Tratado de Zamora

O Tratado de Zamora foi un diploma resultante da conferencia de paz entre D. Afonso Henriques e seu primo, Afonso VII de León e Castela. Celebrado a 5 de outubro de 1143 , esta é considerada como a data da independencia de Portugal e o inicio da dinastia afonsina.

Vitorioso na batalla de Ourique, en 1139 , D. Afonso Henriques beneficiou da acción desenvolvida, en favor da constitución do novo reino de Portugal , polo arcebispo de Braga, Don João Peculiar. Este procurara conciliar os dous primeiros e fixo que eles se encontrasen en Zamora os días 4 e 5 de outubro de 1143 na presenza do cardeal Guido de Vico.

Polos termos do tratado, Afonso VII concordou en que o Condado Portucalense pasase a ser Reino, tendo D. Afonso Henriques como seu "rex" (rei). Aínda que recoñecese a independencia, D. Afonso Henriques continuaba a ser vasalo, pois D. Afonso VII para alén de ser rei de León e Castela era Emperador de toda a Hispânia. Con todo nunca D. Afonso Henriques prestou vassalagem ao Emperador, sendo caso único de entre todos os reis existentes na península Ibérica.

A soberanía portuguesa, recoñecida por Afonso VII en Zamora , só veu a ser confirmada polo Papa Alexandre III en 1179 , mais o título de "rex", que D. Afonso Henriques usaba desde 1140, foi confirmado en Zamora , comprometéndose entón o monarca portugués, ante o cardeal, a considerarse vasalo da Santa Sé, obrigándose, por si e polos seus descendentes, ao pagamento dun censo anual.

En Zamora , revogouse o anterior Tratado de Tui datado de 1137 .

A partir de 1143 D. Afonso Henriques vai enviar ao Papa remissórias declarándose seu vasalo lígio e comprometéndose a enviar anualmente unha determinada contía de ouro. As negociacións van durar varios anos, de 1143 a 1179 . En 1179 o Papa Alexandre III envía a D. Afonso Henriques a "Bula Manifestis probatum"; neste documento o Papa acepta que D. Afonso Henriques lle preste vassalagem directa, recoñécese definitivamente a independencia do Reino de Portugal sen vassalagem en relación a D. Afonso VII de León e Castela (pois ningún vasalo podía ter dous señores directos) e D. Afonso Henriques como primeiro rei de Portugal, ou sexa, Afonso I de Portugal.