Peniche

É sede dun municipio co mesmo nome que ten 77,55 km² de área e 28 615 habitantes (2008^[1]), subdividido en 6 freguesías: Axuda, Conceição e São Pedro (freguesías en que se divide a cidade) e Ferrel, Atouguia da Balea e Serra d'El Rei, na zona máis rural.

O municipio é limitado a liches polo municipio de Óbidos , a sur pola Lourinhã e limitado a Oeste e a Norte polo Océano Atlântico.

A povoação foi elevada a vila en 1609 e a cidade a 1 de febreiro de 1988 .

Caracterización

A cidade de Peniche está implantada nunha península con cerca de dez quilómetros de perímetro creada por un tômbolo. O extremo occidental da península é o Cabo Carvoeiro. A costa, que ten aspectos sorprendentes e abraiantes, é formada por imponentes rochedos, extensas e belas praias de baños. A oeste da península de Peniche, no medio do Atlântico, ergue-se o arquipélago da Berlenga.

Historia

O concello de Peniche posúe unha longa e rica Historia. Foi sucesivamente ocupado por poboacións que, onte como hoxe, fixeron da pesca e da agricultura as súas principais actividades económicas.

A súa especificidade geo-morfológica, insular/peninsular, parece moldear e condicionado, dun punto de vista socio-económico e cultural, as poboacións que ao longo dos tempos ocuparon este territorio, permitindo simultaneamente que o concello de Peniche fose escenario de importantes acontecementos históricos de índole nacional e internacional.

Arqueoloxía

O concello de Peniche e faixa marítima adxacente teñen sido escenario, particularmente na última década, de moitos proxectos de investigación no campo da arqueoloxía, con traballos en que se ten lentamente reconstituído a longa Historia desta terra e das súas xentes.

A arqueoloxía dános hoxe a coñecer o retrato dun territorio que á época romana asumía unha posición de charneira no contexto dunha navegación comercial inter-rexional e acollía, nos seus fundeadouros e estruturas portuarias, embarcacións, algunhas de grande tonelagem (como parece estar comprobado polo descubrimento na Berlenga de dous cepos de ancora en chumbo con cerca de 2,55 e 2,63 m. de 423 e 422 Kg. respectivamente), transportando ânforas con viño andaluz ou conservas de peixe lusitanas.

A integración deste territorio nesta rede comercial de longo alcance favoreceu seguramente a implantación dunha unidade fabril produtora de preparados piscícolas, apoiada por un precoce complexo oleiro, situado no Morraçal da Axuda, onde se fabricaban ânforas destinadas ao transporte da súa produción conserveira, realidade que perpetúa a memoria dunha actividade piscatória e industrial que aínda hoxe, cerca de dous milenios despois, continúa a pautar a vivencia económica e social da xentes de Peniche.

Xeografía

Peniche ten praias que chegan a atinxir varios quilómetros. O seu punto máis occidental é o Cabo Carvoeiro. A oeste do Cabo Carvoeiro, a cerca de 11 millas, sitúase o arquipélago das Berlengas. Este arquipélago é hoxe unha reserva natural onde se encontran especies raras de flora, aves e peixes.

Demografia

Poboación do concello de Peniche (1801 – 2008)
1801	1849	1900	1930	1960	1981	1991	2001	2008
2 460	5 953	8 199	16 019	22 200	25 627	25 880	27 315	28 615

Freguesías

As Freguesías de Peniche son:

Economía

Durante moitos anos, a principal actividade económica deste concello foi a pesca. O Porto de Peniche, que se encontra situado na costa sur da península, é un dos principais portos de pesca portugueses.

Encóntrase actualmente en estudo a hipótese de existiren fontes de enerxía non renovábel nas augas de Peniche, sendo probábel a explotación de petróleo dentro de poucos anos á praza da costa.

Patrimonio

Forte de Peniche
Igrexa de São Pedro
Igrexa da Misericórdia de Peniche
Capela de Nosa Señora dos Remedios
Gruta da Furninha
Igrexa de San Leonardo, en Atouguia da Balea
Fonte gótica de Atouguia da Balea
Pelourinho de Atouguia da Balea
Igrexa de Nosa Señora da Conceição
Praza-forte de Peniche - No lado sur, xunto ao mar, fica a fortaleza do século XVI, usada como prisión durante o réxime de Salazar. Ficou famosa pola fuga do líder comunista Álvaro Cunhal.
Muralla de Peniche - A cidade de Peniche está en parte rodeada de murallas do século XVI.
Farol do Cabo Carvoeiro
Cabo Carvoeiro

Etnografia

Neste territorio estremenho, a Natureza parece moldear unha vivencia marcada pola dicotomia entre a actividade marítima e piscatória na península de Peniche, asociada á explotación, transformación e comercialización dos recursos mariños, e un mundo eminentemente agrícola, no interior do concello, onde predomina o amanho da terra, que outras vivencias creou. Así, na etnografia local pontificam por un lado tradicións, usos e costumes asociados á faina da pesca e industrias adxacentes e, por outro, ao cultivo dos campos e á produción de encaixes de bilros . A memoria de naufraxios, a arreigada religiosidade das xentes do mar e a típica gastronomia constitúen importantes traços dun pobo que proxecta en xeracións vindouras a herdanza dun longo pasado colectivo. Percorrer o concello de Peniche é pois embarcar nunha peculiar viaxe pola Historia.

Gastronomia

Caldeirada de Peniche
Amigos de Peniche
Sequinho de peixe
Lagosta suada á maneira de Peniche
Sardinha assada
Pastéis de Peniche

Deporte

Peniche é coñecida internacionalmente polas condicións excepcionais que posúe para a práctica de deportes náuticos tales como Surf, Bodyboard ou o mergullo.

A praia dos Supertubos (médão grande), escenario de moitos eventos internacionais relacionados con estas modalidades, é un ex-libris para surfistas de todo o mundo. As súas condicións naturais crean ondas perfectas para esas prácticas, independentemente da dirección das ondas e ventos. Outras praias do concello son, tamén elas, excelentes para os amantes destas modalidades.

Peniche ten aínda un equipo de fútbol, o Grupo Deportivo Peniche e un estadio (Estadio do Grupo Deportivo de Peniche).

Prensa Local

Xornal de Peniche

Temas relacionados

Praza-forte de Peniche

Bibliografia

Peniche na Historia e na Lenda – Mariano Calado, ed. autor, 1962
Referencias en DocWeb

Conexións externas

Municipio de Peniche
Ortofo da costa de Peniche con meteoroloxía
Peniche e o Cabo Carvoeiro
Noticias de Peniche online
Observación de aves en Peniche e no Cabo Carvoeiro

Referencias

↑ ^{a b} [1] Estimativas Provisionais de Poboación Residente - Portugal, NUTS II, NUTS III e Municipios - 2008, Instituto Nacional de Estatística, 2009.

Concellos da Rexión do Oeste

Erro ao crear miniatura: