Visita Encydia-Wikilingue.con

Santarém (Pará)

santarém (pará) - Wikilingue - Encydia

Municipio de Santarém
Frente da cidade de Santarém
"Caribe Brasileiro"
"Perla do Tapajós"
"Santarém da area branca"
Brasão Bandeira
Himno
Aniversario
Fundación 22 de xuño de 1661.
Gentílico santareno
Lema
Prefecto(a) Maria do Carmo Martins Lima (PT)
(20092012)
Localización
Localização de Santarém
02° 26' 34" S 54° 42' 28" O02° 26' 34" S 54° 42' 28" O
Unidade federativa  Pará
Mesorregião Baixo Amazonas IBGE/2008 [1]
Microrregião Santarém IBGE/2008 [1]
Rexión metropolitana
Municipios limítrofes Juruti, Óbidos, Alenquer, Monte Alegre, Prainha, Uruará, Placas, Rurópolis, Aveiro, Belterra
Distancia até a capital 1.520 km
Características xeográficas
Área 22.887,08 km²
Poboación 276.665 hab. est. IBGE/2009 [2]
Densidade 12,0 hab./km²
Altitude 51 m
Clima ecuatorial Am
Fuso horario UTC-3
Indicadores
IDH 0,746 medio PNUD/2000 [3]
PIB R$ 1.266.535 mil IBGE/2005 [4]
PIB per capita R$ 5.754,00 IBGE/2007

Santarém é un municipio brasileiro do estado do Pará. A "Perla do Tapajós", como ficou poeticamente coñecida a cidade de Santarém , está situada na microrregião do Medio Amazonas, a 36m de altitude, na confluência dos ríos Amazonas e Tapajós. Dista 1.369 km da capital do estado (807 en liña recta aproximadamente) e ocupa unha área de 22.887,08 km², cunha poboación de 276.665.

O clima é quente e húmido con temperatura media anual variando de 25º a 28 °C. Presenta pluviosidade media de 1.920 mm. As temperaturas máis elevadas ocorren entre os meses de xuño a novembro e o período de maior precipitación pluviométrica é decembro a maio.

Táboa de contido

Historia

A historia de Santarém comeza coa primeira noticia que se ten do contacto do home "civilizado" e os indios Tupaiús ou Tapajós. Nurandaluguaburabara sería, talvez, o xefe dos Tupaiús, citado polo monxe dominicano Frei Gaspar de Carvajal que formaba parte da expedición de Francisco Orellana pola rexión, en 1542.

En 1626, dáse a chegada dos novos habitantes na rexión, na maioría portugueses. O Comezo da povoação de Santarém foi marcado pola loita de terras entre indios e brancos.

Santarém foi fundada polo Pe. João Felipe Bettendorff, en 22 de xuño de 1661, recibindo o nome en homenaxe á cidade Portuguesa de Santarém. Logo ao chegar, o fundador construíu, de taipa, a primeira capela de Nosa Señora da Conceição. Trinta e seis anos máis tarde, en 1697, ocorreu a inauguración da Fortaleza do Tapajós, nun outeiro próximo ao Río Tapajós, para mellor protección dos ataques de estranxeiros.

A Aldea dos Tapajós, como era chamada, foi elevada á categoría de vila, en 14 de marzo de 1758, por Francisco Xavier de Mendonça Furtado, o entón governador da Provincia do Gran Pará, recibindo o nome de Santarém. Foi elevada á categoría de cidade, en 24 de outubro de 1848, a consecuencia de seu notábel desenvolvemento.

Cronoloxía


Xeografía

Localización

Sitúase a 2º 24" 52" de latitude sur e 54º 42" 36" de longura oeste, na rexión do oeste paraense, na meso rexión do Baixo Amazonas, na micro rexión de Santarém e localízase na marxe dereita do río Tapajós, na súa confluência co río Amazonas. Dista cerca de 807 km, en liña recta, da capital do Estado.

24.422,5 km²

Límites

Relevancia

A Chaira Amazónica ocupa a porción norte do municipio e constitúe as áreas de várzea, temporalmente sometidas ás inundacións do río Amazonas. Representa unha chaira fluvial, levemente alzada en relación á lâmina d'auga, posuíndo as menores altitudes rexionais, xeralmente próximas a 20 metros. Comprende depósitos aluviais, actuais e subatuais, con predomínio de argilas e areas.

Hidrografia

A rede hidrográfica do municipio foi dividida en seis concas, sendo:

CONCA DO RÍO AMAZONAS

Abrangue máis de 1/6 de toda a extensión territorial do municipio. O río Amazonas ten gran importancia para o municipio, non só pola súa alta navegabilidade e riqueza na variedade e cantidade de pescados, mais tamén polas súas terras de várzeas, con elevada fertilidade natural, en virtude da deposição cíclica de sedimentos, ricos en nutrientes.Na conca do Amazonas destácanse, tamén, moitas comunidades con súas artesanías en palla, madeira, cerámica, etc.

CONCA DO RÍO ARAPIUNS

Localizada na porción oeste do municipio, entre as concas do Tapajós e do Amazonas, a Conca Hidrográfica do Arapiuns ocupa unha superficie aproximada de 7.064 km², correspondendo a cerca de 28% de todo o espazo municipal. Último gran afluente do río Tapajós, o río Arapiuns é un río de augas límpidas, moi pobre en fitoplâncton e, en consecuencia, en vida aquática. Ao longo da conca do Arapiuns, existen moitas comunidades que se destacan na fabricación de artesanías, utilizando como materias-primas pallas e cipós diversos, alén de cerámica, madeira, tales como Cuipiranga, Urucureá, Vila Gorete, São Pedro e San Miguel.

CONCA DO RÍO TAPAJÓS

É a segunda en extensión territorial, dentro das terras do municipio. O río Tapajós é o principal curso d"auga, cortando a porción central da rexión, de sur para norte, nunha extensión de 132 km, até desaguar no Amazonas, fronte á cidade de Santarém. En gran parte da conca do Tapajós predomina unha vegetação exuberante, con presenza de árbores de grande porte, ás veces con alturas de 25 m a 35 m, caracterizando un Bosque Denso de terra firme, na cal está inserida o Bosque Nacional do Tapajós, na marxe dereita do Tapajós. Na conca do Tapajós, alén da beleza cênica (praias, lagos), propicias ao turismo de lecer e ao turismo contemplativo (áreas con botos, pássaro), merecen destaque as comunidades que se dedican á artesanía (palla/cipós/fibras, madeira, cerámica), tales como as comunidades de Alter do Chan, Vila Franca, Anumã e Solimões.

CONCAS DOS RÍOS MOJU, MOJUÍ E CURUÁ-UNA

As concas dos ríos Moju, Mojuí son tributarias da conca do río Curuá-Una e forman xuntas toda a malla hídrica existente na chamada "Rexión do Planalto", composta por moitos igarapés e ríos de pequeno porte, todos converxentes para o río central, o Curuá-Una. Xuntas perfazem un total aproximado de 9.986 km², ou cerca de 37,65% de todo o municipio, ocupando a porción liches da rexión.

A conca do Curuá-Una, no extremo oriental, ten unha superficie aproximada de 4.055 km², representando cerca de 15% de todo o espazo municipal. O río Curuá-Una, afluente da marxe dereita do Amazonas, é o principal curso d"auga.

A conca hidrográfica do Moju sitúase na porción centro-sur do municipio, entre as concas do Curuá-Una e do Mojuí. Ocupa unha superficie aproximada de 3.325 km², ou cerca de 12,50% de todo o espazo municipal. O río Moju, afluente da marxe esquerda do Curuá-Una, é o principal curso d"auga.A conca do Mojuí está situada na porción central da rexión circundada polas concas do Tapajós, Amazonas, Curuá-Una e Moju. Ocupa unha superficie con cerca de 2.605 km², ou 9,80% do espazo municipal. O río Mojuí, afluente do Moju, é o principal curso d"auga.

Economía

Actividades económicas importantes son: a extracción de madeira, goma e castaña-do-pará; as culturas de juta, mandioca ,arroz , soja e milho; a creación de bovinos, suínos e aves de granxa; a pesca e a industria de fibras, alén do procesamento de pescado para exportación.[5]

Filiais dalgúns dos máis importantes bancos do país, como o Banco do Brasil, Itaú, Caixa Económica Federal, HSBC, Bradesco, Banpará, Banco Real e BASA (Banco da Amazônia S.A)

A conexión da cidade coa estrada Transamazônica, en 1972, a través da Estrada Santarém-Cuiabá (BR-163), contribuíu bastante para o desenvolvemento do comercio local.

Infraestrutura

Principais logradouros

A conexión da cidade coa estrada Transamazônica, en 1972, a través da Estrada Santarém-Cuiabá (BR-163), contribuíu bastante para o desenvolvemento do comercio local.

Transporte

Santarém posúe unha estrutura razoábel. A cidade ten un porto de intenso movemento, capaz de abrigar navíos de grande calado, e ligado á estrada Santarém-Cuiabá. O aeroporto ten liñas domésticas regulares para todo o Brasil, principalmente para Belén e Manaus. Posúe aínda máis de 200 quilómetros de rúas pavimentadas.

Seguranza

Policía Rodoviária Federal (PRF), Policía Federal), Policía Militar do Pará - sede do 3° Batallón e do Comando de policiamento rexional 1

Educación

Santarém é marcada, en relación a educación, por un predomínio de congregações missionárias. Os colexios particulares Cristo Salvador (pertencente ao CEULS/ ULBRA), Carequinha, Santa Clara, Don Amando e o Colexio Tapajós (pertenza a FIT) son tidos como os de mellor calidade no ensino. Entre as escolas públicas son presentadas Colexio San Francisco, a Escola Álvaro Adolfo da Silveira, Colexio Rodrigues dos Santos, Colexio San Raimundo Nonato e Frei Ambrósio como as que concentran o maior número de alumnos, sendo a última de máis antiga, con case 110 anos.

Santarém pode ser considerada unha cidade universitaria, contando con 6 institucións de ensino superior. As facultades presentes no municipio son UFPA (Universidade Federal do Pará), UEPA (Universidade do Estado do Pará), CEULS/ULBRA (Centro Universitario Luterano de Santarém), FIT (Facultades Integradas do Tapajós), IESPES (Instituto Esperanza de Ensino Superior) e a UFRA (Universidade Federal Rural da Amazônia). Hoxe Santarém é a sede da máis nova Universidade Federal do Brasil, a UFOPA (Universidade Federal do Oeste do Pará) que ofrece cursos nas diversas grandes áreas de ensino.

Cultura

En Santarém encóntrase a Cerámica Tapajós que está dividida en dous tipos de vasos: o de gargalo e o de cariátides. Esta cerámica é unha das máis antigas e, de tan perfecta, chega a ser comparada até mesmo con de máis fina porcelana chinesa. É a segunda maior cidade do pará con case 300 mil habitantes.

Existen pezas da cerámica Tapajós espalladas por varios museos do mundo. Na cidade de Santarém encóntrase un pequeno legado desas pezas no Centro Cultural João Fona.

Museos
Deporte

Puntos turísticos

Unha das actividades económicas de maior crecemento é o turismo, que ten como atraccións as praias, fervenzas, lagos, excursões ecolóxicas na mata e as numerosas tradicións e festas folclóricas. San moi procurados polos turistas os paseos de barco para acompañar as liñas paralelas formadas polas augas de memoria marrom do Amazonas e as de verde-esmeralda do Tapajós até o punto en que lentamente se mesturan.

Santarém é coñecida como a Perla do Tapajós. Fronte á cidade acontece o encontro das augas barrentas do río Amazonas coas augas verdes do río Tapajós.

É no municipio de Santarém que se localiza a vila de Alter-do-Chan , a aproximadamente 30 km da cidade. É unha vila balneária chamada de Caribe brasileiro, polas praias belíssimas, o Lago Verde, a illa do amor, lugares que atraen moitos turistas.

Mais non son só estas atraccións que esta bela Cidade dispón: existen aínda centenares de quilómetros de praias paradisíacas, ríos e igarapés de auga cristalina, fervenzas e lagos.

Deporte

Na cidade de Santarém existen equipos de fútbol como o San Raimundo Deporte Club e o San Francisco Fútbol Club. Posúe o Estadio Jáder Barbalho, máis coñecido por Barbalhão, Municipal de Santarém ou Colosso do Tapajós

Eventos e datas comemorativas

Os dous maiores eventos culturais da cidade son a Festa do Sairé, realizada na Vila de Alter do Chan durante o mes de setembro, durando cerca de cinco días. Nesta festa ocorre a Disputa dos Botos Tucuxi e Cor-de-rosa. Ao final do mes de novembro é realizado o Círio de Nosa Señora da Conceição, padroeira da cidade, cuxa festa se estende até o día 8 de decembro, acontecendo alén da parte relixiosa, o Arraial con atraccións culturais e a Camiñada de Fe con Maria, saíndo da Vila de Mojuí dos Campos, percorrendo 37 km até a Catedral de Santarém.

Festa do Çairé ou Sairé

A palabra Çairé orixínase dos dous termos Çai Erê, que significa “Salve! Ti o dis”, que era usada polos indios como forma de saudação. Non obstante, fun alertada polo Sr. Jefferson Cardoso, coñecedor desa historia, de que hai unha controversia canto a grafia da palabra Çairé. Segundo el, a palabra orixinal era Sairé, mais a comunidade de Alter-do-Chan , pensou por ben, ou talvez por asociaren súa derivação á linguaxe indíxena, pasaron denominar a festa cunha nova escrita: Çairé. Non obstante, como pódese contactar non hai na lingua portuguesa ningunha palabra que iníciese con "ç" e segundo seu Jefferson, houben unha nova discusión sobre o asunto e por consenso, volveuse a chamar a festa por seu nome orixinal.

Orixinariamente, a Festa do Çairé era un baile indíxena (puracê), cuxos festejos, revelaban desde o primeiro século da colonización, xa a influencia das misións católicas. Era unha "corda en xiro", ou mellor, unha especie de danza de roda conducida por un "arco", que era o motivo indíxena dese préstito e festival, o centro geométrico dun animado puracê (baile). Tal arco era un semicírculo con diâmetro e raios todos sinalados en algodão, onde deles penden fitas vermellas. Era ornamentado aínda, cunha cruz forrada e enfeitada, revelando o símbolo católico que o jesuíta engadiu ao outro símbolo pagão o cal, pola forma geométrica revelada, denotava súa orixe en pobos americanos de civilización máis avanzada, cales os astecas e os incas. É un exemplo de como foi o missionário mestiçando a fe católica, a través da danza e do canto, para catequizar o indio e dominalo por fin. Transformouse por tanto, nunha cerimonia relixiosa e profana, onde entran nela a reza e a danza. Esa, consistía en pasos curtos, como o de marcar pasos dos soldados, cun movemento en que unha india do centro servía de eixe sobre o cal xiraba o Çairé.

Santarém tamén ten outras belas praias como porto novo, próximo abelterra, pindobal, cajutuba, punta de pedras entre outras, alén de igarapés con auga xeada.

Fillos ilustres

Padres
Literatura
Música
Artes plásticas

Referencias

  1. a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
  2. Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
  3. Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
  4. Produto interior bruto dos Municipios 2002-2005. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (19 de decembro de 2007). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
  5. Revista Velo-Pará nº 07/1995, Listel 2001/2002, Barsa 2000, e Guía 8º BECnst 2002.

Conexións externas

O Wikimedia Commons posúe unha categoría contendo imaxes e outros ficheiros sobre Santarém (Pará)
Universidades
Your Ad Here