Lingua oficial

lingua oficial - Wikilingue - Encydia

Este artigo ou sección contén unha lista de fontes ou unha única fonte no fin do texto, mais estas non son citadas no corpo do artigo, o que compromete a verificabilidade. (desde agosto de 2009)
Vostede pode mellorar este artigo introducindo notas de rodapé citando as fontes, inseríndoas no corpo do texto cando necesario.

A lingua oficial é na definición dada pola UNESCO, a lingua utilizada no cadro das diversas actividades oficiais: lexislativas, executivas e xudiciais dun estado soberano ou territorio.

É a lingua consagrada na lei (a través da constitución ou de lei ordinaria), ou só pola vía do costume, dun país, estado ou outro territorio como a lingua adoptada nese país, estado ou territorio.

A lingua oficial (ou linguas oficiais), cuxa escolla depende de razóns políticas, debe ser a lingua utilizada en todos os actos oficiais do poder público, quere de dereito externo (tratados e convencións internacionais), quere de dereito interno (constitución, leis ordinarias, actos políticos, sentenzas xudiciais, actos administrativos, discursos oficiais, etc.). A lingua oficial será, en principio, a lingua falada (se só houber unha) ou unha das linguas faladas (se houber varias) pola poboación de cada estado ou territorio.

Só cerca de metade dos países do mundo teñen linguas oficiais expresadas na lei. Algúns teñen só unha lingua oficial, caso de Portugal , Brasil e dos PALOP, outros teñen máis do que unha, casos de Timor-Leste , país en que son oficiais o portugués e o tétum, ou, fóra do espazo lusófono, de países como a Bélxica (neerlandês, alemán e francés), Suíza (alemán, francés, italiano e romanche), África do Sur (máis de 10 idiomas) ou Paraguai (castelán e guarani), entre outros.

Algúns países atribúen aínda estatuto de lingua oficial a certas linguas en partes do seu territorio. Esas linguas son linguas co-oficiais nesas áreas, coexistindo aí con a(s) lingua(s) oficial(is) do país. É o caso, en España , do galego (na Galiza), do vasco (no País Vasco e en Navarra ) e do catalán (na Cataluña, Baleares e Comunidade Valenciana) e é o caso do portugués e do inglés na República Popular da China, co-oficiais, respectivamente, en Macau e Hong Kong.

Lingua oficial no espazo lusófono

No espazo lusófono, o portugués-lingua oficial coincide co portugués-lingua materna e nacional en Portugal e no Brasil; é, maioritariamente, lingua segunda en Angola , Mozambique, Timor-Leste, Cabo Verde, Guinea-Bissau e San Tomé e Príncipe e, no caso dos tres últimos, constituíu o léxico de base das diversas linguas crioulas faladas polos naturais deses estados. O portugués mantén tamén un estatuto de oficialidade na Rexión Administrativa Especial de Macau, China.

Nomeadamente no caso dos estados de independencia máis recente, a opción polo portugués como lingua oficial correspondeu á necesidade de, por un lado, asegurar equilibrios internos e, por outro, mellor posicionar o país na orde internacional, pola adopción dun idioma común a outras nacións nacidas dun proceso histórico semellante.

Lingua oficial no Brasil

De acordo co artigo 13 da Constitución Federal Brasileira, no capítulo sobre a nacionalidade, dise: "A lingua portuguesa é o idioma oficial da República Federativa do Brasil".

Hai tamén a LIBRAS, que é a lingua oficial de sinais - (Lingua Brasileira de Sinais), sancionada polo expresidente Fernando Henrique Cardoso. A Lingua Brasileira de Sinais é recoñecida como medio legal de comunicación e expresión entre as comunidades de persoas xordas no Brasil. Vexa o Decreto de decembro de 2005, que garante a inclusión da LIBRAS, nos sistemas educacionais do Brasil.

En decembro de 2005, Asinado polo presidente Luiz Inácio Lula da Silva, o Decreto regulamenta a Lei, n.º 10.436, de 24 de abril de 2002, que dispón sobre a Lingua Brasileira de Sinais, LIBRAS, e o art. 18 da Lei n.º 10.098, de 19 de decembro de 2000. Así a LIBRAS non pode ser máis chamada dunha simple linguaxe, posuíndo unha gramática completa, ela é unha Lingua Oficial usada polos xordos.

Alén diso, algúns municipios brasileiros co-oficializaram, a través de leis, outros idiomas ou dialetos como, por exemplo, o Nheengatu, Tukano e Baniwa no municipio de San Gabriel da Fervenza, no Amazonas^[1] e a lingua pomerana en Santa Maria de Jetibá, no Espírito Santo^[2].

Lingua oficial en Mozambique.

De acordo co parágrafo n.º 1 do artigo 5.º da Constitución da República de Mozambique (revisión de 1990) "Na República de Mozambique, a lingua portuguesa é a lingua oficial". E no parágrafo n.º 2 do mesmo artigo engade: "O Estado valoriza as linguas nacionais e promove o seu desenvolvemento e utilización crecente como linguas veiculares e na educación dos cidadáns". Nunha referencia ás numerosas linguas bantu, faladas en Mozambique.

Lingua oficial en Portugal.

A lingua oficial da República Portuguesa é o portugués (parágrafo 3 do artigo 11.° da Constitución da República Portuguesa).

San tamén recoñecidas oficialmente:

o mirandês, tamén lingua oficial no concello de Miranda do Douro (Lei n.º 7/99^[3], de 29 de xaneiro de 1999);
a lingua gestual portuguesa (Constitución da República Portuguesa, revisión de 1997, artigo 74.º, alínea 2.h).