parque natural do suroeste alentejano e costa vicentina - Wikilingue - Encydia
| Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina | |
|---|---|
| colspan="2" | |
 |
|
| Localización: | litoral alentejano |
| Cidade máis próxima: | Sines |
| Área: | 74 414,89 hectáreas |
| Creación: | |
| Visitantes: | (en ) |
| Xestión: | Instituto da Conservación da Natureza e da Biodiversidade |
O Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina localízase no litoral suroeste de Portugal , entre a ribeira da Junqueira en San Infames e a praia de Burgau, cunha extensión de 110 km, nunha área total de 74 414,89 hectáreas, correspondendo a área terrestre a 56 952,79 ha e a área mariña adxacente a 17 461,21 ha.
Táboa de contido |
Territorio
O Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina abrangue o litoral suroeste de Portugal Continental, no sur do litoral alentejano e no barlavento algarvio arredor do Cabo de San Vicente. Inclúe territorios de freguesías dos seguintes concellos:
- Sines (freguesías de Porto Covo e Sines);
- Odemira (freguesías de Longueira / Almograve, Santa Maria, San Luís, San Salvador, San Teotónio, Vila Nova de Milfontes e Zambujeira do Mar);
- Aljezur (freguesías de Aljezur , Bordeira, Odeceixe e Rogil);
- Vila do Bispo (freguesías de Budens , Raposeira, Sagres e Vila do Bispo).
Para alén da faixa costeira e da zona submarina de 2 km a partir da costa, o parque inclúe o vale do río Mira desde a foz até á vila de Odemira.
Na área do parque encóntranse diversos tipos de paisaxes e habitats naturais e semi-naturais, tales como arribas e falésias abruptas e recortadas, praias, varias ilhotas e arrecifes (incluíndo a illa do Pessegueiro e un invulgar arrecife de coral na Carrapateira), o estuario do Mira, o cabo Sardão, o promontorio de Sagres e Cabo de San Vicente, sistemas dunares, charnecas, sapais, estepes salgadas, lagoas temporais, barrancos (vales encaixados con densa cobertura vegetal), etc. As altitudes máximas son: 324 m, no interior (en San Domingos, Odemira); e 156 m, no litoral (en Torre de Aspa, Vila do Bispo). A profundidade máxima é 32 m, 2 km á praza do Pontal da Carrapateira (Aljezur).
Clima
O clima é mediterrânico, mais con forte influencia marítima. As temperaturas manteem-se amenas todo o ano excepto en periodos de ventos de levante, cando estas poden subir ou descender vertixinosamente.
O réxime de ventos é un importante factor no clima da rexión. Os ventos dominantes son os do quadrante norte. Por veces ocorren ventos de suroeste, principalmente no inverno, mentres os de levante ocorren con baixo incidencia o ano todo. Nas tardes de verão son comúns brisas maritimas intensas e cargadas de humidade.
As temperaturas aumentan de norte para sur; as medias anuais son de 16/17°C en Monte Vello e Sines e de 17/18°C en Vila do Bispo e Sagres, no verão ( xuño a setembro) as medías mensuais roldan os 20-23º e no inverno( decembro a febreiro) os 11/13º con picos anuais que poden variar entre os -4º ( no interior en xaneiro) e os 40º en xullo.
A zona do promontorio de Sagres ten a menor amplitude térmica de Portugal Continental.
A precipitación máxima ocorre en decembro, sendo os valores medios anuais entre os 400 mm, na zona de Sagres e os 600/800 mm, nas serras do interior e no restante litoral a norte de odeceixe. En xeral, chove máis para norte e para o interior ( area serrana), a epoca chuvosa fíxase entre novembro e abril.
A precipitación presenta un caracter torrencial tipico do sur do pais e das restantes areas mediterraneas.
Os neboeiros non son moi frecuentes, acontecendo só algúns días do ano, mais a humidade do ar acostuma manterse elevada, mesmo en periodos máis quentes.
A insolação medía anual é moi elevada, das máis altas do pais e da europa.
O mar preséntase, regra xeral, máis revolto que o do algarve, mais máis calmo que o do litoral a norte do cabo raso, a ondulação predomina de NW/WNW con 2m.
Cando fortes sistemas depressionarios se aproximan da costa ou atínxena directamente, no periodo do inverno, poden ocorrer temporais de W/SW con ondulação até 10m.
A agua do mar é moi rica en biodiversidade e pura mais tambem fresca, dato o frecuente upwelling, sendo que a temperatura varía entre os 14/15º en febreiro e os 20/21º en setembro.
Flora
A flora do Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina distribúese por tres tipos de ambientes geomorfológicos:
- barrocal occidental, no planalto vicentino a sur, con vegetação típica de solos calcários, nunha zona de clima seco e quente;
- planalto litoral, con vegetação máis diversificada, nas dunas, charnecas e áreas alagadiças.
- serras litorais e barrancos, máis frescos e humidos, con densa vegetação arbórea e arbustiva ladeando as ribeiras.
Ao longo do parque ocorre unha mestura de vegetação mediterrânica, norte-atlântica e africana, con predominância para a primeira. Hai cerca de 750 especies, das cales máis de 100 son endémicas, raras ou localizadas; 12 non existen en máis ningún local do mundo. Na área do parque encóntranse especies consideradas vulnerábeis en Portugal, así como tamén diversas especies protexidas na Europa.
Entre os endemismos hai, por exemplo, plantas como: Biscutella vicentina, Scilla vicentina, Centaurea vicentina, Diplotaxis vicentina, Hyacinthoides vicentina, Cistus palhinhae, Plantago almogravensis. Outras especies son consideradas raras, como o samouco (Myrica faya), a sorveira (Sorbus domestica) ou a Silene rotlunaleri. Non obstante a actividade agrícola xa provocou a extinción de plantas como a Armeria arcuata.
A especies arbóreas na área do parque divídense en compoñentes clasificadas como naturais e artificiais. As primeiras son dominadas por quercíneas , como o sobreiro (Quercus suber) e o carvalho cerquinho (Quercus faginea), en especial nos barrancos. O medronheiro (Arbutus unedo L.) tamén é característico desta zona.
As especies arbóreas clasificadas como artificiais son principalmente os piñeiros-bravos (Pinus pinaster), os eucaliptos (Eucaliptus globulus) e as acaçias.
Fauna
A avifauna e ictiofauna teñen gran importancia no Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina.
Aves
O parque é unha área de paso para aves planadoras e para os passeriformes migradores transarianos, nos seus traslados entre as zonas de invernada en África e de nidificação na Europa. É a última área de crea da aguia-pesqueira na Península Ibérica.
A nidificação en falésias e arribas marítimas é unha característica da área do parque, con destaque para a cegonha-branca, o falcão-peregrino e a gralha-de-pico-vermello. É único local do mundo en que as cegonhas nidificam nos rochedos marítimos.
Entre as aves encóntranse, entre outras, as seguintes: aguia-pesqueira (Pandion Haliaetus), corvo-mariño (Phalocrocorax spp.), pombo-da-rocha, cegonha-branca (Ciconia ciconia), garça (Egretta garzetta), falcão-peregrino (Falco peregrinus), peneireiro-das-torres (Falco naumanni), gralha-de-pico-vermello (Pyrrhocorax pyrrhocorax), melro-da-rocha ou melro-azul (Monticola solitarius), peneireiro (Falco tinnunculus), garda-ríos, galiña-de-auga (Gallinula chloropus), corvo (Corvus corax), pombo-da-rocha (Columba livia), torcaz (Columba palumbus L.), gaivota (Laridae), gralha-de-pico-vermello (Pyrrhocorax pyrrhocorax), açor (Accipiter gentilis), gavião (Accipiter nisus), mocho (Strigidae), coruja, rousinol, pintassilgo (Carduelis carduelis), tartaranhão-cazador (Circus pygargus), tartaranhão-azulado (Circus cyaneus), alcaravão (Burhinus oedicnemus), sisão (Tetrax tetrax), abibe (Vanellus vanellus), narceja (Gallinago gallinago), bufo-real (Bubo bubo), aguia-de-bonelli (Hieraaetus fasciatus), aguia-cobreira (Circaetus gallicus), ogea (Falco subbuteo), bufo-pequeno (Asio otus), rola (Streptopelia turtur).
Mamíferos
Os mamíferos presentes na área do parque inclúen, entre outros: lontra (Lutra lutra), fuinha (Martes foina), texugo (Meles meles), raposa (Vulpes vulpes), gato-bravo (Felis silvestris), sacarrabos (Herpestes ichneumon), javali (Sus scrofa), ouriço-cacheiro (Erinaceus europaeus), lince-ibérico (Lynx pardinus), geneta (Genetta genetta).
As fuinhas, as raposas (tamén chamadas zorras), os texugos e os sacarrabos (ou escalavardos) son encontrados nas zonas dunares e falésias. Os texugos escavan as tocas nas falésias. Esta zona é a única en Portugal, e das últimas na Europa, onde se encontran lontras en habitat mariño.
As grutas, como a de o Monte Clérigo e a gruta Amarela, son refuxios para importantes comunidades de morcegos (Chiroptera).
Anfíbios
Varias especies de anfíbios reprodúcense nas lagoas temporais. Entre outros encóntranse o sapo (Bufo bufo), o sapo-de-uña-negra (Pelobates cultripes) e o sapinho-de-verrugas-verdes (Pelodytes punctatus). Nesas zonas húmidas tamén se encontran crustáceos como o Triops cancriformis mauritanicus e outros endemismos ibéricos.
Répteis
Entre os répteis encóntranse, por exemplo, a cobra-rateira (Malpolon monspessulanus) e a cobra-lisa-bordalesa (Coronella girondica).
Peixes
Nos cursos de auga, paúis e sapais encóntranse peixes dulciaquícolas que son endemismos portugueses como o barbo-do-sur (Barbus sclateri) e a boga portuguesa (Chondrostoma lusitanicum) e tamén un endemismo local, o escalo-do-Mira (Leuciscus sp.).
Na zona marítima do parque encóntranse as especies de peixes e outros animais habituais no nordeste do Atlântico.
Presenza humana
A poboación residente é cerca de 24 mil persoas. Os visitantes, en polo menos algunhas zonas do parque, son cerca de 2,8 millóns por ano.
A área do Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina engloba varias vilas e aldeas. Ao longo dos séculos a poboación dedicouse á pesca e á agricultura e pecuária, mais o turismo é unha actividade cada vez máis importante, nomeadamente en locais como Porto Covo e Vila Nova de Milfontes e en toda a costa algarvia do parque. O sector industrial é practicamente inexistente.
As principais actividades turísticas son: pedestrianismo, orientación, escalada, parapente, hipismo, canoagem, surf, windsurf, mergullo e BTT.
Algunhas povoações e sitios do parque teñen gran interese histórico e cultural, con diversos monumentos nacionais e inmóbeis clasificados de interese público, con especial destaque para a área de Sagres e Cabo de San Vicente.
Estatutos de conservación
Portugueses
- En 1988 foi creada a Área de Paisaxe Protexida do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina (APPSACV).
- En 1995 a APPSACV deu lugar á creación do Parque Natural do Suroeste Alentejano e Costa Vicentina (PNSACV), incluíndo a área mariña adxacente.
- en 1997 foi creado na área do PNSACV o Sitio Costa Suroeste, proposto para Sitio de Interese Comunitario da rede Natura 2000.
- En 1999 foi creada a Zona de Protección Especial para Aves Salvaxes Costa Suroeste, formando parte da Rede Natura 2000.
Internacional
- A reserva Punta de Sagres forma parte da Rede de Reservas do Consello da Europa; está integrada no Sitio e Zona de Protección Especial Costa Suroeste da Rede Natura 2000.
