política - Wikilingue - Encydia
Nota: Se procura o texto de Aristóteles Política denomina arte ou ciencia da organización, dirección e administración de nacións ou Estados; aplicación desta arte aos negocios internos da nación (política interna) ou aos negocios externos (política externa).[1] Nos réximes democráticos,a ciencia política é a actividade dos cidadáns que se ocupan dos asuntos públicos con seu voto ou con súa militância.
A palabra ten orixe os tempos en que os grego estaban organizados en cidades-estado chamadas "polis", nome do cal se derivaron palabras como "politiké" (política en xeral) e "politikós" (dos cidadáns, pertencente aos cidadáns), que estendéronse ao latim "politicus" e chegaron ás linguas europeas modernas a través do francés "politique" que, en 1265 xa era definida nese idioma como "ciencia do goberno dos Estados".[2]
O termo política é derivado do grego antigo πολιτεία (politeía), que indicaba todos os procedementos relativos á pólis, ou cidade-Estado. Por extensión, podería significar tanto cidade-Estado canto sociedade, comunidade, coletividade e outras definicións referentes á vida urbana.
O libro de Platón traducido como "A República" é, no orixinal, titulado "Πολιτεία" (Politeía).
 |
O home é un animal político |  |
Táboa de contido |
Acepções básicas
- No sentido común, vago e ás veces un tanto impreciso, política, como substantivo ou adxectivo, comprende arte de guiar ou influenciar o modo de goberno pola organización dun partido político, pola influencia da opinión pública, pola aliciação de electores;[1]
- Na conceituação erudita, política "consiste nos medios adecuados á obtención de calquera vantaxe", segundo Hobbes ou "o conxunto dos medios que permiten alcanzar os efectos desexados", para Russel ou "a arte de conquistar, manter e exercer o poder, o goberno", que é a noción dada por Nicolau Maquiavel, no Príncipe;[2]
- Política pode ser aínda a orientación ou a actitude dun goberno en relación a correctos asuntos e problemas de interese público: política financeira, política educacional, política social, política do café;
- Nunha conceituação moderna, política é a ciencia moral normativa do goberno da sociedade civil.[3]
- Outros a definen como coñecemento ou estudo "das relacións de regularidade e concordância dos traxes cos motivos que inspiran as loitas en torno ao poder do Estado e entre os Estados";[4]
A política é obxecto de estudo da ciencia política e da ciencia social. fsddsffd
Significado clásico e moderno
O termo política, que se expandiu grazas á influencia de Aristóteles, para aquel filósofo categorizava funcións e división do Estado e as varias formas de Goberno , coa significación máis común de arte ou ciencia do Goberno; desde a orixe ocorreu unha transposição de significado das cousas calificadas como político, para a forma de saber máis ou menos organizado sobre ese mesmo conxunto de cousas.
O termo política foi usado, a seguir, para designar principalmente as obras dedicadas ao estudo daquela esfera de actividades humanas que se refire dalgún modo ás cousas do Estado: Política methodice digesta, exemplo célebre, é obra con que Johannes Althusius (1603) expuxo unha das teorías da consociatio publica (o Estado no sentido moderno da palabra), abrangedo en seu seo varias formas de consociationes menores. Na época moderna, o termo perdeu seu significado orixinal, substituído aos poucos por outras expresións como ciencia do Estado, doutrina do Estado, ciencia política, filosofía política, pasando a ser comumente usado para indicar a actividade ou conxunto de actividades que, dalgunha maneira, teñen como termo de referencia a pólis, ou sexa, o Estado.[2]
Política e poder
A política, como forma de actividade ou de práxis humana, está estreitamente ligada ao de poder. O poder político é o poder do home sobre outro home, descartados outros exercicios de poder, sobre a natureza ou os animais, por exemplo. Poder que ten sido tradicionalmente definido como "consistente nos medios adecuados á obtención de calquera vantaxe" (Hobbes) ou, como "conxunto dos medios que permiten alcanzar os efectos desexados" (Russell).
Formas e orixes do poder
San varias de formas de exercicio de poder do home sobre o home; o poder político é só unha delas.
Concepción aristotélica
Para Aristóteles a distinção é baseada no interese de quen se exerce o poder: o paterno se exerce polo interese dos fillos; o despótico, polo interese do señor; o político, polo interese de quen goberna e de quen é gobernado, tratándose das formas correctas de Goberno, nas de máis o característico é que o poder sexa exercido en beneficio dos gobernantes.[2]
Concepción jusnaturalista
O criterio que acabou por prevalecer nos tratados do dereito natural foi da legitimação, encontrado no cap. XV do Segundo tratado sobre o goberno de Locke : o fundamento do poder paterno é a natureza, do poder despótico o castigo por un delito cometido, do poder civil o consenso. Esta xustificación do poder corresponden ás tres fórmulas clásicas do fundamento da obrigación: ex natura, ex delicio, ex contractu.[2]
Carácter específico do poder
Os criterios arisatotélico ou jusnaturalisata non permiten distinguir o carácter específico do poder político.
Os pathy escritores políticos non cesaron nunca de identificar gobernos paternalistas ou despóticos, ou entón gobernos cuxa relación cos gobernados se asemellaba ora á relación entre pai e fillos, ora á entre señor e escravos, e que non deixan, por iso, de ser gobernos tanto canto os que actúan polo ben público e se fundan no consenso.[2]
Tipos de poder
o elemento específico do poder político pode ser obtido das varias formas de poder, baseadas nos medios de que se serve o suxeito activo da relación para determinar o comportamento do suxeito passivo. Así, podemos distinguir tres grandes clases dun concepto amplíssimo do poder.[2]
Poder económico
É o que se vale da posesión de certos bens, necesarios ou considerados como tales, nunha situación de necesidade, para controlar aqueles que non os posúen, consistente na realización dun correcto tipo de traballo. A posesión dos medios de produción é enorme fonte de poder para aqueles que os teñen en relación a aqueles que os non teñen: o poder do xefe dunha empresa deriva da posibilidade que a posesión ou dispoñibilidade dos medios de produción lle ofrece de poder vender a forza de traballo a troco dun salario. Quen posúe abundancia de bens é capaz de determinar o comportamento de quen non os ten pola promesa e concesión de vantaxes.[2]
Poder ideolóxico
O poder ideolóxico se basea na influencia que as ideas da persoa investida de autoridade exerce sobre a conduta dos demais: deste tipo de condicionamento nace a importancia social daqueles que saben, quere os sacerdotes das sociedades arcaicas, quere os intelectuais ou científicos das sociedades evolucionadas. É por eles, polos valores que difunden ou polos coñecementos que comunican, que ocorre a de socialização necesaria á cohesión e integración do grupo.[2] O poder dos intelectuais e científicos emerxe na modernidade cando as ciencias gañan un estatuto preponderante na vida política da sociedade, influenciando enormemente o comportamento das persoas. A ciencia se propón a responder polos misterios da vida, o que na Idade Media era "misterio da fe".
Poder político
O poder político se basea na posesión dos instrumentos cos cales se exerce a forza física: é o poder coator no sentido máis estrito da palabra. A posibilidade de recorrer á forza distingue o poder político das outras formas de poder. Iso non significa que el sexa exercido polo uso da forza; a posibilidade do uso é condición necesaria, mais non suficiente para a existencia do poder político.[2] A característica máis notábel é que o poder político detén a exclusividade do uso da forza en relación á totalidade dos grupos so súa influencia.
Hobbes e o dereito natural
O fundamento teoría moderna do Estado, segundo Hobbes, é a pasaxe do Estado de natureza ao Estado civil, ou da anarchía á archia, do Estado apolítico ao Estado político. Esa transición é representada pola renuncia de cada un ao dereito de usar cada un a propia forza, existente no estado de natureza e que torna todos os individuos iguais entre si, para delegar o dereito do exercicio da a unha única persoa, un único corpo, que será o único autorizado a usar a forza contra eles.
Teorías marxista e weberiana
A hipótese jusnaturalista abstrata adquire profundidade histórica na teoría do Estado de Marx e de Engels , segundo a cal a sociedade é dividida en clases antagônicas e as institucións políticas teñen a función primordial de permitir á clase dominante manter seu dominio. Mais este obxectivo só pode ser alcanzado, na estrutura do antagonismo de clases, polo control eficaz do monopolio da forza; é por iso polo que cada Estado é, e non pode deixar de ser, unha ditadura.[2] Xa é clásica a definición de Max Weber: "Por Estado se hai de entender unha empresa institucional de carácter político onde o aparello administrativo leva adiante, en certa medida e con éxito, a pretensión do monopolio da lexítima coerção física, con vistas ao cumprimento das leis".[5]
O fin da política
O que a política pretende alcanzar pola acción dos políticos, en cada situación, son as prioridades do grupo (ou clase, ou segmento nel dominante): nas convulsións sociais, será a unidade do Estado; en tempos de estabilidade interna e externa, será o benestar, a prosperidade; en tempos de opressão, a liberdade, dereitos civís e políticos; en tempos de dependencia, a independencia nacional. A política non ten fins constantes ou un fin que comprenda a todos ou poida ser considerado certo: "os fins da Política son tantos cantas son as metas que un grupo organizado se propón, de acordo cos tempos e circunstancias".[2] A política se liga polo medio e non sobre o fin, corresponde á opinión rorrente dos teóricos do Estado, que exclúen o fin dos seus elementos constitutivos. Para Max Weber: "Non é posíbel definir un grupo político, nin tampouco o Estado, indicando o albo da súa acción de grupo. Non hai ningún escopo que os grupos políticos non se haxan algunha vez proposto(…) Só se pode, por tanto, definir o carácter político dun grupo social polo medio(…) que non lle é certamente exclusivo, mais é, en todo o caso, específico e indispensábel á súa essência: o uso da forza".[5] Por tanto, o fin esencial da política é a adquisición do monopolio da forza.
Política relacional
A esfera da política é a de a relación amigo-inimigo. Nese sentido, a orixe e de aplicación da política é o antagonismo nas relacións sociais e súa función se liga á actividade de asociar e defender os amigos e de desagregar e combater os inimigo.[2] Hai conflitos entre os homes e entre os grupos sociais, entre eses conflitos hai algúns notábeis pola intensidade son os conflitos políticos. As relacións entre os grupos instigadas por eses conflitos, agregando os grupos internamente ou os confrontando entre si, son as relacións políticas. O conflito máis amplo, entre grupos consubstanciados en Estados, é a guerra - nese sentido tida como a continuación da política por outros medios, no dicir de Clausewitz .
Política, moral e ética
A crise política sen fin e sen precedentes suxire algunhas reflexións sobre o problema da ética na política. Ningunha profesión é máis nobre do que a política porque quen a exerce asume responsabilidades só compatíbeis con grandes calidades morais e de competencia. A actividade política só se xustifica se o político tiver espírito republicano, ou sexa, se súas accións, alén de buscaren a conquista do poder, foren dirixidas para o ben público, que non é fácil definir, mais que é preciso sempre buscar. Un ben público que variará de acordo coa ideoloxía ou os valores de cada político, mais o cal se espera que el busque con prudencia e coraxe. E ningunha profesión é máis importante, porque o político, na súa capacidade de ladrón que destroe institucións roubando decisións da vida do pobo, pode ter unha má influencia sobre a vida das persoas maior do que a de calquera outra profesión.
A ética da política non pode ser distinta da ética da vida persoal. E alén de observar os principios xerais, como non matar ou non roubar, o político debe mostrar ao pobo que o elixiu súa capacidade de defender o ben común, e o ben estar de toda a sociedade, sen se preocupar co simple exercicio do poder. Alén de non distinguir, de calquera forma, os demais membros da sociedade, debe ser capaz de mostrar á eses membros que asume a responsabilidade pola consecución deste obxectivo. Exerce, así, o que se convencionou chamar da "ética da resposnabilidade".
E a ética da responsabilidade leva en consideración as consecuencias das decisións que o político adopta. En moitas ocasións, o político pode ser colocado fronte a dilemas morais para tomar decisións. Mais o político coñecedor de súa obrigación coa ética da responsabilidade, sabe que non debe subverter seus valores, e moi menos aqueles que presentou para seus electores.
Pensadores e formas de goberno
Ver artigo principal: Referencias
Bibliografia
- ANDRADA, Bonifacio de. Ciencia política: ciencia do poder. São Paulo: LTr, 1998.
- ARON, Raymond. As Etapas do pensamento sociológico. 5. ed. São Paulo: Martins Fontes, 1999. (Colección Sociedade Moderna).
- ARON, Raymond. Estudos políticos. Brasilia: Universidade de Brasilia, 1972.
- BASTOS, Celso Ribeiro. Curso de teoría do Estado e ciencia política. 4. ed. São Paulo: Saraiva, 1999.
- BOBBIO, Norberto et al. O Estado, formas de estado, formas de goberno. Brasilia: Instituto Tancredo Neves, 1987.
- BOBBIO, Norberto. A teorías das formas de goberno. 9. ed. Brasilia: Editora da UnB, 1997.
- BOBBIO, Norberto et al. Dicionario de Política. 12 ed. Brasilia: UnB, 2002. 2V.
- BOBBIO, Norberto. Estado, goberno, sociedade: para unha teoría xeral da política. 14. ed. São Paulo: Paz e Terra, 2007. (Colección Pensamento Critico, 69).
- BOBBIO, Norberto et al. Política e ciencia política. Brasilia: Universidade de Brasilia, 1982.
- BONAVIDES, Paulo. Ciencia política. 14. ed. São Paulo: Malheiros, 2007.
- BONAVIDES, Paulo. Do Estado liberal ao Estado social. 8. ed. São Paulo: Malheiros, 2007.
- BONAVIDES, Paulo. Teoría do Estado. 6. ed. rev. e ampl. São Paulo: Malheiros, 2007.
- CHEVALLIER, Jean Jacques. As grandes obras políticas. Río de Xaneiro: Actuar, 1980.
- DALLARI, Dalmo de Abreu. Elementos de teoría xeral do Estado. 28. ed. São Paulo: Saraiva, 2009.
- DÍAS, Reinaldo. Ciencia política. 1. ed. São Paulo: Atlas, 2008.
- ECKARDT, Hans V. & LUENGO, Rafael. Fundamentos de la política. Barcelona: Labor, 1932. 215 p.
- GRAMSCI, Antônio. Maquiavel: A política e o estado moderno. Río de Xaneiro: Civilización Brasileira, 1984.
- KARIEL, Henry S. Aspectos do pensamento político moderno. Río de Xaneiro: Zahar, 1966.
- LAMOUNIER, Bolivar(Org.). A Ciencia política os anos 80. Brasilia: Universidade de Brasilia.
- LIMA, Alceu Amoroso. Política. Río de Xaneiro: Actuar, 1956.
- MALUF, Sahid. Teoría xeral do Estado. 29. ed. São Paulo: Saraiva, 2009.
- PEIXOTO, João Paulo M(Org.). Globalización, política e economía: aspectos comparados. Brasilia: Instituto Teotônio Vilela, 1999. (Colección pensamento socialdemócrata).
- PORTO, Walter Costa. O Voto no Brasil; da colonia a quinta republica. Brasilia: Brasil. Congreso. Senado Federal, 1989. (Historia Electoral do Brasil, 1).
- SOARES, Mário Lúcio Quintão. Teoría do Estado. 3. ed. São Paulo: Atlas, 2008.
Ver tamén
- Filosofía Política
- Política de Portugal
- Alista de partidos políticos no Brasil
- Relación entre o poder executivo e o poder lexislativo
Conexións externas
- Discusión política online (en portugués )
ckb:سیاسەتkrc:Политикаmwl:Política
