palmela - Wikilingue - Encydia
 |
 |
|
| Brasão | Bandeira | |
| Arquivo:Palmela.JPG Palmela vista do seu castelo |
||
|
||
| Gentílico | Palmelense | |
| Área | 462,87 Km2 km² | |
| Poboación | 62 820 hab. (2008) | |
| Densidade poboacional | 136 hab./km² | |
| N.º de freguesías. | 5 | |
| Presidente da Concello |
Non dispoñíbel | |
| Fundación do municipio (ou foral) |
1185 | |
| Rexión | Lisboa | |
| Sub-rexión | Península de Setúbal | |
| Distrito | Setúbal | |
| Antiga provincia | Estremadura | |
| Orago | São Pedro | |
| Festivo municipal | 1 de xuño | |
| Código postal | 2950 | |
| Enderezo dos Paços do Concello |
Largo do Municipio 2954-001 Palmela | |
| Sitio oficial | http://www.cm-palmela.pt/ | |
| Enderezo de correo electrónico |
geral@cm-palmela.pt | |
Municipios de Portugal.  |
||
Palmela é unha vila portuguesa e sede de Municipio pertencente ao Distrito de Setúbal, rexión de Lisboa e subregião da Península de Setúbal, con cerca de 16 100 habitantes. Palmela é unha vila e sede dun municipio con 462,87 km² de área e 62 820 habitantes (2008), subdividido en 5 freguesías. O municipio é limitado a norte polo municipio de Benavente , a nordeste pola porción oriental do municipio de Montijo , a liches por Vendas Novas, a sueste por Alcácer do Sal, a sur por Setúbal , a oeste polo Barreiro e a noroeste pola Moita, pola porción occidental de Montijo e por Alcochete . A súa altitude máxima é de 378 metros, medida no morro onde se localiza o Castelo.
As freguesías de Palmela son as seguintes:
| Poboación do concello de Palmela (1801 – 2008) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1801 | 4 030 | |||||||
| 1849 | 4 442 | |||||||
| 1900 | anexado a Setúbal | |||||||
| 1930 | 18 692 | |||||||
| 1960 | 23 155 | |||||||
| 1981 | 36 933 | |||||||
| 1991 | 43 857 | |||||||
| 2001 | 53 353 | |||||||
| 2008 | 62 820 | |||||||
Clima
O municipio de Palmela encóntrase localizado nunha zona de clima aderezado, con fortes influencias mediterrânicas e atlânticas. As temperaturas medias observadas varían entre os 11°C o mes de xaneiro, e os 23°C o mes de agosto. Obsérvanse aínda baixos niveis de precipitación durante o ano.
Historia
- A presenza do Home na rexión que hoxe é ocupada polo municipio de Palmela remonta ao Neolítico superior, onde a súa presenza é bastante notada, sobre todo durante a cultura do campaniforme, e cuxo testemuño nos foi deixado so a forma do mundialmente coñecido Vaso de Palmela.
- Ocupada por celtas, romanos e árabes, todos encontraron neste territorio un lugar estratéxico para se fixaren.
- D. Afonso Henriques conquistouna en 1147 , outorgándolle foral en 1185 . Mais, o período áureo de Palmela pode ser localizado os primeiros anos da Nacionalidade, cando Palmela era a chave do territorio entre o Sado e o Texo.
Esta importancia estratéxica débese a aspectos conjunturais de natureza politico-relixiosas relacionadas co proceso de conquista e consolidación do Estado portugués, e do cal a Orde de Santiago e Espada, (que recibiu Palmela como doazón de D. Afonso Henriques ao redor de 1172 ), non pode ser separado.
- A Orde de Santiago marca a súa presenza na sociedade portuguesa por ser señora dun vastíssimo territorio que ía do antigo municipio de Riba Texo (que engloba os actuais municipios do Barreiro, Moita, Montijo e Alcochete) até Mértola, no Baixo Alentejo.
- O poder administrativo da Orde pasa a estar centrado en Palmela “xa en tempos do Infante D. João, fillo de D. João I”. A importancia desta escolla non se prendeu só coa proximidade de Palmela fronte a Lisboa , onde a congregação detiña o convento de Santos, entre outros, mais tamén polos feitos de Palmela ser a maior Comenda da Orde e ás características do seu castelo, de grandes dimensións con capacidade de albergar o conxunto monumental da Orde – o Convento e a Igrexa. Afastados os perigos das invasións – árabe, inicialmente e castelá, nunha fase posterior – a Orde de Santiago comeza a perder a importancia e o poder que detiña. Con ela, Palmela deixa tamén de posuír o papel de gardiá avanzada, papel desempeñado anteriormente polas antigas sedes da Orde – Mértola e Alcácer do Sal.
- Tras a extinción das Ordes Militares e Relixiosas, Palmela xa non posuía calquera tipo de importancia, nin estratéxica, nin económica, nin política, a tal punto que a Reforma Administrativa de Mouzinho da Silveira, en 1855 , extingue o seu municipio integrándoo no de Setúbal onde permanecerá até 1926.
- Aproveitando o movemento militar decorrente do 28 de maio de 1926 , as elites locais presionan a Xunta Militar a acceder á restauración do municipio de Palmela, feito que é consumado en novembro dese mesmo ano.
Patrimonio
Ver artigo principal: - Patrimonio Arqueolóxico
- Castro de Chibanes (Calcolítico, Idade do Cobre e do Ferro e período proto-romano)
- Grutas da Parella do Pardo Covas da Moura (Quinta do Anxo) (Neolítico Final e Calcolítico Final)
- Arquitectura Militar
- Castelo de Palmela(remonta ao período romano presentando sucesivos povoamentos)
- Arquitectura Relixiosa
- Igrexa de Santiago de Palmela (Castelo de Palmela) (século XV)
- Igrexa de Santa Maria (Castelo de Palmela) (século XII)
- Igrexa de S. Pedro (Matriz de Palmela) (construída en data descoñecida, mais con referencias escritas que remontan ao século XIV)
- Igrexa da Misericórdia de Palmela (século XVI)
- Capela de S. João Baptista (Palmela) (século XVII)
- Igrexa de Nosa Señora da Redención (Quinta do Anxo) (século XVIII)
- Capela de San Gonçalo (Quinta do Anxo) (Cabanas - Quinta do Anxo) (século XVI)
- Capela da Escudeira (século XVIII)
- Igrexa de S. José (Pinhal Novo) (século XIX)
- Igrexa de Augas de Moura (Augas de Moura) (século XX)
- Igrexa do Poceirão (Poceirão) (século XX)
- Arquitectura Civil
- Paços do Concello (século XVI)
- Pelourinho de Palmela (século XVII)
- Chafariz D. Maria I (século XVIII)
- Palacio de Río Frío (século XX)
- Torre de Sinalização e Manobra da Estación Ferroviaria de Pinhal Novo (século XX - 1938)
Museos
- Museo Municipal de Palmela
Comer & Beber
- Queixo de Azeitão, producido en gran parte na Quinta do Anxo
- Sopa de Favas
- Sopa Caramela
- Coello á maneira de Palmela
- Cabrito assado no forno
- Santiagos
- Palmelenses
- Peras bêbedas en Viño Moscatel
- Pudim de Abóbora
- Fogaças
- Suspiros de Palmela
- Viño DOC Palmela VQPRD e Rexional Terras do Sado
- Viño Moscatel
Títulos Nobiliárquicos
Nacidos no Municipio de Palmela
- Frei Jerónimo de Brito e Melo (séc. XVII) Frade-cabaleiro, membro da Orde de Malta. Fundador da Igrexa de San João Baptista, en Palmela, o século XVII.
- Hermenegildo Capelo (1841-1917) Oficial da Mariña e Explorador do continente africano
- Joaquim José de Carvalho (1895-1975) Presidente da Comisión para a Restauración do Concello de Palmela e Alcalde
- Venâncio Ribeiro da Costa Farmacéutico
- Humberto da Silva Cardoso Alcalde de Palmela. Empresario. Produtor de Viños. Benemérito de Palmela
- Venâncio da Costa Lima (1882-1956) Alcalde de Palmela e produtor de viño
- Álvaro de Carvalho Cardoso Alcalde de Palmela. Empresario. Produtor de Viños. Benemérito de Palmela
- José Celestino Ataz Godinho de Matos Juíz de Dereito
- António Matos Fortuna (1931-2008) Historiador
- Fírmino Camolas Contente (1939) Dirixente Associativo
- Octávio Machado (1949) ex-Futbolista
- Mário Alberto Lino da Silva Embaixador
- Alberto Lobo da Silva (1958) Tenor
- Renato Jorge Nunes (1959) Enxeñeiro Electrotécnico e de Computadores/Profesor Universitario
- António Pedro Sousa Marques (1959) Sociólogo/Profesor Universitario
- António Manuel Oliveira Coello Murilhas (1960) Enxeñeiro Zootécnico/Profesor Universitario
- Carlos Prado (1962) Bailarín e Coreógrafo
- Jorge Salgueiro (1969) Músico e Compositor
- António Miguel Quítalo (1974) Músico
- João Pedro Silva (1978) Músico
- Ana Correia (1981) Pintora
((Maria da Gloria Ferro dos Santos Días)) (1954) Médica Cirurgiã Cardiotorácica/Graduada en Xefe de Servizo
Colectividades de Cultura e Recreo
- Sociedade Filarmónica Palmelense "Loureiros" - Palmela (1852)[1]
- Sociedade Filarmónica Humanitaria - Palmela (1864)
- Sociedade Filarmónica Unión Agrícola - Pinhal Novo (1896)
- Sociedade de Instrución Musical - Quinta do Anxo (1921)
- Grupo Popular e Recreativo Cabanense - Cabanas
Clubs Deportivos
- Palmelense Fútbol Club Palmela (1924)
- Club Deportivo Pinhalnovense - Pinhal Novo (1948)
- Quintajense Fútbol Club - Quinta do Anxo (1940)
- Grupo Deportivo e Recreativo Airense- Aires (1956) [2]
- Grupo Deportivo e Recreativo de Palmela - Palmela (2001)
Asociacións
- AJITAR - Asociación Xuvenil Ideas que Transforman A Realidade
- FIAR - Centro de Artes de Rúa de Palmela [3]
Confrarías
- Orde dos Enófilos de Santiago
- Confraría Gastronómica de Palmela [4]
Grupos de Teatro
- Artimanha - Pinhal Novo
- Compañía de Teatro O Bando - Vale dos Barrís Palmela
Grupos de Música
- Ensemble de Trompetes de Palmela - Palmela
- Bardoada - O Grupo do Sarrafo - Pinhal Novo [5]
Compañías de Danza
- DançArte - Palmela
Feiras e festas
- Mercado quinzenal en Palmela (3ª feira)
- Mercado mensual en Pinhal Novo (2º Domingo do mes)
- N.ª Sra. do Ascenso, xunto á Capela de S. Gonçalo en Cabanas (maio)
- Festa do Viño e da Viña en Fernando Po (maio)
- Feira Comercial e Agrícola de Poceirão (1.º fin de semana de xuño)
- Festas Populares de Pinhal Novo (1ª quincena de xuño)
- Festa de S.Pedro en Àguas de Moura (final de xuño)
- Feira de Artesanía de Aires (1ª quincena de xullo)
- Festa de Nosa Señora da Escudeira (agosto)
- Festa das Vendimas en Palmela (agosto/setembro)
- Festa de Todos-os-Santos en Quinta do Anxo (outubro/novembro)
- Feira de Palmela (8 de decembro)
Festivais Gastronómicos
- Festival do Queixo,Pan e Viño, en Quinta do Anxo (abril)
Festivais de Música
- Festival Internacional de Música - Palmela "terra de cultura"[6]
- Festival Internacional de Saxofone de Palmela [7]
- abril Jazz Mil - Festival de Jazz de Palmela
- Concurso de Música Moderna de Palmela (marzo)
- Encontro Internacional de Coros - Palmela (2º Fin de semana de novembro)[8]
Outros Festivais
- FIAR - Festival Internacional de Artes de Rúa (xullo) [9]
- PALMEDANÇA - Festival de Danza de Palmela (maio)
Cidades Xemelgas
S. Filipe (Cabo Verde)- Praia (Cabo Verde)
Barcarrota (España)- Jávea/Xábia (España)
Emisoras de Radio
- Popular FM (Pinhal Novo) 90,9 MHz FM
Xornais
- Xornal do Concello de Palmela
- Xornal do Pinhal Novo
- Noticias Populares
- Zona Rural
- Impacto da Rexión
Bibliografia sobre Palmela (non exhaustiva)
- CONCELLO DE PALMELA (1988) – Historia de Palmela ou Palmela na Historia, Actas das Xornadas de Divulgación e Análise do Pasado de Palmela
- CONCELLO DE PALMELA (1990a) – A Orde de Santiago - Historia e Arte (catálogo da exposición)
- CONCELLO DE PALMELA (1990b) – O Castelo e a Orde de Santiago na Historia de Palmela (catálogo da exposición)
- CONCELLO DE PALMELA (1999) – Patrimonio Natural do Concello de Palmela
- CARDOSO, João Luís Serrão da C.; SOARES, António Manuel Monxe (1992) - "Cronoloxía absoluta para o Campaniforme da Estremadura e do Suroeste de Portugal", Lisboa, O Arqueólogo Portugués
- CARIA, Fernando (1993) – Planificación Urbanística e Desenvolvemento Local, Tese de Doutoramento, Lisboa, Universidade Técnica de Lisboa, Facultade de Arquitectura
- CARVALHO, António Rafael;FERNANDES, Isabel Cristina Ferreira (1993)- Arqueoloxía en Palmela (1988-1992) Catálogo da Exposición, Palmela, Concello de PalmelaCOSTA, Marques da
- COSTA, Marques da (1907) - "Estacións Pre-históricas das aforas de Setúbal",Lisboa, O Archeólogo Portugués
- DIOGO, António Manuel Días;TRINDADE, Laura (1998) - "Ânforas Romanas Provenientes do Castro de Chibanes", Al-Madan Almada. 2ª Serie: 7, p. 172
- FERNANDES, Isabel Cristina Ferreira (2003) - "Revestimentos e decoração en cerámica islámica de Palmela - Portugal", Tassalónica,VII Congrès International sur la Céramique Médiévale en Méditerranée (1999), pp. 639-652
- FERNANDES, Isabel Cristina Ferreira (2004a) - O Castelo de Palmela - do islámico ao cristián, Lisboa, Edicións Colibri/Concello de Palmela
- FERNANDES, Isabel Cristina Ferreira (2004b) - "Igrexa de Santa Maria, Castelo", +Museo, nº1, maio, pp. 7-8, Concello de Palmela
- FLORES, Alexandre M; NABAIS, António J. (1992) – Os Forais de Palmela, Palmela, Concello de Palmela
- FONSECA, Luís Adão da (1990) – “ Introdución sobre a Historia da Orde de Santiago” in Concello de Palmela – O Castelo e a Orde de Santiago na Historia de Palmela, Palmela, CMP (Catálogo da Exposición), pp. 51-56
- FORTUNA, António Matos (1987) – Aspectos da Linguaxe Popular de Palmela,Setúbal, Dirección Xeral de Apoio e Extensión educativa- Coordinación Concelhia de Palmela
- FORTUNA, António Matos (1988) – “ Digressões á volta do nome de Palmela” in Historia de Palmela ou Palmela na Historia, Palmela, Concello de Palmela, pp. 37- 49
- FORTUNA, António Matos (1990) – Contábase en Terras de Palmela, Palmela, Concello de Palmela
- FORTUNA, António Matos (1992) – “Historia Vitivinícola da Península de Setú-bal - breves apontamentos” in Viños da Costa Azul, Setúbal, Rexión de Turismo da Costa Azul, pp. 3-4
- FORTUNA, António Matos (1994) – Priores Mores...Provedores da Misericórdia de Palmela, Palmela, Santa Casa da Misericórdia de Palmela
- FORTUNA, António Matos (1995) – Extinción e Restauración do Concello - un combate singularmente duro, Palmela, Grupo dos Amigos do Concello de Palmela
- FORTUNA, António Matos (1997) – Memorias da Agricultura e Ruralidade do Concello de Palmela, Palmela, Concello de Palmela
- FORTUNA, António Matos (2001) - 8º Centenario do Foral de Palmela - Memorial das Conmemoracións, Palmela, Grupo dos Amigos do Concello de Palmela
- FORTUNA, António Matos (2002) – Marateca que xa foi, Palmela, Concello de Palmela
- GAMA, António; SANTOS, Graza; PIRES, Iva (1981) – “Análise Espacial dunha Transformación da Agricultura”, Revista Crítica de Ciencias Sociais, nº 7/8, pp. 535 – 557
- LANDEIRO, José Manuel (1959) - Notas dunha visita ao Castelo de Palmela e seu Convento, Setúbal, tip. Simões, Lda
- MARQUES, António Pedro Sousa (1996) – Dinámicas Locais en Contexto de Mudanza – Estratexia de Actores no municipio de Palmela, 1980-1995, Dissertação de Máster en Socioloxía do Territorio, Lisboa, ISCTE (2 vols.)
- MARQUES, António Pedro Sousa (2006) - Actores, Estratexias e Desenvolvemento Local - conflitos e consensos no municipio de Palmela no limiar do século XIX, Tese de Doutoramento en Socioloxía,Évora, Universidade de Évora (2 vols)
- MARTINS, Conceição Andrade (1992) – “Opcións Económicas e Influencia Política dunha Familia Burguesa Oitocentista: o caso de San Romão e José Maria dos Santos”, Análise Social, vol. XXVII, (116-117), pp. 367 – 404
- MELIDA, José Ramon (1920) - "La ceramica prehistoria decorada - los vasos de las grutas de Palmella", Lisboa,O Arqueólogo Portugués
- PIMENTA, Maria Cristina Gomes (1990) - “A Orde de Santiago en Portugal”, Océanos, nº 4, Lisboa, Comisión Nacional para as Conmemoracións dos Descobrimentos Portugueses, pp. 58 - 63
- RIBEIRO, Orlando; LISBOA, João Ribeiro (1951) – “Les transformatios de l’habitat et des cultures dans la contrée de Pinhal Novo” in C.R. du Congrès International de Géographie (1949), Lisboa, 1951, III, pp. 329-334
- SALGADO, José (1988) - "A igrexa de San João de Palmela e seu fundador Jerónimo de Brito e Melo", Historia de Palmela ou Palmela na Historia,Actas das Xornadas de Divulgación e Análise do Pasado de Palmela, Concello de Palmela
- SERRÃO, Vítor, MECO, José (2007) - Palmela Histórico-Artística - un inventário do patrimonio artístico concelhio, Lisboa, Edicións Colibri/Concello de Palmela
- SOARES, Maria Joaquina Coello (2004) - "Necrópole pre-histórica da Quinta do Anxo en libro", +Museo, nº1, maio, p. 4, Concello de Palmela
- VALE, Mário (1999) – Xeografía da Industria Automóbil nun Contexto de Globalización – Imbricação Espacial do Sistema AutoEuropa, Dissertação de Doutoramento en Xeografía Humana, Lisboa, Universidade de Lisboa
Conexións externas
| Concellos do Distrito de Setúbal |
|
|---|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
