| Serra da Arrábida | |
| Altitude | 501 m m (1646 pés) |
|---|---|
| Coordenadas | 38° 29′ N 8° 58′ W |
| Localización | Península de Setúbal |
A Serra da Arrábida é unha elevación situada na marxe norte do estuario do Río Sado, na Península de Setúbal, Portugal, co punto máis alto a 501 metros de altitude e características peculiares de clima e flora. O seu clima é aderezado mediterrânico, presentando unha flora rica en especies mediterrânicas, tales como a azinheira, sobreiro, carvalho. O topónimo Arrábida ten orixe descoñecida. Hai quen pense que vén do castelán Rábida, a través do árabe al-ribat, e defenda que «arrábita» é unha palabra de orixe árabe que significa grosso modo «local de oración», ligándose semanticamente ao verbo "vixiar" en árabe. Aquí viviron os poetas Frei Agostinho da Cruz e Sebastião da Gama, que fixeron da serra un motivo recorrente nas súas obras. Outra hipótese para a orixe deste topónimo ben como doutros na rexión tales como Évora, Sado e Sesimbra é teren orixe nos pobos proto e pre-históricos do sur de Portugal tales como os cónios e relacionados coa cultura megalitica.
O Parque Natural da Arrábida, fundado en 1976, cunha área aproximada de 10 800 hectáreas, protexendo a vegetação maquis de tipo mediterrânico nacida deste microclima con semellanzas a rexións Adriáticas, como a Dalmácia. A fauna é bastante diversificada, a pesar de sufrir grandes alteracións desde o século XIX. Até ao inicio do século XX era aínda posíbel observar lobos, javalis e veados.Da fauna actual forman parte, entre outros, o gato-bravo (Felis silvestris), a raposa (Vulpes vulpes), a lebre (Lepus capensis), o morcego, a aguia de bonelli (Hieraetus fasciatus) o bufo real (Bubo bubo), a perdiz (Alectoriz rufus) e o andorinhão real (Apus melba). En 2004, como xa aconteceu anteriormente, un fogo destruíu unha parte significativa do Parque, que lentamente vén recuperando.
As praias protexidas pola serra, de augas tranquilas e transparentes, son populares entre os habitantes de Setúbal e Lisboa. O Portinho da Arrábida unha baía cunha pequena illa, a Anicha, que forma un porto natural abrigado pola serra é, xunto coa praia da Figueirinha, unha das máis populares da rexión.
O Convento da Arrábida fica escondido entre as árbores da vertente sur da serra, virada para o mar. Esta construción do século XVI foi outrora un mosteiro franciscano. As cinco torres redondas sobre a falésia foron talvez usadas para meditação solitaria. O local asumiu dimensións relixiosas a partir de 1250, cando, de acordo coa tradición, Hildebrando, un mercador das illas británicas, ergueu unha pequena ermida devotada a nosa Señora, en acción de grazas polo milagre que alí o salvou dun naufraxio. Na primeira metade do século XVI, entre 1539 e 1542, D. João de Lencastre (1501-1571), 1.º Duque de Aveiro, fixo erguer o primitivo convento, doado ao franciscano español Frei Martinho de Santa Maria, que alí desexaba vivir como eremita. Aquí se recolleu o poeta Agostinho Pimenta (1540-1619), coñecido por Frei Agostinho da Cruz, nome que adoptou cando se tornou frade capuchinho, recolléndose no Convento da Arrábida durante vinte anos. Os traballos de edificação proseguiron entre a segunda metade do século XVI e a primeira metade do século XVII, pola devoção do 2º e do 3º duques de Aveiro, aos cales se deben a hospedaría e as estacións dos Pasos da Paixón, e da da nora do 3º Duque, responsábel polas capelas de São Paulo e de San João do Deserto. A mediados do século XVII, o 4º Duque de Aveiro promoveu a construción da capela do Bo Jesus. O século XIX, coa extinción das ordes relixiosas en Portugal, as instalacións do Convento foron abandonadas polos frades franciscanos (1834), sendo adquiridas polos duques de Palmela (1863). Ao final do século XX, foron adquiridas pola Fundación Oriente (1990), que as requalificou como espazo cultural.
O Forte de Santa Maria da Arrábida, pequena fortificação marítima iniciada entre 1670 so o reinado de D. Pedro II, coa función de defensa do chamado portinho e o Convento da Arrábida, destino de peregrinación. Reconstruído ao final do século XVIII (1798), estivo en operación até ao reinado de D. Luís. A partir de 1932 foi adaptado ás funcións de pousada polos pais do poeta Sebastião da Gama (1924-1952) que escribiu variados poemas sobre o local até 1976. A partir de 1978 integra o Parque Natural da Arrábida como Museo Oceanográfico (1991), cun centro de bioloxía mariña, unha pequena tenda de itens relacionados á área protexida do parque e café.