Serbia

Serbia

serbia - Wikilingue - Encydia

A Serbia (en serbio Србија, transl. Srbija) é un país europeo, cuxa capital é Belgrado, localizado no sueste da Europa, na rexión balcânica. Fai fronteira a suroeste con Montenegro , país do cal se separou en 2006 , a oeste coa Bosnia e Hercegovina, a noroeste coa Croacia e ao sur coa Macedônia e Albania, ao liches coa Romênia e a Bulgaria e ao norte coa Hungría. A provincia do Kósovo, no sur, proclamou súa independencia unilateralmente en 17 de febreiro de 2008 , mais o goberno serbio non a recoñece.

É unha ex-república iugoslava, integrando, até xuño de 2006, unha confederación con Montenegro denominada Serbia e Montenegro. O día 5 de xuño do mesmo ano, a Serbia declarou súa independencia, 2 días tras Montenegro ter feito o mesmo. No entanto, a Serbia foi recoñecida como o estado sucesor da unión, que á súa vez sucedía a República Federal da Iugoslavia. A 22 de decembro de 2009 a Serbia presentou a candidatura oficial de adhesión á Unión Europea^[2].

Táboa de contido 1 Historia 2 Xeografía 2.1 Clima 2.2 Cidades 2.3 Parques nacionais 3 Demografia 4 Goberno e política 5 Subdivisões 6 Economía 7 Infraestrutura 7.1 Educación 7.2 Turismo 8 Cultura 8.1 Deportes 9 Referencias 10 Conexións externas

Historia

Ver artigo principal: Historia da Serbia

O actual territorio da Serbia formou parte da provincia romana da Mésia a partir do ano 29 a.C.. O século VII, a rexión foi invadida polos serbios, pobo eslavo vindo da Galicia (Europa Central). Vasalos do Imperio Romano do Oriente, os serbios se diferenciaron dos croatas por súa conversão ao cristianismo bizantino ao redor de 875 e pola adopción do alfabeto cirílico. A Igrexa Ortodoxa Serbia gañou autonomía o século XIII, cando tivo San Sava como seu arcebispo.

Durante a Idade Media, o país gozou dun curto apogeu durante o reinado de Estevão Duchan (1331-1355), seguido dun rápido declínio. Tras a derrota fronte aos turcos na batalla de Kossovo Poliê (1389), a Serbia non demorou a ser incorporada ao Imperio Otomano.

Entre 1459 e 1804, a Serbia estivo formalmente so o control dos otomanos, a pesar de tres invasións austríacas e numerosas rebelións. O Islam tivo un período de expansión durante esta fase, levando á conversão de moitos serbios. Estes convertidos rexeitábanse a seren chamados de serbios, adoptando a denominação de muslimani e, posteriormente, de bosníacos , unha vez que vivían majoritariamente na rexión coñecida como Bosnia - razón pola cal son tamén chamados de bósnios musulmáns.

A Serbia foi aínda un principado autónomo (fronte ao Imperio Austríaco) entre 1817 e 1878, un principado independente entre 1878 e 1882 e un reino independente entre 1882 e 1918. No inicio do século XX, loitaba para formar a Grande Serbia, un estado envolvendo toda a rexión balcânica. Como resultado das Guerras balcânicas(1912-1913), anexou a Macedónia e o Kósovo. Durante a Primeira Guerra Mundial, tivo unha actuación destacada, e a partir de 1918 pasou a ser un dos Estados integrantes do Reino da Iugoslavia (que se converteu en República Socialista tras 1945), tomando o nome de República Socialista Federal da Iugoslávia en 1963 . En 2003 , pasou a denominar Serbia e Montenegro. E en 2006 , tras unha votación para a independencia do Montenegro, consumouse en fin a disolución formal da federación. A 17 de febreiro de 2008 , o parlamento de Kósovo aprobou, unilateralmente, a declaración da independencia da provincia feita polo primeiro ministro kosovar Hashim Thaçi durante unha sesión especial na capital, Pristina. A sesión contou coa presenza de 104 parlamentarias.

Xeografía

Ver artigo principal: Xeografía da Serbia

A Serbia sitúase nos Bálcãs (unha rexión histórica e xeograficamente distinguida do sueste da Europa) e na Panónia (unha rexión da Europa Central). Fai fronteira coa Albania, o Montenegro, a Bosnia e Hercegovina, a Bulgaria, a Croacia, a Hungría, a República da Macedónia, e a Romanía. A Serbia non ten saída ao mar, ben que o Río Danúbio proporcione o acceso de barco até á Europa central e ao Mar Negro.

O territorio da Serbia abrangue desde os planos, ricos, férteis da rexión nortenha de Vojvodina , montañas de rocha de calcário e vales a liches, e, a sueste, montañas e outeiros antigos. O norte é dominado polo Río Danúbio. Un afluente, o río Moraba, atravesa as rexións máis montañosas do sur.

Clima

O clima serbio varía entre o clima continental no norte, con invernos fríos, e verão quentes, húmidos con padrões de precipitación ben distribuídos, e un clima máis mediterrânico no sur con veráns e outonos quentes, secos e invernos relativamente fríos con fortes nevões no interior.

Cidades

Principais cidades (con máis de 100,000 habitantes) - 2002 datos dos censos, para Kósovo e Metohija actualmente World Gazetteer estimativa (non oficial):

• Belgrado (Beograd): 1 273 651 (área dentro da cidade); 1 576 124 (con suburbios)
• Novi Sad: 215 659 (298 139 maior área metropolitana)
• Priština: entre 200 000 (2002, estimativa) e 262 686 (2006, estimativa)
• Niš: 173, 724 (250 518 maior área metropolitana)
• Kragujevac: 147 473 (180.252 maior área metropolitana)
• Prizren: entre 121 000 (2002, estimativa) e 165 227 (2006, estimativa)
• Subotica: 99 471 (147 758 maior área metropolitana)

Parques nacionais

A Serbia ten cinco parques nacionais:

• Fruška Gora (250 km²)
• Kopaonik (120 km²)
• Tara (220 km²)
• Đerdap (640 km²)
• Šar-planina (390 km²)

Demografia

Ver artigo principal: Demografia da Serbia

Serbia está poboada maioritariamente por Serbios . As minorías significativas inclúen os Albaneses (maioría na provincia de Kósovo-Metohija ), Húngaros, Bósnios, Ciganos, Croatas, Eslovacos, Búlgaros e Romenos.

A Serbia está formada por tres territorios: a provincia de Kósovo e Metohija, a provincia de Vojvodina e Serbia Central (en serbio , Централна Србија o Centralna Srbija). As provincias son etnicamente moi heterogêneas, resultado da división histórica do país entre o Imperio Otomano, musulmán, no sur, e a Austria-Hungría, cristiáns católicos, no norte do país.

Goberno e política

Ver artigo principal: Política da Serbia

En 4 de febreiro de 2003 , o parlamento da República Federal da Iugoslavia acordou unha forma máis tenue de cooperación entre a Serbia e Montenegro dentro da unión de estados chamada Serbia e Montenegro. A unión terminou a seguir ás declaracións de independencia montenegrina e serbia en xuño de 2006 .

Tras a destitución de Slobodan Milošević en 5 de outubro de 2000 , o país foi gobernado pola Oposición Democrática da Serbia. As tensións aumentaron gradualmente dentro da coalición até que o Partido Democrático da Serbia (DSS) deixou o goberno, abandonando o Partido Democrático (DS) en pleno exercicio. Mesmo así, en marzo de 2004 , o DSS reuniu soporte suficiente para formar o novo Goberno da Serbia, xuntamente co G17 Plus e a coalición SPO-NS, e o pacto do Partido Socialista da Serbia, que non forma parte do goberno. O Primeiro Ministro da Serbia é Vojislav Koštunica, líder do Partido Democrático da Serbia.

O actual Presidente da Serbia é Boris Tadić, líder do Partido Democrático (DS). Foi elixido con 53% dos votos na segunda volta da eleccións presidenciais Serbias realizadas en 27 de xuño de 2004 , despois de varias eleccións mal sucedidas desde 2002, sendo, por fin, reelixido presidente en 3 de febreiro de 2008 .

• Política de Voivodina
• Eleccións na Serbia
• Dereitos humanos na Serbia

Subdivisões

Ver artigo principal: Subdivisões da Serbia

A Serbia é composta de 108 municipios e dúas provincias autónomas: Kósovo ao sur (con trinta municipios) e a Voivodina ao norte (con 54 municipios).

A parte da Serbia que non é nin Kósovo nin Voivodina é chamada de Serbia Central, que non é unha división administrativa como as dúas provincias autónomas, non posuíndo goberno rexional propio.

Economía

Ver artigo principal: Economía da Serbia

Cun PIB estimado para 2008 en US$ 58,170 bilhões^[3] (US$ 7,724 per capita,^[3] PPC ), a República da Serbia é considerada unha economía media emerxente polo Banco Mundial.^[4] O IED (Investimento Directo Estranxeiro) en 2006 foi de US$ 5,85 bilhões. En 2007 houben un recúo, para US$ 4,2 bilhões.O PIB presentou un crecemento do 8.4% en 2004, 6.2% en 2005, 5.4% en 2006, 5.0% en 2007, e 5.5%, en 2008, caracterizándose como un dos crecementos económicos máis rápidos da rexión.^[3]

No inicio do proceso de transición do socialismo para o capitalismo (1989), as súas perspectivas económicas favorábeis foron prexudicadas pola inestabilidade política, polos graves efectos das sancións impostas pola ONU de 1992-95, e pola destrución de parte da infraestrutura e parque industrial, todas estas sufridas durante a Guerra da Bosnia. Seus problemas só foron agravados por perder os mercados da ex-Iugoslavia e Comecon. Despois do afastamento do antigo presidente jugoslavo Slobodan Milošević, en outubro de 2000, o país probou un crecemento económico máis rápido, e ten se preparando para adherir á Unión Europea, o seu máis importante socio comercial, aínda que non haxa unha data prevista para tal adhesión.

A recuperación da economía aínda afronta moitos problemas, entre os cales unha taxa de desemprego que beira os 20%,^[5] considerábel défice comercial e endividamento nacional. A Serbia ten sido por veces chamado de "tigre dos Balcãs" por causa de súas recentes altas taxas de crecemento económico, o cal media 6,1% (nos últimos cinco anos), co seu IDE en niveis marca.

Infraestrutura

Educación

Ver artigo principal: Educación na Serbia

A Educación na Serbia é regulada polo Ministerio Serbio da Educación e do Deporte.

A Educación comeza ou en pre-escolas ou en escolas primarias. Os nenos son matriculados na escola primaria (Serbias: Osnovna škola) aos 7 anos de idade e permanecen durante oito anos.

Turismo

Ver artigo principal: Turismo na Serbia

O turismo na Serbia baséase maioritariamente nas montañas e nas aldeas. As estancias máis coñecidas nas montañas son as de Zlatibor, Kopaonik, e a de Tara. Tamén existen moitos spas na Serbia, dos cales un dos maiores é o Vrnjačka Banja. Tamén existe un turismo expressivo en Belgrado e Novi Sad (a capital da provincia da Voivodina), ben como no Festival Exit e o festival de trompetes de Guča ..

Cultura

Ver artigo principal: Cultura da Serbia

A Serbia é un dos países culturalmente máis diversificados da Europa. As fronteiras entre grandes imperios percorreron o territorio da Serbia actual durante longos períodos da historia: entre a metade Oriental e Occidental do Imperio Romano; e entre o Imperio Otomano e o Imperio Austríaco (máis tarde Austria-Hungría). Como resultado, mentres o Norte é culturalmente máis como a Europa Central, o Sur é máis Oriental. Evidentemente, ambas as rexións influenciáronse mutuamente, polo que a distinção entre Norte e Sur é de certa forma artificial.

A influencia do Imperio Bizantino sobre a Serbia foi talvez de máis significativa. Os Serbios son Cristiáns Ortodoxos, coa súa propia Igrexa nacional - a Igrexa Ortodoxa Serbia. Usan ambos os alfabetos, o Cirílico e o Latino, resultante da influencia Oriental e Occidental. Os mosteiros da Serbia, construídos principalmente na Idade Media, son uns dos traços máis valiosos e visíbeis da Serbia Medieval xuntamente co Bizâncio, mais tamén coa Europa Românica (Occidental) que a Serbia tiña unha forte conexión na idade media.

Deportes

Os deportes máis populares entre os serbios son o fútbol, o voleibol e o baloncesto. Os últimos anos, o polo aquático e o tenis téñense popularizado.

Como Iugoslavia, na Copa do Mundo de fútbol conseguiu ficar en terceiro lugar en 1930 , no Uruguai, alén de cuarto lugar en 1962 , no Chile. Xa na Eurocopa, conseguiu o vice-campionato en 1960 , na Francia, e en 1968 , na Italia, alén de cuarto lugar en 1976 , cando foi país-sede. No país, existen dous equipos de grande porte: o Estrela Vermella (campión mundial e campión europeo en 1991 ) e o Partizan (vice en 1966 ).

Tamén como Iugoslavia, gañou a medalla de ouro no vôlei masculino nos xogos olímpicos de Sidney-2000 e bronce en Atlanta-1996 , alén de prata no Campionato Mundial de 1998 en Tokio , bronce na Copa do Mundo en 2003 e bronce no Campionato Mundial feminino de 2006 en Osaka .

Aínda como Iugoslavia, gañou a medalla de ouro no baloncesto masculino nos xogos olímpicos en Moscou-1980 , prata na Cidade do México-1968, Montreal-1976, Seúl-1988 e Atlanta-1996, e bronce en Los Angeles-1984. No feminino gañou prata en Seúl-1988 e bronce en Moscou-1980 . É tamén o maior vencedor do Campionato Mundial masculino, gañando en 1970, 1978, 1990, 1998 e 2002, alén de ficar en segundo en 1963, 1967 e 1974, e terceiro en 1982 e 1986. No feminino, ficou en segundo lugar en 1990. No Campionato Europeo, venceu en 8 oportunidades (1973/1975/1977, 1989/1991, 1995/1997 e 2001).

Xa no tenis, o país revelou os últimos anos xogadores de destaque mundial:

• Monika Seleš (Monica Seles): ex-número 1 do mundo e vencedora do Aberto da Australia en 1991, 1992, 1993 e 1996, de Roland Garros en 1990, 1991 e 1992, e do US Open en 1991 e 1992. Terminou na primeira colocación no ránking mundial en 1991, 1992 e 1995.
• Ana Ivanović: campioa en Roland Garros (2008), vice-campioa en Melbourne do Australian Open (2008) e do Roland Garros (2007) e semifinalista en Torneo de Wimbledon (2007).
• Jelena Janković: semifinalista en Melbourne do Open da Australia (2008), Roland Garros (2007) e no US Open (2007).
• Novak Đoković (Novak Djokovic): campión en Melbourne do Australian Open (2008), vice-campión no US Open (2007), e semifinalista en Roland Garros (2007) e Torneo de Wimbledon (2007).

A Serbia tamén ten investido ultimamente no polo aquático, onde a selección nacional serbia chegou á final dos Xogos Olímpicos. O mellor xogador da Serbia é Alenksandar Sapic.

Referencias

Conexións externas

Goberno

• Presidente da Serbia – serbio, inglés
• Goberno da Serbia – serbio, inglés, italiano
• Parlamento da Serbia – serbio, inglés
• Ministerio da Diáspora – serbio, inglés
• Ministerio da Saúde – serbio, inglés
• Ministerio da Defensa – serbio, inglés
• Ministerio de Relacións Exteriores - serbio, inglés
• Ministerio da Economía e do Desenvolvemento Rexional - serbio, inglés
• Ministerio da Ciencia e do Desenvolvemento Tecnolóxico - serbio, inglés

Cidades

• Belgrado – serbio, inglés, alemán
• Novi Sad – serbio, inglés
• Kragujevac – serbio, inglés
• Pančevo – serbio, inglés

Economía

• Serbia Investment and Export Promotion Agency – serbio, inglés
• Serbian Fruit – inglés

Turismo

• National Tourist Organization of Serbia – inglés
• Travel Serbia – inglés
• Visit Serbia Online Reservation Service - inglés
• Tourist Organisation of Belgrade - serbio, inglés, alemán
• Galeria fotográfica de Belgrado

Transportes

• JAT Airways (national carrier) - serbio, inglés, francés, alemán
• Aeroporto Internacional de Belgrado - Nikola Tesla - serbio, inglés
• Ferrovias Serbias - serbio, inglés
• Lasta (liñas de ómnibus) - serbio, inglés
• Porto de Belgrado - serbio, inglés

	Serbia
	Bandeira • Brasão • Cultura • Demografia • Forzas Armadas • Xeografía • Historia • Portal • Política • Subdivisões • Turismo • Imaxes

Serbia

v • e Europa Países Albania • Alemaña • Andorra • Arménia • Austria • Azerbaijão • Bélxica • Bielorrússia • Bosnia e Hercegovina • Bulgaria • Cazaquistão • República Checa • Chipre • Croacia • Dinamarca • Eslováquia • Eslovénia • España • Estonia • Finlandia • Francia • Geórgia • Grecia • Hungría • Irlanda • Islandia • Italia • Kósovo1 • Letonia • Listenstaine • Lituania •Luxemburgo • República da Macedónia/FYROM • Malta • Moldávia • Mónaco • Montenegro • Noruega • Países Baixos • Polonia • Portugal • Reino Unido • Romanía • Rusia • San Marino • Serbia • Suecia • Suíza • Turquía • Ucraína • Vaticano Territorios Dependencias e Colonias da Coroa Británica: Illas da Canle (Guernsey e Jersey), Xibraltar e Illa de Man Rexión Autónoma da Dinamarca: Illas Faroé Rexión Autónoma da Finlandia: Åland Rexións Autónomas de Portugal: Azores e Madeira Estados non recoñecidos República Turca do Chipre do Norte • Transnístria • Abecásia • Ossétia do Sur • República do Nagorno-Karabakh 1 Kósovo declarou independencia da Serbia día 17 febreiro 2008, ver tamén Reacción internacional á declaración de independencia do Kósovo de 2008.

ace:Sèrbiakrc:Сербияmhr:Сербийpnb:سربیا