partido político - Wikilingue - Encydia
Un partido político é un grupo organizado formal e legalmente constituída, con base en formas voluntarias de participación, nunha asociación orientada para influenciar ou ocupar o poder político nun país determinado. Aínda non existen partidos políticos organizados a nivel mundial.
Definición xurídica
Organización de dereito privado que, no sentido moderno da palabra, pode ser definido como unha "unión voluntaria de cidadáns con afinidades ideolóxicas e políticas, organizada e con disciplina, visando a disputa do poder político"
Definición sociológica
Entre os diversos sociólogos e científicos políticos que estudaron e teorizaram sobre partidos políticos, destácanse Ostrogorsky, Robert Michels, Maurice Duverger, Max Weber e Nildo Viana.
Segundo Nildo Viana, os partidos políticos actuais son organizacións onde predomina a burocracia na súa estrutura e que se fundamentan na ideoloxía da representación política, e non no acceso directo do pobo ás decisións políticas, e, tendo, como obxectivo, conquistar o poder político estatal, alén de seren expresións políticas dalgunha oligarquia económica ou tradicional.
A diferenza entre Michels e Nildo Viana está no traxe de que Michels, influenciado por Weber, considera que o predomínio da burocracia nos partidos políticos, especialmente nos partidos fascistas, nazis, socialistas e comunistas, ocorre por unha necesidade técnica. En Nildo Viana, a burocratização dos partidos é derivada dun complexo proceso social e político que dá orixe a expansión dunha nova clase social, a "burocracia".
Así, Nildo Viana e Robert Michels coinciden en afirmar que a burocracia partidaria é unha fracción daquela nova clase social: a "burocracia". Esa burocracia partidaria, frecuentemente supera a súa función de asesoría do político e pasa a ditar regras nos partidos políticos.
Orixe dos partidos políticos
Na Grecia e Roma antigas, dábase o nome de partido a un grupo de seguidores dunha idea, doutrina ou persoa, mais foi só na Inglaterra, o século XVIII, que se crearon por primeira vez, institucións de dereito privado, co obxectivo de congregar partidarios dunha idea política: o partido Whig e o partido Tory.
De traxe, a idea de organizar e dividir os políticos en partidos se alastrou moito, no mundo todo, a partir da segunda metade do século XVIII, e, sobre todo, despois da revolución francesa e da independencia dos Estados Unidos. Até porque, a partir de aí, a propia percepción da natureza da comunidade política se transforma dramaticamente.
Fronte partidaria
Ocorre cando varios partidos se unen en vista a obxectivo electoral común. Como exemplo hai a FRELIMO, a Fronte Ampla do Uruguai, a FMLN da O Salvador.
Parlamentarismo e presidencialismo
No parlamentarismo en xeral o presidente ou secretario-xeral do partido político que conseguiu o maior número de cadeiras no parlamento é quen goberna o país, como xefe de goberno e xefe do despacho ministerial. No parlamentarismo é o rei ou o presidente da república, que son os xefes de Estado e se colocan por enriba dos partidos políticos.
No presidencialismo, a elección para presidente da república é o eixe da política, en torno á cal, se dá toda a movimentação e articulações dos políticos.
Organización de partidos en nivel mundial
Varios partidos con ideoloxías semellantes teñen formado organizacións para trocaren ideas a través de reunións periódicas. Entre estas organizacións internacionais se destacan a III Internacional, a Internacional Socialista e o Foro de São Paulo.
As diversas formas de actuación e de clasificación dos partidos políticos
Co decorrer do tempo teñen sido creadas as máis variadas formas de actuación dos partidos políticos na vida política das nacións. Foron tamén creadas varias formas de actuación dentro dos partidos políticos.
Partidos políticos seculares teñen basicamente, a través dos séculos, se mantido iguais só no nome, pois seus programas, doutrinas e estilos de se facer política teñen variado enormemente co pasar dos séculos.
Hai partidos que procuran definir, no nome, claramente súa doutrina - como fan, por exemplo, o Partido Fascista, o Liberal , o Nazi, o Socialista e o Comunista.
O sociólogo e expresidente do Brasil, Fernando Henrique Cardoso, cunhou o termo "partido omnibus" para nomear aqueles partidos políticos que xa parten do propósito explícito de reunir seguidores de diversas doutrinas e ideoloxías para atinxiren obxectivo común a eles todos (omnibus quere dicir para todos, en latim). Teñen como seu arquetipo, na literatura, os partidos dominantes na política norteamericana: Partido Demócrata e Partido Republicano e o PMDB no Brasil.
Moitos políticos teñen feito a súa carreira política dentro dun gran partido político, para só despois se presentaren a candidatura a altos cargos públicos, como, por exemplo, ocorre, na Francia, unha gran disputa polo cargo de secretario-xeral do Partido Socialista Francés. Outros políticos, ao contrario, prefiren entrar ou formar pequenos partidos políticos para máis rapidamente saíren demandantes a altos cargos públicos como fixo o expresidente Fernando Collor en 1989 .
Partidos políticos no mundo
San moitas as formas que as organizacións partidarias se presentan nas distintas nacións.
De máis incoerente é a de os países en que existe a figura do "Partido Único", cando só un partido é acepto pola lexislación do país. O termo "Partido Único" é unha contradición de termos, pois se é partido, cousa partida, ten que ser varios. Exemplo de "partido único" é o Partido Comunista Cubano (PCC), porén en Cuba non hai necesidade de estar nalgún partido politico para se elixir.
En contraste co "Partido Único", existe, en moitos países, o chamado pluripartidismo, erroneamente chamado, soamente no Brasil, de pluripartidarismo . A palabra "pluripartidarismo" significa, de traxe, pluralidade de partidarios, mentres a palabra pluripartidismo significa a pluralidade, ou existencia, de varios partidos políticos.
En moitos países, partidos políticos que non son aceptan legalmente, continúan existindo de maneira informal e clandestinamente, esperando unha reviravolta na política para se legalizaren, o que lles permitirían participar de eleccións.
Os partidos políticos se desenvolveron moito no mundo o século XX. Tornouse común, que un político, primeiramente, faga carreira dentro dun partido político e só, cando chegar ao cume da carreira dentro do partido político, se lanzar demandante a altos cargos políticos.
Por este motivo moitos políticos teñen preferido facer política en ONGs ou creando pequenos partidos políticos que poidan controlalos, e se lanzaren, a través deles, posteriormente, demandantes a altos cargos políticos.
Partidos políticos no Brasil
A primeira vez que se usou este termo no país foi por ocasión da Independencia do Brasil, en que se falaba en Partido Portugués e Partido Brasileiro. Mais os primeiros partidos políticos brasileiros que tiveron existencia legal foron o Partido Conservador e o Partido Liberal, no segundo reinado (1840-1889). Estes e o Partido Republicano Paulista foron os partidos políticos de máis longa duración no Brasil.
Na República Vella (1889-1930), os partidos políticos eran organizacións rexionais, existindo un Partido Republicano en cada estado, cada un tendo estatutos e direccións propias.
En 1966 , o réxime militar instaurado pola Revolución de 1964 implantou o bipartidarismo no Brasil, debido ás moitas esixencias legais para se crearen partidos políticos. Así, de 1966 até 1979, existiron só a Alianza Renovadora Nacional (ARENA) e o MDB.
No Brasil entrar, actualmente, o pluripartidismo ou pluripartidarismo. A actual constitución brasileira garante ampla liberdade partidaria, mais, na práctica, están impossibilitados de se legalizaren os partidos fascistas, nazis e monarquistas. Os partidos políticos oficializados e rexistrados no Tribunal Superior Electoral do Brasil son obrigados a prestar contas ao Tribunal de Contas da Unión.
Bibliografia
- DUVERGER, M., Os Partidos Políticos, Brasilia, UnB, 1980.
- MICHELS, R., Socioloxía dos Partidos Políticos, Brasilia, UnB, 1982.
- WEBER, M., Parlamento e Goberno nunha Alemaña reordenada - Crítica Política do funcionalismo e da Natureza dos Partidos, Petrópolis, Voces, 1983.
- IDEM, A política como vocación, en Ciencia e Política dúas vocacións, Editora Cultrix, São Paulo, 2006.
- VIANA, Nildo, O que son Partidos Políticos, Goiânia, Edicións Germinal, 2003.
Ver tamén
- Alista de partidos políticos por país
- Listas de partidos políticos:
Alemaña
Armênia
Austria
Brasil
China
España
Estados Unidos da América
Estônia
Francia
India
Mozambique
Portugal
Reino Unido
Siria
Timor-Leste
Conexións externas
- Páxina oficial do Tribunal Superior Electoral do Brasil (en portugués )
- Leis electorais en vigor no Brasil
- Eleccións no Brasil
- Histórico das leis electorais no Brasilkrc:Политика партия
