da gran época escura do empirismo, como un dogma da ciencia de entón, unha forma errónea e chea de prexuízo, como se fóra un mandado relixioso e por iso mesmo eivado de má fe, xurdiu con esta frase perturbante: O home é omnívoro. Como á boca se pode levar todo que se queira, de aí resultou esa monstruosidade deturpante da humanidade! […] Desde a forma dos dentes á capacidade do estómago e ás dimensións do intestino, como datos anatómicos en referencia á comparación da serie animal de que o home é primaz – todo demostra que o xénero humano non é omnívoro. A dentadura é semellante á dos símios antropóides que se alimentan de froitos; e llos obrigarmos a seren carnívoros, inmediatamente estigmas de degenerescência se notan, doenzas de pel, a caída dos polos, o reumático e outras manifestacións de artritismo. […] A alimentación humana ten sido desvirtuada polo prexuízo."[62]"A carne non é o alimento do home. Para o ser, debiamos poder matar os animais coas mans e garras, e triturarmos os osos ou lacerar os músculos aínda quentes cos dentes, como fai a hiena. Desprovidos de armas cortantes e do artifício da culinária, o home non pode utilizarse da carne nin do peixe."[63]

Recentemente, dous conceituados antropologistas, Donna Hart e Robert Wald Sussman, puxeron de lado a teoría de que o ser humano pre-histórico era cazador no polémico libro Man the Hunted: Primates, Predators, and Human Evolution, engadindo novos argumentos á causa vegetariana.

Pacifismo

Moitos vegetarianos din que o réxime vegetariano torna as persoas máis pacíficas. Esta idea era frecuente e ten moitos séculos de existencia. Por exemplo, Ovídio, puxo Pitágoras a dicir que o costume de comer carne abriu a porta "a crimes de todo o xénero; porque foi sen dúbida pola carnificina deses animais que o ferro comezou a ser ensanguentado.[…] É acostumarnos a derramar o sangue humano degolar animais inocentes e ouvirmos sen piedade seus tristes xemidos."[64] O Século XVIII, un personaxe dunha novela de Voltaire di así: "Os homes alimentados de carnes e saciados de licores fortes, teñen todos un sangue azedo e adusto que os torna loucos de cen maneiras distintas: a súa principal demencia é o furor de derramaren o sangue de seus irmáns e de devastaren chairas férteis para reinaren en cemiterios."[65] Este punto de vista era igualmente defendido por Jean-Jacques Rousseau.[66] No inicio do século XIX Joseph Ritson escribiu nun ensaio que o réxime con carne torna as persoas máis cruéis e feroces e que o sacrificio de animais conduce ao sacrificio de humanos [67]Lord Byron tamén cría que a carne torna as persoas feroces.[68]

Este argumento aínda é moi utilizado en defensa do réxime vegetariano.[69]

Razóns de saúde

Ver artigo principal: Vegetarianismo e nutrição

Por consello médico ou por auto-iniciativa, esta é unha motivación para moitas persoas seguiren un réxime vegetariano.

Unha dieta vegetariana equilibrada é xeralmente eficaz en equilibrar os niveis de colesterol , reducir o risco de doenzas cardiovasculares e tamén evitar algúns tipos de cancro (Cancro), entre outras razóns [12], [13], [14]. Segundo a organización médica Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM) o consumo de carne contribúe para unha maior ocorrência de impotência sexual, pois ese alimento entope as artérias, sendo aconsellada pola organización a adopción dunha dieta vegetariana como axuda na resolución dese problema.[70]

Outro aspecto relevante préndese coa calidade dos produtos animais que chegan ao mercado. Algúns animais creados para consumo humano son alimentados cunha cantidade significativa de hormonas de crecemento e antibióticos para resistiren ás doenzas, sendo a carne que chega á mesa, moitas veces, de má calidade. Por outro lado, a polución dos mares e ríos poden tornar a carne de peixe igualmente insegura. Todas as toxinas e os químicos que existen na auga concéntranse no peixe, e cando inxerimos a súa carne inxerimos esas sustancias, que inclúen mercúrio, chumbo, PCB’s (bifenilos policlorados), pesticidas, arsénico, e moitas outras.[71] Científicos da Harvard School of Public Health descubriron que o mercurio existente no peixe pode causar danos irreversíbeis no cerebro dos nenos, tanto ás que se encontran no útero, coa as que están en desenvolvemento.[72]

Segundo o Dr. Pedro Indíveri Colucci (1879-1987) o peixe, fresco ou seco, contén "gran cantidade de toxinas podrosas" e "pola táboa de análises dos corpos purínicos contidos nos distintos alimentos, obsérvase que a maioría dos peixes contén purinas en cantidade, en especial os pequenos, incluíndo a truta, pois estes forman un grupo cuxas purinas son en grao máis elevado do que as de vitela e de boi ou de vaca."[73] Escribiu que o peixe seco, como por exemplo o bacallau produce máis velenos que os peixes frescos.[74] Engadiu aínda que mariscos, moluscos e crustáceos son acidificantes, indigestos e conteñen "purinas en cantidades que os tornan altamente tóxicos"[74]

Un terceiro punto, nas razóns de saúde, son as recorrentes crises da industria alimentar, como a de as vacas ou a de a gripe aviaria, que levan moitas persoas a adoptar unha dieta distinta.

Canto aos vegetais, froitas, verduras e legumes tamén hai a preocupación coa infinidade de agrotóxicos , que poden ser tan prejudiciais á saúde canto as hormonas empregadas nos animais.[carece de fontes?] Segundo o Dr. Benjamin Spock, unha boa razón para consumirmos alimentos de orixe vegetal é que os animais tenden a concetrar pesticidas e químicos na súa carne e leite, mentres que os alimentos vegetais, mesmo non sendo orgánicos, conteñen moito menos contaminación.[75] De acordo cun estudo publicado no New England Jounal of Medicine, o leite de nais vegetarianas contén só 1 ou 2% dos pesticidas que foron encontrados no leite de nais non vegetarianas.[71] Debido ao proceso de Bio-acumulação os químicos teñen tendencia a acumularse nos tecidos dos animais que están máis alto na cadea alimentar..[76][77] Por iso, canto máis subimos na cadea alimentar máis concentrados se tornan os químicos tóxicos, o que leva a grandes cantidades na carne e no peixe..[78] Por exemplo, a vaca ao consumir plantas e gran con pesticidas e outros contaminantes absorbe esas sustancias, que se van xuntar coas drogas e hormonas xeralmente administradas a eses animais; o peixe que comemos consumiu outro peixe máis pequeno que á súa vez consumiu algas contaminadas, e estes factores (entre outros) levan a que os non vegetarianos teñan un nivel de pesticidas moi máis elevado do que os vegetarianos..[79] Ao comeren no cume da cadea alimentar os seres humanos tórnanse os receptores da maior concentración de pesticidas velenosos.[80] De feito, a carne contén 13 veces máis DDT (químico para matar insectos) do que os alimentos vegetais.[81]

Hai que se ter moita hixiene antes de preparar os alimentos, sexan eles cales foren, lembrando que os vegetais son unha fonte indispensábel de vitaminas e de saúde.

O consumo de carne e peixe é igualmente propicio á propagação de parasitos , como por exemplo a tenia. Mesmo que a carne sexa cozinhada é frecuente que as bacterias non sexan destruídas, sendo estas notábeis fontes de infección.[82]

De acordo co Nutrition Institute of América "a carne dunha carcaça animal está cargada de sangue tóxico".[83] Mal o animal é morto dáse un proceso de putrefacção e de decomposição extremamente rápido.[84] Alén diso, a carne en proceso de decomposição, ao contrario da comida vegetariana, pasa moito lentamente polo sistema digestivo humano, estando en constante contacto cos órganos digestivos.[85] O Dr. José Lión de Castro escribiu que a carne conten axentes tóxicos e numerosos velenos provenientes do catabolismo, que son altamente nocivos ao organismo. Engadiu que mal o animal é abatido, se forman velenos debido á decomposição cadavérica, e que até no frigorífico, que aguanta a carne por algún tempo, esta altérase a cada hora pasada. Referiu que o fígado e os rins son os órganos que máis se afectan polo consumo frecuente de carne, que é un alimento pobre en minerais, vitaminas, e en hidratos de carbono (exceptuando a graxa).[86] O Dr. Pedro Indíveri Colucci (1879-1987), que desaconsellaba todos os tipos de carne principalmente debido ao feito deses alimentos produciren ácido úrico, escribiu que "a carne proveniente dos animais novos, conten aínda máis purinas do que a de animais adultos, así como todas as carnes denominadas brancas producen máis ácido úrico do que as vermellas" e que "a carne, sexa de que especie for, irrita o tubo digestivo e causa hipercloridria, a obstipação, a enterite mucomembranosa, a apendicite e tórnase particularmente perigosa para aqueles que teñen os rins e o fígado alterados".[73]

Hoxe en día as vacas son estimuladas cunha hormona de crecemento bovino (rBGR) para produciren cerca de dez veces máis leite do que sería normal.[87] Por iso sofren frecuentemente de mastite, unha inflamação da glândula mamária que é moi dolorosa.[88] Case todo o leite é contaminado con puxen, e cando as vacas son tratadas con antibióticos estes poden ser trasladados para os humanos a través do leite.[89] Os investigadores concluíron que un copo de leite de vaca contén desde unha a sete gotas de puxen, o que é perigoso porque o puxen contén bacterias.[90]

Razóns ecolóxicas

A motivación aquí é racionalizar a utilización dos recursos naturais para a obtención de alimentos. Un vegetariano reduce un elo da cadea alimentar, tornándoa máis eficiente e, consecuentemente, reducindo o impacto ambiental da súa alimentación.As froitas, os cereais e os vegetais esixen 95% menos de materias-primas para seren producidas.[91] Alén diso, é necesaria moi máis enerxía fósil para producir e transportar carne do que para producir unha porción idéntica de proteínas de orixe vegetal.[91] Para se producir 1 caloria de proteína a partir de feixóns de soja son necesarias 2 calorias de combustíbel fósil, mentres que para se producir unha caloria de proteína a partir de bife son necesarias 54 calorias de combustíbel fósil.[92]

Para producir carne, é necesario cultivar plantas que alimentarán o gado, que á súa vez irá alimentar o home. Durante o paso de alimentación do gado, foron gastos recursos como a auga, enerxía e tempo, que poderían ser aforrados se o home consumise directamente os vegetais. San necesarios 18 quilos de cereal para producir un quilo de carne, e un acre de terra se for utilizada para cultivar cereais pode producir cinco veces máis proteína do que se for utilizada para producir carne.[93] Con 2,5 acres de terra pódese producir repolho para alimentar 23 persoas, batatas para alimentar 22 persoas, arroz para alimentar 19 persoas, milho para alimentar 17 persoas, trigo para alimentar 15 persoas, ou entón, galiña para alimentar 2 persoas, leite para alimentar 2 persoas, ovos para alimentar 1 persoa ou bife para alimentar 1 persoa.[94] Logo, é posíbel alimentar moito máis persoas, cun custo moi máis reducido para o ambiente se producirmos alimentos vegetarianos. Aínda a este propósito dixen Rajendra Pachauri, Premio Nobel da Paz, que se cada vez máis persoas comeren máis carne, non haberá cereais suficientes para a producir, porque a conversão de calorias dos cereais en calorias da carne é moito pouco eficiente.[95]

Outro exemplo: segundo a FAO (Organización das Nacións Unidas para Agricultura e Alimentación), para producir 1 kg de carne bovina son gastos aproximadamente 15 mil litros de auga (considerando o consumo do animal durante súa vida dividido polo rendemento bruto de súa carne). Para producir 1 kg de soja, son gastos menos de 1300 litros de auga, cerca de 10%. A economía de auga é, por tanto, superior a 90%.[96][97] Ou sexa, se consumísemos directamente a soja, en vez da darmos aos animais, tamén aforrariamos cantidades inmensas de auga, unha vez que cultivar soja require moito menos auga do que a que é necesaria para crear animais para consumo: a substitución mensual de 1,6 quilos de carne polo equivalente de soja aforraría 75 mil litros de auga anualmente, e se 20% dos agregados familiares nos E.U e no Canadá substituísen semanalmente 113 gramos de carne de vaca pola mesma cantidade de soja, aforrábase anualmente auga suficiente para fornecer 10 galões de auga potável para cada persoa do mundo.[98] Aínda de acordo coa FAO (estudo de 2006), a produción mundial de carne é responsábel por 18% dos gases que causan efecto de invernadoiro, ou sexa, máis do que todos os medios de transportes mundiais xuntos. No entanto, en 2009 dous científicos do Banco Mundial corrixiron e recalcularam os referidos datos para o Instituto Wold Watch, concluíndo que a FAO, que é promotora do aumento do consumo de carne, non analizou correctamente todos os aspectos, pois, tras a corrección dos erros e o axuste dos datos a conclusión dos científicos foi que a pecuária e os seus subprodutos son causadores de, polo menos 51% dos gases causadores do efecto de invernadoiro.[99] A cantidade de gases de carbono causadores de efecto de invernadoiro liberado por conducir un típico coche americano durante un día son 3 quilogramas; mentres que a cantidade de de eses mesmos gases liberada pola queima e desmatamento dunha área de bosque tropical da Costa Rica suficiente para producir bife para só un hambúrguer son 75 quilogramas [92]

Preto dun terzo da superficie terrestre do planeta é dedicada á creación de gado.[100] Anualmente cerca de 200.000 quilómetros cadrados de bosques tropicais son destruídas para creación de pastos para gado, conducindo á desertización e extinción de aproximadamente 1000 especies de plantas e animais.[101] Os bosques tropicais tamén están a ser destruídas para producir soja, sendo que cerca de 80% da soja mundial é utilizada para alimentar animais para consumo humano en vez de ser consumida directamente polos humanos.[102] Se consumísemos esa soja en vez da usarmos para alimentar animais que, posteriormente serán comidos, eliminariamos a necesidade de destruír os restantes bosques tropicais, pois existe un enorme desperdício no proceso de produción de carne.[103] De feito, só o gado dos Estados Unidos consome anualmente tanta soja e gran que sería suficiente para alimentar toda a poboación humana cinco veces.[104] 1,400,000,000 é o número de persoas que poderían ser alimentadas co gran e os feixóns de soja que son comidos só polo gado dos Estados Unidos (onde vive 4% da poboación mundial).[105] A amazónia continúa a ser desbravada a unha taxa de 25 000 quilómetros cadrados por ano para creación de gado e cultivo de soja para alimentar animais(ou sexa, 11 acres de bosque son derrubados a cada minuto).[106] Debido á redución das barreiras comerciais o mundo pasou a ser un mercado único, sendo que o aumento do consumo de carne fai que bosques doutros países sexan destruídas para cultivar soja para alimentar animais e así, o noso consumo de carne contribúe, de forma indirecta, para a desflorestação no estranxeiro e para a consecuente perda de biodiversidade.[107] A destrución das árbores, á súa vez, vén a causar danos ambientais, pois estas deixan de absorber o dióxido de carbono.[91]

Outro problema grave resultante do consumo de carne, son os excrementos que o elevado número de animais produce, o que non acontece na produción de alimentos de orixe vegetal. Os animais creados para comer producen 130 veces máis excrementos do que toda a poboación dos Estados Unidos.[108]

Canto ao peixe, segundo un estudo publicado na revista Science, se a situación se mantiver así, o ano 2048 non haberá máis peixe no mar..[109] E o peixe creado en viveiro, tendencialmente posúe niveis máis elevados de metais pesados e xera unha cantidade de feces equivalente a unha cidade de 65 mil persoas a despejar esgotos sen tratamento directamente no mar.[110]

Razóns éticas

Moitos vegetarianos non conciben o home como superior ao animal, do punto de vista do dereito á vida. Ou sexa, non é xusto tirar a vida a un animal para alimentar unha persoa, especialmente cando a vida desa persoa non depende da vida do animal. Por tanto, os animais e os seres humanos deben coexistir.

Outro aspecto refírese á forma como os animais son tratados. Os animais producidos pola industria agropecuária moderna son confinados en pequenos espazos, alimentados de forma artificial e tratados por veces de forma brutal durante o transporte ou antes do abate.[96]

Hoxe en día as vacas son ordenhadas por unha máquina case todos os días do ano, inclusive mentres están embarazadas, e debido ás esixencias non naturais que son impostas ao seu metabolismo, andan mal nutridas, sofren de falta de cálcio e magnésio, e chegan a un punto de colapso físico tras catro anos (altura en que son mortas).[111] As súas creas son lles retiradas para que fiquemos co seu leite. É un momento moi traumático e doloroso para ambas e fican a chamar unha pola outra até non poderen máis.[112] As vitelas de leite, despois de seren separadas das súas nais viven durante dezaseis semanas en celas de madeira tan estreitas e desconfortáveis que non se poden mexer, isto para que non desenvolvan os músculos e para que así a súa carne fique tenra.[113] San alimentadas cun substituto de leite pouco nutritivo e pobre en ferro para que fiquen anémicas e para que así a súa carne se manteña esbranquiçada.[114] Este tipo de carne é adquirido a prezos exorbitantes por restaurantes de luxo.[115]

A pesar da industria da carne alegar que os animais son ben tratados e mortos de forma indolor, a verdade é outra. Filmagens clandestinas documentan crueldade gratuíta en diversos matadouros. Na Family Farms, na Pensilvânia, clasificada como un fornecedor de carne de calidade, viuse traballadores a lanzaren leitões polo ar violentamente, baténdolles con marretas cravadas de cravos, pegándoos polas orellas e polas caudas; viuse aínda as súas caudas as seren cortadas con alicates e os seus testículos a seren arrancados á man (todo sen anestesia ou coidado veterinario), e leitões doentes a seren sufocados até á morte en cámaras. [116]

Nun matadouro da KFC, empresa que se di “comprometida no benestar e no tratamento humano das galiñas”, documentouse traballadores a arrancaren a cabeza a aves vivas, a deitárenlles tabaco para os ollos, a lanzárenas con violencia contra a parede, a pontapearem-nas e a saltaren encima delas a punto de repentarem e se ver intestinos polos chan.[117] [118]

Moitas outras investigacións clandestinas en varios matadouros distintos documentaron o mesmo tipo de crueldade. [119]

Razóns económicas

A base alimentar do vegetarianismo consiste en alimentos dun nivel inferior da cadea alimentar, os legumes, froitos e grans, máis baratos do que a carne ou o peixe, cando de calidades comparabades.

Os alimentos vegetarianos procesados, como o tofu ou o seitan, son moitas veces producidos polos propios consumidores en casa.

As razóns económicas non acostuman, illadamente, motivar unha persoa a adaptar a dieta vegetariana, mais contribúe moitas veces, ao lado doutras motivacións, para a mudanza de réxime alimentar, ou o seu mantemento.

Razóns relixiosas

As motivacións relixiosas son, moitas veces, revestidas de grande complexidade. Budistas, Hindus, Cristiáns Rosacruzes e Adventistas do Sétimo Día son tipicamente conotados co vegetarianismo, mais as motivacións non son necesariamente imposições relixiosas (isto é, comer carne non é necesariamente visto como un pecado, por exemplo). Moitos budistas prefiren a dieta vegetariana porque defenden a non-violencia, o que é, por tanto, unha motivación ética. Moitos adventistas escollen e aconsellan a dieta vegetariana porque a ven como máis saudábel e, por tanto, vantajosa para o corpo terreo - o que é, consecuentemente, unha motivación de saúde.

Referencias

  1. ↑ Vegetarian Society - What is a vegetarian?.
  2. ↑ Definicións - Unión Vegetariana Internacional (IVU).
  3. ↑ Vegetarian Society, News 2000.
  4. ↑ OED vol. 19, second edition (1989), p. 476; Webster’s Third New International Dictionary p. 2537; The Oxford Dictionary of English Etymology, Oxford 1966, p. 972; The Barnhart Dictionary of Etymology (1988), p. 1196; Colin Spencer, The Heretic's Feast. A History of Vegetarianism, London 1993, p. 252.
  5. ↑ Vegan Action FAQ: Is Honey Vegan?.
  6. ↑ Why Honey is Not Vegan.
  7. ↑ What is Vegan?.
  8. ↑ DeRose, Mestre. Alimentación vegetariana: chega de abobrinha. 2004, Editora Nobel
  9. ↑ Slywitch, Eric. Alimentación sen Carne. 2006, Editora Palabra Impresa, São Paulo. Páxina 8. [O autor é médico e coordinador científico da Sociedade Vegetariana Brasileira]
  10. ↑ Carneiro, Henrique. Comida e Sociedade - Unha Historia da Alimentación - Río de Xaneiro: Elsevier, 2003
  11. ↑ The Ethics of Diet: A Catena of Authorities Deprecatory of the Practice of Flesh-Eating, University of Illinois Press, 2003, ISBN 0252071301
  12. ↑ Awe for the Tiger, Love for the Lamb: A Chronicle of Sensibility cho Animals, Routledge, 2002, ISBN 0415943639 ; Sins of the Flesh: A History of Ethical Vegetarian Thought, UBC Press, 2009, ISBN 0774815108
  13. ↑ The Longest Struggle: Animal Advocacy from Pythagoras cho Peta, Lantern Books, 2007, ISBN 1590561066
  14. ↑ Ethical Vegetarianism from Pythagoras cho Peter Singer, State University of New York Press (January 7, 1999), ISBN 0791440443
  15. ↑ Famous Vegetarians and Their Favorite Recipes: Lives and Lore from Buddha cho the Beatles, Pythagorean Books,1993, ISBN 0962616915
  16. ↑ citado por Jaime de Magalhães Lima no Vegetarismo e a Moralidade das razas, Porto, 1912, p. 8-9.
  17. ↑ Norm Phelps, The Longest Struggle: Animal Advocacy from Pythagoras cho PETA, Lantern Books, Now York, 2007, p. 27.
  18. ↑ Howard Williams, pp. 76-81.
  19. ↑ citado por Howard Williams, p. 96.
  20. ↑ Animal Rights History: Michel de Montaigne
  21. ↑ Bernard Mandeville, The Fable of the Bees, citado por Howard Williams, p. 114.
  22. ↑ Howard Williams, p. 250.
  23. ↑ American Dietetic Association, Dietitians of Canada. Position of the American Dietetic Association and Dietitians of Canada: vegetarian diets. Can J Diet Pract Res. 2003; 64(2):62-81.
  24. ↑ Ferreira, Lucas Guimarães; Burini, Roberto Carlos; Maia, Adriano Fortes. Dietas vegetarianas e desempeño deportivo. Revista de Nutrição. v.19 n.4 Campinas jul./ago. 2006.
  25. ↑ Ministerio da Saúde. Guía Alimentar Para a Poboación Brasileira. Serie A. Normas e Manuais Técnicos. Brasilia, 2005
  26. ↑ a b c d Position of the American Dietetic Association and Dietitians of Canada: Vegetarian Diets.
  27. ↑ Deutsche Gesellschaft für Ernährung e.V. - Ist vegetarische Ernährung für Kinder geeignet?.
  28. ↑ a b Peter Singer e Jim Mason, Como Comemos: Porque as nosas Escollas Alimentares Fan a Diferenza, Don Quixote, 2008, pp. 265. ISBN 978-972-20-3633-7
  29. ↑ [1]
  30. ↑ Dr. José Lión de Castro, Alimentación Natural, Publicacións Europa-América, [s.d.], p. 121-122.
  31. ↑ a b EarthSave - Our Food Our Future.
  32. ↑ a b What every vegan should know about vitamin B12.
  33. ↑ a b c d A new food guide for North American vegetarians.
  34. ↑ a b Guía Vegano - Todo ou case todo sobre a Vitamina B12.
  35. ↑ ANVISA - Resolución RDC nº 269, de 22 de setembro de 2005
  36. ↑ McDougall Newsletter, When Friends Ask: "Where Do You Get Your Calcium?"
  37. ↑ McDougall Newsletter, When Your Friends Ask: "Why Don’t You Drink Milk?"
  38. ↑ [ http://www.pcrm.org/health/prevmed/strong_bones.html Preventive Medicine and Nutrition - Calcium and Strong Bones]
  39. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, p. 204-205.
  40. ↑ [2]
  41. ↑ Ayurvedic Foods - Mung Beans
  42. ↑ Joanne Stepaniak, M.S.E.D., The Vegan Sourcebook, 2 ed., 2000, pp. 240-241.
  43. ↑ [3]
  44. ↑ [4]
  45. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, p. 192.
  46. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, p. 202.
  47. ↑ [5]
  48. ↑ [6]
  49. ↑ Beare, p. 120.
  50. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, pp. 197, 204-205.
  51. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, p. 123.
  52. ↑ Brenda Davis, RD e Vesanto Melina, MS, RD, Becoming Raw, Book Publishing Company, 2010, p. 123.
  53. ↑ Sally Beare, Dieta da longevidade: segredos dos pobos con maior longevidade do mundo, Publicacións Europa-América, p. 149.
  54. ↑ Sally Beare, p. 150.
  55. ↑ Luis Vallejo Rodríguez Omnívoros o Vegetarianos?: Lo que algunos naturalistas famosos piensan sobre esto
  56. ↑ John Evelyn, Acetaria, 1699, p. 170. Citado en Howard Williams, p. 107.
  57. ↑ [7]
  58. ↑ Meat: Delicious or Disgusting?
  59. ↑ IVU: Plutarco
  60. ↑ IVU: Gassendi
  61. ↑ Shelley: A Vindication of Natural Diet
  62. ↑ O home é frugívoro, no Vegetariano, volume I, 1909-1911, Sociedade Vegetariana Editora, Porto, 4ª edición 1912, pp. 45-46.
  63. ↑ O Vegetariano, III Volume, N.º 7, setembro de 1912, pp. 249
  64. ↑ citado por Jaime de Magalhães Lima no Vegetarismo e a Moralidade das razas, Porto, 1912, pp. 8-9.
  65. ↑ Voltaire, A Princeza de Babylonia, Lisboa, 1888, p. 25.
  66. ↑ IVU: Jean-Jacques Rousseau
  67. ↑ Joseph Ritson, An Essay On Abstinece From Animal Food, As A Moral Duty, London, 1802.
  68. ↑ IVU: Lord Byron
  69. ↑ Sitio Veg: O home é un ser frutívoro
  70. ↑ Physicians Committee for Responsible Medicine, New Ad Links Meat-Eating and Impotence, February 9, 2004.
  71. ↑ a b [8]
  72. ↑ Elizabeth Weise, USA TODAY, Mercury damage 'irreversible'
  73. ↑ a b Dr. Indíveri Colucci, Hixiene e Terapia Alimentares e Profilaxia das Doenzas de Orixe Artrítica, 18ª edición, Lisboa, 1986, p. 34.
  74. ↑ a b Colucci, 1986, p. 35.
  75. ↑ Benjamin Spock, M.D., Dr. Spock’s Baby and Child Care: Seventh Edition (New York: Pocket Books, 1998, pp. Spock 113-4.
  76. ↑ [9]
  77. ↑ [10]
  78. ↑ Richard H. Schwartz, Ph. D., Judaism and Vegetarianism, Lantern Books, 2005, p. 146.
  79. ↑ Stewart D. Rose, The Vegetarian Solution: Your Answer cho Heart Disease, Cancer, Global Warming, and More, Healthy Living Publications, 2004, p. 63-64.
  80. ↑ Barbara Parham, What’s Wrong With Eating Meat?, Ananda Marga Publications, 1979, pp. 18.
  81. ↑ Parham, 1979, pp. 18.
  82. ↑ Parham, 1979, pp. 24.
  83. ↑ Barbara Parham, What’s Wrong With Eating Meat?, Ananda Marga Publications, 1979, pp. 15-16.
  84. ↑ Parham, 1979, pp. 22-23.
  85. ↑ Parham, 1979, pp. 23-24.
  86. ↑ Dr. José Lión de Castro, Alimentación Natural, Publicacións Europa-América, [s.d.], p. 122.
  87. ↑ Drª. Jane Goodall e Marc Bekoff, The Ten Trusts, HarperOne, 2003, p. 34.
  88. ↑ Goodall e Bekoff, p. 34.
  89. ↑ Goodall e Bekoff, p. 34.
  90. ↑ Got...Puxen?
  91. ↑ a b c Al Gore, Unha Verdade Inconveniente, nova edición revista, Esfera do Caos, 2006, p. 317, ISBN 989-8025-15-8
  92. ↑ a b John Robbins, "The Food Revolution", Conari Press, 2001, p. 266.
  93. ↑ Peter Singer e Jim Mason, Como Comemos: Porque as nosas Escollas Alimentares Fan a Diferenza, Don Quixote, 2008, pp. 275-276. ISBN 978-972-20-3633-7
  94. ↑ John Robbins, "The Food Revolution", Conari Press, 2001, p. 294.
  95. ↑ Sábado, 18 de Abr de 2009 "Será tráxico se non houber un acordo climático"
  96. ↑ a b Singer, p. (2004). Liberación Animal. Editora Lugano.
  97. ↑ http://www.fao.org
  98. ↑ E. Rogers e T. Kostigen, O Libro Verde, Estrela Polar, 2008, p. 115, ISBN 978-972-8929-80-0
  99. ↑ AVP, "Novos estudos indican que a produción de carnes é a maior fonte de polución a nivel mundial"
  100. ↑ Jonathan Sfaran Foer, "Eating Animals", Hamish Hamilton, 2009, p.149.
  101. ↑ AVP, "Impactos Ambientais da produción de carnes e derivados: Produción Animal / Degradação Ambiental e Fame no Mundo"
  102. ↑ Greenpeace, "Eating Up the Amazon", [11], p. 5.
  103. ↑ Goveg, [Wasted Resources: Rainforest http://www.goveg.com/environment-wastedResources-rainforest.asp]
  104. ↑ Worldwatch Institute,Fire Up the Grill for a Mouthwatering Red, White, and Green July 4th, July 2, 2003.
  105. ↑ John Robbins, "The Food Revolution", Conari Press, 2001, p. 292.
  106. ↑ Peter Singer e Jim Mason, Como Comemos: Porque as nosas Escollas Alimentares Fan a Diferenza, Don Quixote, 2008, pp. 277. ISBN 978-972-20-3633-7
  107. ↑ Peter Singer e Jim Mason, Como Comemos: Porque as nosas Escollas Alimentares Fan a Diferenza, Don Quixote, 2008, pp. 276. ISBN 978-972-20-3633-7
  108. ↑ Goveg,[ Meat and the Environment: Pollution http://www.goveg.com/environment-pollution.asp]
  109. ↑ Science, Nov. 3, 2006; vol. 314, pp. 787-780
  110. ↑ E. Rogers e T. Kostigen, O Libro Verde, Estrela Polar, 2008, p. 112, ISBN 978-972-8929-80-0
  111. ↑ Bodhipaksa, Vegetarianism: a Buddhist View, Windhorse Publications, second edition (revised), 2009, pp. 16-17.
  112. ↑ Jeffrey Moussaieff Masson,, O Porquinho que Cantaba á Lúa: O Mundo das Emocións dos Animais Domésticos, Sinais de Fogo, Lisboa, 2005, pp. 21, 163-170.
  113. ↑ Peter Singer, Escritos sobre unha vida ética, Don Quixote, 2008, pp. 75-81.
  114. ↑ Singer, op. cit.
  115. ↑ Singer, op. cit.
  116. ↑ Agencia de Noticias de Dereitos Animais: Fox News produce vídeo exclusivo denunciando crueldades en matadouro de porcos
  117. ↑ Jonathan Safran Foer,Eating Animals, 2009, p. 67.
  118. ↑ Kentucky Fried Cruelty: Undercover Investigations
  119. ↑ Cruelty cho Animals: Mechanized Madness

Ver tamén

Conexións externas

Wikiquote
O Wikiquote ten unha colección de citações de ou sobre: Vegetarianismo.


 
Vegetarianismo		 Arquivo:Tomaten im Supermarktregal.jpg

Tipos de Dietas Vegetarianas
Ovolactovegetarianismo | Lactovegetarianismo | Ovovegetarianismo | Vegetarianismo Estrito | Crudivorismo | Frugivorismo
Personalidades Históricas do Vegetarianismo
Anna Bonus Kingsford | Ellen G. White | Peter Singer
Alista de vegetarianos
Temas Afins
Dereitos Animais | Veganismo | Carne de Vitela | Vivissecção

Obtida de "http://ks312089.kimsufi.con../../../../es/v/e/g/Vegetarianismo.html"
Your Ad Here