Puntos quentes (do inglés hotspot), son locais en que ocorre o manto superior de temperatura máis alta do que outras rexións. Considérase que a irregularidade térmica é debido á elevación de convecção pos-térmica do manto superior, denominado pluma fría. En rexións oceânicas, encóntranse vulcanismos basálticos de composición álcali-olivina basáltica e toleítica. En rexións continentais, obsérvanse vulcanismos de basalto toleítico, álcali-olivina basáltivo, fonolítico e carbonatítico. Obsérvase un rastro que sinala o movemento da placa tectónica sobre o punto quente.
A teoría dos puntos quentes foi postulada polo geofísico canadiano J. Tuzo Wilson en 1963 para explicar a existencia de celas de volcáns formando liñas coincidentes coa dirección xeral de movemento das placas sobre as cales asentan e tivo como modelo o arquipélago do Havaí. Nestas áreas os volcáns parecen indiciar a pasaxe da crosta terrestre sobre unha pluma de material magmático, esencialmente fixa no manto terrestre, que ao ascender á superficie orixina sucesivos edificios volcánicos.
A orixe das plumas mânticas foi durante moito tempo atribuída á formación dunha estrita columna ascendente de material máis quente desde a zona de fronteira entre o manto e o núcleo terrestre que ascendería até á superficie. Datos recentes colocan en causa a existencia destas estruturas profundas, apuntando como orixe das plumas a formación de zonas estábeis de convecção térmica nas capas máis externas do manto terrestre.
Están identificados cerca de 50 puntos quentes na Terra, a maioría dos cales asociada á presenza de illas oceânicas, tales como os Azores, a Madeira, Cabo Verde, a Islandia, o Havaí e a Reunión, e de cadeas volcánicas como as de Yellowstone e do Monte Camarões.
A partir da década de 1934 Holmes aventou a idea da movimentação do homen motivada por diferenzas térmicas, que dan orixe a correntes de convecção nun medio sólido, porén dotado de plasticidade, con elevado grao de viscosidade, que caracteriza o manto superior. Tales ideas teñen en común que os movementos verticais e horizontais da litosfera son orixinados por correntes e desprazamentos de masas que se substitúen mutuamente nas profundidades, situadas abaixo da delicada crosta terrestre. Os bloques siálicos serían afectados por estas correntes, podendo ser arrastrados polo fluxo horizontal que se desliza por baixo, ou mesmo soerguidos ou abatidos, conforme a dirección destas correntezas. Esa teoría está directamente ligada á teoría da migração continental A película terrestre é insignificante en relación ás rexións profundas, xigantescas. Tendo a crosta unha constitución pouco ríxida, é por iso relativamente sensíbel ás correntes profundas, cuxa natureza é admitida como sendo de diversas causas. Crese que ese proceso funcione dunha forma parecida coa seguinte: as masas profundas ao recibiren un aumento térmico, proveniente das maiores profundidades do manto ou da desintegração radioativa, sofren, por conseguinte, un impulso para subir, segundo o principio de Arquimedes. Por outro lado as máis elevadas condensam-se e tenden a afundir.