porto calvo - Wikilingue - Encydia
| Municipio de Porto Calvo | |||||
| [[Ficheiro:|270px|none|center|]] | |||||
| "Terra de Calabar" | |||||
|
|||||
| Himno | |||||
| Aniversario | 12 de abril | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Fundación | 1636 | ||||
| Gentílico | portocalvense | ||||
| Lema | |||||
| Prefecto(a) | Carlos Eurico León e Lima (Kaika) (PMDB) (2005 – 2008) |
||||
| Localización | |||||
| [[Ficheiro:|280px|center|Localización de Porto Calvo]] | |||||
| Unidade federativa |  Alagoas |
||||
| Mesorregião | Leste Alagoano IBGE/2008 [1] | ||||
| Microrregião | Mata Alagoana IBGE/2008 [1] | ||||
| Rexión metropolitana | |||||
| Municipios limítrofes | Japaratinga, Maragogi, Porto de Pedras, Jundiá, Jacuípe, Matriz de Camaragibe. | ||||
| Distancia até a capital | 96 km | ||||
| Características xeográficas | |||||
| Área | 335 km² | ||||
| Poboación | 26.044 hab. est. IBGE/2009 [2] | ||||
| Densidade | 73,474 hab./km² | ||||
| Altitude | 35 m | ||||
| Clima | tropical | ||||
| Fuso horario | UTC-3 | ||||
| Indicadores | |||||
| IDH | 0,599 medio PNUD/2000 [3] | ||||
| PIB | R$ 98.975 mil IBGE/2005 [4] | ||||
| PIB per capita | R$ 3.997,00 IBGE/2005 [4] | ||||
Porto Calvo é un municipio brasileiro do estado de Alagoas . Súa poboación estimada en 2004 era de 24.614 habitantes.
Táboa de contido |
Historia
O municipio de Porto Calvo é a freguesía máis antiga do estado, pois xa existía o século XVI. Súa fundación é atribuída a Cristóvão Lins, a quen foron doadas terras que se estendían do río Manguaba ao Cabo de Santo Agostinho. "A sesmaria recibiu o nome de Santo Antônio dos Quatros Ríos – Manguaba, Camarajibe, Santo Antônio Grande e Tatuamunha – comprendía as terras entre os ríos Manguaba, pasando polo Camarajibe (Matriz e Paso do Camaragibe), Tatuamunha (Porto de Pedras) e chegando ao río Santo Antônio, en San Luiz do Quitunde". Nesta rexión, el iniciou a cultura canavieira, e construíu unha capela e sete engenhos. Os novos propietarios procuraron pronto facer a derrubada das matas e plantar cana-de-azucre, xurdindo de aí os engenhos bangüês que sustentaron a economía alagoana durante catro séculos, até seren substituídos polas fábricas. Os primeiros engenhos foron construídos por Cristóvão Lins, no cal el bautizou cos nomes de Escurial, Maranhão e Buenos Aires.
Porto Calvo foi un dos primeiros locais a ser habitado polos portugueses. A cruzada organizada por Cristóvão Lins percorreu parte do litoral, expulsando os indios e se apossando de súas terras. Cristóvão Lins recibiu o título de alcaide-mor de Porto Calvo en 1600 . O poboado foi se formando co movemento entre o norte e o sur, asumindo características de vila nos primeiros 30 anos do século XVII. A orixe do nome vén dunha lenda na cal un vello calvo, que moraba ás marxes do río, construíu un porto, coñecido como o "Porto do Calvo". Cando foi elevada á vila, pasou a se chamar Bo Logro, en homenaxe á vitoria de Matias de Albuquerque contra os holandeses, mais permaneceu Porto Calvo até os días actuais.
Sempre presente en traxes políticos, Porto Calvo tivo papel saínte nos diversos acontecementos sociais e políticos da Capitania de Pernambuco. Fíxose notábel pola parte que tomou na guerra cos holandeses, serviu de base para as forzas expedicionárias e como entreposto comercial durante o período da destrución do célebre Quilombo dos Palmares. Ten como fillos ilustres Calabar, Zumbi e Guedes de Miranda, sendo que Domingos Fernandes Calabar se tornou o caso máis famoso de deserção da historia do país. Figura moi discutida por historiadores, con dúas correntes antagônicas, uns considerándoo heroe e outros o xulgando traidor da patria por ter se aliado aos holandeses. Na época do Brasil Colonia, un tempo en que non se encontraba solidificado o sentimento nativista e a consciencia dunha patria como a temos os días actuais, a deserção era traxe corriqueiro dentro das fileiras dos exércitos. Calabar non foi o único a desertar, outros que por diversos motivos e pertencentes ás máis distintas etnias e nacionalidades mudaban de lado rutineiramente.
A freguesía, so invocación de N.S. da Presentación, foi creada ao redor de 1575 . Sendo elevado de poboado á vila en 12 de abril de 1636 , e foi elevada á categoría de cidade pola Resolución nº 1.115, de 14 de novembro de 1889 e despois polo Decreto nº 10, de 10 de abril de 1890 . Como atractivos (alén da propia historia), o municipio ofrece a Igrexa Matriz, considerada Monumento Nacional en 6 de xuño de 1952 , polo Senado Federal e tombada en 17 de xaneiro de 1955 polo servizo de Patrimonio Histórico e Artístico Nacional, a Igrexa de Nosa Señora da Presentación trae estampada en seu frontispício a data de 1610 , como ano de súa conclusión. Temos o Alto da Forca e o río Manguaba, alén das festas da padroeira (21/11) e do aniversario (12/04).
Aspectos xeográficos
O municipio de Porto Calvo localízase na rexión norte do litoral alagoano, limitándose con Jundiá (33Km), Matriz de Camaragibe (25Km), Porto de Pedras (30Km), Japaratinga (20Km), Maragogi (30Km) e Jacuípe (18 km). Distante de Maceió 96 quilómetros e está situado 35 metros por enriba do nivel do mar. Ocupa unha área de 335 km², é a 31ª rexión en extensión territorial do Estado de Alagoas.
Seu relevancia presenta dúas feições: a primeira a de os taboleiros, cunha topografia plana e suavemente ondulada, modelada en rochas sedimentares argiloarenosas. A segunda corresponde a de o modelado en rochas cristalinas, cunha topografia ondulada e movida, destacándose as serras do Café, do Urubu e Benfica. A altitude oscila de poucos metros a 200 metros.
Hidrografia
A rede hidrográfica é constituída polos Ríos Salgados, Grupiuna, Manguaba, e seus afluente, Comandatuba, Muicatá e Tapamundé.
Clima e vegetação
Situado en altitudes moi baixo no litoral do Estado de Alagoas, o clima dese municipio é tropical megatérmico e húmido, case subúmido. A variación climática sazonal é asegurada, principalmente polo réxime de choivas: hai unha estación moi chuvosa, centralizada no inverno (xuño, xullo e agosto) e unha estación seca centralizada no verão (novembro, decembro e xaneiro). Os totais anuais de choivas son elevados, normalmente entre 1400 e 1500 mm, porén as choivas son mal distribuídas ao longo do ano. Aínda que a estación da choiva iníciese normalmente en marzo e termine en agosto (61% do total anual), soamente a partir de maio inícianse as choivas, estendéndose até agosto, onde hai unha gran formación de auga (500 a 600 mm, normalmente) que fica dispoñíbel para o escoamento superficial. En contra partida, de outubro a febreiro, chove só 15 a 20% do total anual. Considerando que as temperaturas permanecen en niveis predominante elevados durantes todo ano, a necesidade natural de augas nesa época torna 15% a 20% de choivas insuficientes, de aí resultan gran déficit de auga nos solos; que acostuman proseguir até abril. Ten as características dun clima aderezado ocorrendo máxima de 30º e mínima de 20º. O inverno ten seu inicio en abril e termina en setembro.
O municipio de Porto Calvo era cuberto pola Mata Atlântica, hoxe bastante rara, preservada nalgúns puntos e en recuperación noutros. Porto Calvo era dotado de considerábeis riquezas forestais, habendo madeiras de varias especies. O xunco e o peri-peri, destinados á confecção de esteiras , son encontradas en grandes cantidades en varios ríos portocalvenses. Xa a riqueza de orixe animal se constata en gran cantidade nos ríos e lagoas.
Esta vegetação exuberante aos poucos foi sendo substituída por outra, moi pouco diversificada, de súa principal cultura a cana-de-azucre. O clima tamén é favorábel á lavoura de subsistência (mandioca, milho, etc.)
Poboación e economía
Segundo o Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE), no recenseamento de 2000 , Porto Calvo tiña aproximadamente unha poboación de 23.951 habitantes divididos entre zona rural (8.689 habitantes) e zona urbana (14.983 habitantes), sendo que o total de homes é 12.132 e de mulleres é de 11.819. Porén, fontes extra-oficiais estiman unha poboación aproximada de 30.000 habitantes.
A argila ou unto para a fabricación de telhas e ladrillos, constitúe a principal riqueza mineral. Como riqueza de orixe animal existen peixes e camarões nos principais ríos e lagoas, o que propicia tamén unha pequena actividade pesqueira, habendo tamén criatórios particulares para comercialización. A actividade agropecuária e a industria açucareira constitúen a base económica local. As demais actividades que teñen predominância na economía municipal son a produción de azucre , de alcol , a través da Fábrica Santa Maria; e as cerámicas. Séguense o arroz, mandioca e coco-da-baía. A cana-de-azucre é escoada para a Fábrica Santa Maria mentres os demais produtos son exportados para Maceió. A pecuária, que anos atrás, ocupaba unha posición de destaque en súa economía está reducida a unha creación considerada só regular. Non hai industrias significativas no municipio, excepto a fábrica.
Porto Calvo concentra un comercio de variadas opcións e economía estábel, alén de feira libre aos sábados e domingos, considerada a maior da rexión. Os establecementos bancarios son a Caixa Económica Federal, Banco do Brasil e Bradesco, de gran movemento diario. Hai unha axencia dos Correos, varias serralherias, proporcionado un bo número de empregos directos e indiretos e unha casa lotérica.
Aspectos socioeconômicos
Na construción da súa historia ao longo dos seus 371 anos de existencia cando foi elevado de poboado á vila, o municipio ten se desenvolvido nalgúns aspectos, sendo que en período pasados a súa historia ficou esquecida. A comunidade portocalvense até o ano de 1965 ficaba ás escuras no horario de 22:00 horas por diante, por posuír na sede deste municipio un pequeno motor a óleo acompañado dun pequeno xerador que fornecía enerxía eléctrica para o municipio até o horario enriba citado. Hoxe as comunidades urbanas e rurais son beneficiadas pola CHESF, a través da CEAL (Compañía Enerxética de Alagoas), sendo a mesma responsábel pola distribución da enerxía eléctrica no municipio.
Para transportar a produción açucareira da Fábrica Santa Maria (única industria de porte medio en 1967), para o Porto de Maceió, o Sr. "Zeca Galego", que posuíu un Alfa Romeo (camión de Carroceria); que cando pasaba pola facenda Bereguedé e outras, alegraba os nenos con súas buzinadas e a rapaziada se divertía cando os nenos gritaban así: "Apita, Zeca Galego".
En relación ao abastecemento de auga, Porto Calvo foi beneficiado coa construción de barragem para tratamento, beneficiando toda o municipio, alén dos poboados da Mangazala, Caxangá.
Con excepción da súa Igrexa Matriz, concluída na primeira década do século XVII, todo o que era antigo foi destruído tanto pola ansia de seus habitantes por casas novas e modernas, canto pola imposição de administracións do pasado, que con présa en modernizar as calzadas e as fachadas das casas, sen coñecemento do valor histórico das construcións antigas, destruíu gran parte do patrimonio histórico do municipio, a expansión do sector comercial, pola exigüidade de espazo tamén operou gran destrución neste sentido. A propia Matriz, única relíquia histórica que resiste ao tempo, non se sabe como era o tempo de súa inauguración, por causa das moitas reformas e deformações que sufriu ao longo dos séculos. Por iso, Porto Calvo, actualmente é só unha referencia histórica. Un municipio modernizado, só antigo na historia.
Turismo
Ningunha administración procurou reconstruir a importante historia do municipio, dando ênfase e apoio ás manifestacións culturais e as atraccións do municipio, onde se destacan:
- Igrexa Nosa Señora da Presentación, tombada polo Patrimonio Histórico e Artístico Nacional, onde son promovidas quermesses e festas relixiosas;
- Alto da Forca, herdanza do dominio holandés, onde actualmente se localiza o Hospital Municipal, de onde se pode admirar un marabilloso escenario natural;
- Festa de San Sebastião (20 de xaneiro);
- Festa de Nosa Señora da Presentación (padroeira) (21 de novembro);
- Festa da Conmemoración do aniversario (12 de abril).
- E as manifestacións folclóricas están rexistradas nas seguintes danzas: arrastra-vella, cambina, pastoril, quadrilha e coco-de-roda, ben como o Entroido.
Educación
No campo educacional, o municipio é responsábel por 43 escolas, distribuídas entre a zona rural e urbana, ofrecendo da educación infantil ao ensino fundamental. Habendo dúas escolas estaduais con ensino fundamental e medio e unha particular do maternal ao fundamental I, alén dunha extensión da Universidade Federal de Alagoas – Ufal, ofrecendo curso de graduação á distancia.
Canto á Bandeira, reflete toda a riqueza que o municipio produce: A Bandeira de nosa cidade foi creada o día 7 de setembro de 1978 polo portocalvense Isaías Soares da Silva (IN MEMORIAN). Súas cores e significado son:
Verde: representa nosas matas. Branco: A paz. Azul: O ceo. Vermello: O sangue derramado en nosa terra polo noso heroe Calabar. O símbolo: Representado polas tres moendas dos engenhos de cana-de-azucre Escurial, Auga Fría e Comandatuba. Na primeira moenda, temos a representación de nosa principal cultura e riqueza: a cana-de-azucre. Na segunda moenda, vemos a representación dos tres morros: Cemiterio, Hospital e Igrexa Matriz. As listas Brancas nos lembran os catro ríos que circundan nosa cidade: Comandatuba. Mucaitá, Tapamundé e Manguaba. Finalmente, na terceira moenda, temos a representación da cultura do arroz, que alimenta o noso pobo alegre e acolhedor.
Referencias
- ↑ a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
- ↑ Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ a b Produto interior bruto dos Municipios 2002-2005. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (19 de decembro de 2007). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
Referencias bibliográficas
- COSTA, Craveiro. Historia das Alagoas, Comp. Melhoramentos de São Paulo, SP, 1983 p. 18.
- DIÉGUES JÚNIOR, Manuel. O Bangüê nas Alagoas. Ed. do Int. do Azucre e do Alcol, RJ, 1949, p. 18 .
- MELLO, Antônio Gonsalves de. Administración da Conquista, CEPE, Arrecife – PE, V.II, 2004, p. 206.
- Secretaría Municipal de Educación de Porto Calvo
