tribunal de contas de portugal - Wikilingue - Encydia
| Portugal |
 Este artigo é parte da serie: |
|
|
|
Lei
Presidencia
Lexislativo
Xudiciario
Eleccións
Subdivisões
Política externa
|
|
Outros países · Atlas |
O Tribunal de Contas Portugués é a Institución Suprema de Fiscalización e control de diñeiros e valores públicos.[1]
A Constitución de 1976 atribuíulle a natureza de Tribunal Superior, incluíndoo no elenco de órganos de soberanía[2] e, xuntamente co Tribunal de Contas Europeo, forma parte da rede europea de institucións superiores de control financeiro.
É a entidade máxima responsábel pola fiscalización externa e auditoria da utilización e xestión de diñeiros e valores públicos, independentemente de quen os utiliza ou deles beneficia.
É esta configuración institucional que permite ao Tribunal pronunciarse sobre a legalidade, a economicidade, a eficiencia e a eficacia da xestión, ben como sobre a fiabilidade dos sistemas de control interno. Non se trata, así, de facer apreciações de índole política sobre as opcións tomadas polos Gobernos, mais si de proceder á avaliación técnica e económica sobre o modo como os cartos públicos, provenientes das receitas cobradas aos contribuíntes, é utilizado e aplicado
Alén da función de control financeiro, o Tribunal de Contas posúe en exclusividade a competencia jurisdicional para xulgar infraccións financeiras que envolvan diñeiros ou valores públicos.
O Tribunal de Contas ten a súa sede en Lisboa, na Avenida da República e conta aínda cunha Sección Rexional nos Azores sedeada en Punta Delicada e unha Sección Rexional da Madeira localizada no Funchal.
Táboa de contido |
Evolución histórica
A existencia do Tribunal de Contas, con esta designación e natureza, provém do século XIX na tradición francesa da "Cour des comptes", creada en 1807 por Napoleão Bonaparte. A súa orixe encóntrase nos Contos de Lisboa e nos Contos d’El Rei e no Erário Régio (creado polo Marqués de Pombal), que viría a ser extinguido por Mouzinho da Silveira, De feito, por proposta da comisión encargada de liquidar as contas do Erário chegou a ser prevista pronto en 1837 a creación do Tribunal de Contas, que, no entanto, só viría a ser constituído polo Decreto 10 de novembro de 1849,[3] so proposta do futuro Duque de Ávila e Bolama.
En 1911, o Tribunal foi extinguido e substituído polo Consello Superior da Administración Financeira do Estado e, en 1919, polo Consello Superior de Finanzas, con funcións de fiscalización da actividade financeira pública, sendo recriado en 1930.
O Tribunal de Contas actual
| Presidente |
|---|
| Guilherme d'Oliveira Martins |
| Vicepresidente |
| Carlos Morades Antunes |
| Director Xeral |
| José Tavares |
- Composición e organización
O Tribunal de Contas é composto, na sede, polo Conselleiro Presidente e por dezaseis Xuíces Conselleiros. O Tribunal de Contas integra aínda dúas Seccións Rexionais, na Madeira e nos Azores, cun Xuíz Conselleiro cada unha.
O Presidente do Tribunal de Contas é nomeado polo Presidente da República so proposta do Goberno para un mandato de 4 anos. Os Xuíces Conselleiros son nomeados por concurso curricular.
O Tribunal de Contas conta aínda coa presenza do Ministerio Público, que actúa oficiosamente, sendo representado na Sede polo Procurador-Xeral da República (que pode delegar as súas funcións nun ou máis procuradores-xerais adxuntos) e, nas Seccións Rexionais, polo maxistrado designado para o efecto polo Procurador-Xeral da República.
O Tribunal dispón de Servizos de Apoio para o exercicio das súas asignacións, tanto na Sede como nas Seccións Rexionais.
A consecuencia do principio da separación de poderes, o Tribunal de Contas é totalmente independente, con autonomía administrativa, financeira e patrimonial. Os seus Xuíces Conselleiros son inamovíveis e irresponsábeis polas súas decisións.
- As seccións ou cámaras especializadas
O Tribunal de Contas encóntrase estruturado en tres Seccións ou Cámaras especializadas, cada unha con competencias propias e distinguidas. Nas rexións autónomas, as Seccións ou Cámaras únicas son de competencia genérica.
-
- 1ª Sección
A 1ª Sección é responsábel pola fiscalización previa ou visto previo e, en certas situacións, pode proceder á fiscalización concomitante e aplicar multas relacionadas cos procesos de que sexa relator. A fiscalización previa incide sobre os actos que impliquen cartos públicos antes de se efectuar un gasto. Preténdese coa fiscalización previa acautelar a regularidade do gasto antes desta ser vinculativa.
-
- 2ª Sección
A 2ª Sección é responsábel pola fiscalización concomitante e sucesiva de verificação, control e auditoria, podendo aplicar multas conexas, nomeadamente pola violación de especiais deberes de cooperación para co Tribunal.
-
- 3ª Sección
A 3ª Sección é unha sección jurisdicional por natureza, competíndolle proceder ao xuízo dos procesos de realización de responsabilidades financeiras e de multa. É responsábel tamén pola apreciação de recursos en procesos de multa e de sentenzas referentes a procesos de realización de responsabilidades financeiras.
A reforma operada pola Lei nº 48/2006
A recente alteración da Lei de Organización e Proceso do Tribunal de Contas (LOPTC), en 2006, foi de gran importancia no sentido dunha melloría na actuación do Tribunal de Contas.
A Lei nº 48/2006, de 26 de agosto, que alterou a Lei de Organización e Proceso do Tribunal de Contas permitiu a extensión da responsabilidade financeira a todos os gestores e usuarios de cartos públicos, independentemente da súa natureza (pública ou privada). Así, o Tribunal de Contas pode perseguir os diñeiros e valores públicos onde queira que se encontren. Operouse así un alargamento da jurisdição do Tribunal de Contas suxeitando ao seu control todas as entidades que administran cartos públicos, incluíndo empresas públicas, asociacións e fundacións ben como as entidades de dereito privado que xestionan cartos públicos.
Procedeuse ao reforzo da fiscalización concomitante e a un perfeccionamento do réxime de responsabilidade financeira a través da concreción dos conceptos xeradores de responsabilidades financeiras reintegratórias.
Os poderes do Ministerio Público xunto do Tribunal de Contas saíron reforzados na medida en que agora dispoñen de competencia para procederen a dilixencias necesarias para a clasificación dos feitos relevantes en procesos de responsabilidade financeira.
Ampliouse a outras entidades a lexitimidade para requirir xuízo de infraccións financeiras que anteriormente pertencía en exclusivo ao Ministerio Público.
As alteracións á LOPTC permitiron unha mellor coordinación cos órganos de control interno, nomeadamente no que se refire a informes de auditoria e de control.
O Tribunal de Contas en números
En 2006, o Tribunal de Contas Portugués contaba con cerca de 488 funcionarios; Cerca de 55% dos funcionarios do Tribunal de Contas posúe habilitações diversas, sendo a media etária dos funcionarios de 45 anos;[4]
En 2006 a actividade do Tribunal de Contas[5] saldou-se en:
- Emisión de Parecer sobre a Conta Xeral do Estado, incluíndo a de a Seguridade social;
- Fiscalización previa de 2204 actos e contratos;
- 26 Auditorias de fiscalización concomitante;
- 87 Auditorias e verificações externas de contas de fiscalización sucesiva;
- 18 Procesos xulgados na 3ª Sección;
- Foron aplicadas multas no valor de € 40.372,00 e ordenada a reposição de € 441.410,00;
Relacións e cooperación internacional
O Tribunal de Contas mantén relacións con outras entidades congéneres ao nivel internacional, destacándose a cooperación cos Tribunais de Contas da Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa – CPLP.
Tras a adhesión de Portugal á Comunidade Europea, o Tribunal de Contas de Portugal pasou a ser o interlocutor nacional do Tribunal de Contas Europeo.
O Tribunal de Contas de Portugal é membro das seguintes Organizacións Internacionais:
- International Organisation of Supreme Audit Institutions (INTOSAI)
- European Organisation of Supreme Audit Institutions (EUROSAI)
- Organización dos Tribunais de Contas da CPLP
- Organización Latino Americana y del Caribe de Entidades Fiscalizadoras Superiores (OLACEFS)
- European Evaluation Society (EES)
- International Council on Archives (ICA)
- International Federation of Libraries Associations and Institutions (IFLA)
Curiosidades
- A expresión "ter en liña de conta" tivo orixe no feito das contas do Reino, cando verificadas e aprobadas, seren pasadas a través dunha agulla e liña, formando maços de follas que posteriormente eran cosidos en volumes. As contas que non estivesen conformes coas regras financeiras da época, non entraban nestes maços de follas, non sendo así, "tomas en liña de conta".
- Existe un importante acervo artístico sobre a actividade do Tribunal de Contas, de onde se destacan obras de Almada Negreiros, Joaquim Rebocho, Martins Barata, Guilherme Camarinha e Carlos Calvet, entre outros.
- O Tribunal de Contas posúe un vasto arquivo histórico e unha biblioteca á disposición de investigadores e público en xeral.
Referencias
- ↑ Constitución da República Portuguesa, artigo 214º
- ↑ Constitución da República Portuguesa, artigo 110º e 209º nº1 alínea c)
- ↑ Judite Cabaleiro Paixón, Maria Alexandra Lourenço e Ana Isabel Alves, O Tribunal de Contas 1849-1991, Lisboa, Ed. do Tribunald e Contas, 1990; Judite Cabaleiro Paixón e Cristina Cardos, Do Erário Régio ao Tribunal de Contas, Os Presidentes, Lisboa, Ed. Tribunal de Contas, 1999
- ↑ Balance Social do Tribunal de Contas de 2005
- ↑ Informe de Actividades do Tribunal de Contas de 2006
- (en italiano) Michael Sciascia Massimiano Sciascia. Il controllo della Corte dei Conti: sulle Gestioni pubbliche in Italia e inEuropa , Giuffrè Editore Milano, 1997. ISBN 88-14-06408-3
Conexións externas
- http://www.tcontas.pt (páxina oficial do Tribunal de Contas de Portugal, en portugués)
- https://www.tcontas.pt/pt/presenta/legislacao/legis3-act.pdf (Lei de Organización e Proceso do Tribunal de Contas, PDF, 6,9 mb)
- http://www.parlamento.pt/const_leg/crp_port/ (Constitución da República Portuguesa)
- https://www.tcontas.pt/pt/actos/rel_anual/2006/ra2006.pdf (Informe Anual de Actividades de 2006, PDF, 2,4 mb)
- https://www.tcontas.pt/pt/recursos/bsocial/bal-soc2005.pdf (Balance Social de 2005, PDF, 2,21 mb)
- https://www.tcontas.pt/pt/actos/rel_auditoria/2008/audit-dgtc-rel010-2008-2s.pdf (Informe Parcerias Publico-Privadas - concesións rodoviárias, PDF, 9 MB, abril 2008)
