O sistema de saúde de Portugal é caracterizado por tres sistemas coexistentes: o Servizo Nacional de Saúde (SNS), os réximes de seguro social de saúde especiais para determinadas profesións (subsistemas de saúde) e seguros de saúde de voluntariado privados. O SNS ofrece unha cobertura universal.[1] Alén diso, cerca de 25% da poboación é cuberto por subsistemas de saúde, 10% en seguros privados e outros 7% en fondos mutuos.[2]
O Ministerio da Saúde é responsábel polo desenvolvemento da política da saúde, ben como de xestionar o SNS. Cinco administracións rexionais de saúde son responsábeis pola execución dos obxectivos da política nacional de saúde, desenvolvemento de orientacións e protocolos e supervisar a prestación de coidados de saúde. Os esforzos para a descentralização teñen se destinado a trasladar a responsabilidade financeira e de xestión a nivel rexional.[2] Na práctica, porén, a autonomía das administracións rexionais de saúde sobre definición de orzamento e dos gastos foi limitada aos coidados primarios. O SNS é predominantemente financiado a través dunha tributação xeral. As contribucións dos empregadores (incluíndo o Estado) e dos empregados representan as principais fontes de financiamento dos subsistemas de saúde. Alén diso, os pagamentos directos polo paciente e os premios de seguros voluntarios de saúde representan unha gran porcentaxe de financiamento.[2]
Semellante aos outros países da Eur-A, en Portugal a maioría da poboación morre con doenzas non-transmissíveis.[2] A mortalidade debido a doenzas cardiovasculares (DCV) é maior do que na Zona Euro, mais as súas dúas principais compoñentes, a doenza cardíaca e a doenza cerebrovascular, mostran as tendencias en relación inversa coa Eur-A, coa doenza cerebrovascular sendo a maior causa de morte en Portugal (17%).[2] Doce por cento da poboación morre de cancro con menos frecuencia do que na Eur-A, mais non é diminúe a taxa de mortalidade tan rapidamente como na Eur-A. O cancro é máis frecuente entre os nenos, ben como entre as mulleres máis mozas, con idade inferior a 44 anos. Aínda que o cancro do pulmón (lentamente aumentando entre as mulleres) e o cancro de mama (diminuíndo rapidamente) non afecten tanto, o cancro do colo do útero e da próstata son máis frecuentes. Portugal ten de máis alta taxa de mortalidade por diabetes na Eur-A, cun aumento acentuado desde os finais da década de 1980 .[2]
En Portugal, a taxa de mortalidade infantil caeu acentuadamente desde a década de 1980, cando 24 de cada 1000 recentemente-nacidos morrían o primeiro ano de vida. Agora, é cerca de 3 mortes por cada 1000 recentemente-nacidos. Esta melloría debeuse principalmente á diminución da mortalidade neonatal, de 15,5 para 3,4 por cada 1000 nacidos vivos.[2]
As persoas son xeralmente ben informadas sobre o seu estado de saúde, os efectos positivos e negativos dos seus comportamentos en relación á súa saúde e a súa utilización dos servizos de saúde. Mais as percepcións sobre a saúde poden diferir do que é administrativo e na análise baseada en datos que mostran os niveis de doenza nas poboacións.[2] Así, os resultados de enquisas baseadas en auto-referencia a nivel do agregado familiar complementar, outros datos sobre estado de saúde e á utilización dos servizos. Só un terzo dos adultos clasificaron a súa saúde como boa ou moi boa en Portugal [3]. Isto é menor do que nos países da Eur-A que elaboraron estes informes e reflexiona a situación relativamente adversa do país en termos de mortalidade e morbidade.[2]
De acordo co último Informe de Desenvolvemento Humano, a media de vida en 2006 foi de 77,9 anos.[2]
As unidades de saúde teñen vindo a modernizar-se co decorrer dos anos, nomeadamente en novos equipamentos e na humanização de servizos. Poden ser divididos en tres tipos:
Para alén do sector público, tamén existen hospitais e clínicas privadas.
Portugal dispón dun número de emerxencia médica, igual en todos os estados-membros da Unión Europea. O transporte de emerxencia é asegurado por bombeiros, asociacións humanitarias e polo INEM - Instituto Nacional de Emerxencia Médica. En termos de unidades, Portugal dispón de urxencias espalladas por todo o país. Para alén destes servizos, o usuario tamén ten ao seu dispor SAP's - Servizo de Atención Permanente, en que poden obter consultas 24 horas por día. As farmacias aseguran os medicamentos á poboación.
Para alén da liña de emerxencia médica, os usuarios teñen aínda ao dispor unha liña de saúde, aberta 24 horas por día, onde os usuarios poden tirar dúbidas ou pedir axuda. O obxectivo da liña de saúde é ligar os portugueses á saúde e reducir a procura desnecessária das urxencias. [4]
Segundo a Constitución, os cidadáns teñen dereito a saúde tendencialmente gratuíta[5]. Os usuarios teñen que pagar as súas consultas, tratamentos e cirugias, aínda que para algúns usuarios sexa gratuíto debido aos seus rendementos, con por exemplo, xubilados por invalidez.
Actualmente, o Ministerio da Saúde está a efectuar diversas alteracións a nivel estrutural e administrativo e, prepárase para a construción do maior hospital do país, o Hospital de Todos os Santos, en Lisboa .
O organismo que rexe a seguranza alimentar pública é a ASAE - Autoridade de Seguranza Alimentar e Económica. Este instituto supervisa todos os produtos alimentares que entran e saen do país, antes de seren consumidos polo público, tendo unha acción directa na regulamentación e mantemento da saúde pública do país. Inspeccionan a calidade, a hixiene do produto, as embalaxes a súa calidade e viabilidade, e o tratamento da comida.