illa do pico - Wikilingue - Encydia
| Pico | |
|---|---|
  Pico
|
|
 |
|
| Datos xerais | |
| País | Portugal |
| Localización | Océano Atlântico |
| Arquipélago | Azores |
| Área | 447 km² |
| Punto culminante | Montaña do Pico, 2 351 m |
| Poboación | 14 806 hab. 2001 |
| Imaxe | |
| Arquivo:Picocanal.jpg Montaña do Pico, Illa do Pico. |
|
A Illa do Pico é a segunda maior illa do Arquipélago dos Azores, no Atlântico Norte. Dista 8,3 quilómetros da Illa do Faial e 15 km da Illa de San Jorge. Ten unha superficie de 447 km²; e conta cunha poboación residente de 14 806 habitantes (en 2001). Mide 42 km de lonxitude por 20 km de largura. Debe o seu nome a unha majestosa montaña volcánica, a Montaña do Pico, que culmina nun pico pronunciado, o Pico Pequeno ou Piquinho. Esta é máis alta montaña de Portugal e a terceira maior montaña que emerxe do Atlântico, atinxindo 2 351 metros por enriba do nivel do mar.
Táboa de contido |
Descrición
- "Pico é de máis bela, de máis extraordinaria illa dos Azores, dunha beleza que só a el lle pertence, dunha cor admirável e cun estraño poder de atracción. É máis do que unha illa - é unha estatua erguida até ao ceo e amolgada polo fogo - é outro Adamastor como o do cabo das Tormentas." (BRANDÃO, Raúl. As illas descoñecidas.)
Administrativamente, a illa é constituída por tres concellos: Lajes do Pico e Madalena, ambos con seis freguesías, e San Roque do Pico, con cinco freguesías.
Dispón, en Bandeiras , dun moderno aeroporto rexional con conexións aéreas directas con Lisboa (TAP/SATA Internacional) e Terceira (Lajes) e Punta Delicada (SATA Air Azores). Ten conexións marítimas diarias (Transmaçor) coa cidade da Horta e as vilas das Velas e da Calheta. Durante os meses de verán usufrutúa de conexións marítimas coas restantes illas do arquipélago.
Geologia
A illa emerxeu dunha fractura tectónica de orientación ONO-ESE – a mesma que deu orixe á illa do Faial, denominada Fractura Faial-Pico, que se desenvolve ao longo de 350 km, desde a Crista Medio Atlântica (sigla CMA) até unha área a Sur da Fossa do Hirondelle.
- Complexo Volcánico de San Roque
- Complexo Volcánico da Lage
- Complexo Volcánico da Madalena
Historia
Á época dos Descobrimentos portugueses, na fase henriquina, a illa foi designada como illa de San Dinis, conforme consta no testamento Infante.
Ver artigo principal: Posteriormente, na cartografia do século XIV, encóntrase denominada como "illa dos Pombo".
Acerca do seu primeiro povoador, nas Lajes do Pico, Frei Diogo das Chagas refire:
- "O primeiro home que se practica por certo entrar nesta Illa para a poboar foi un Fernando Álvares Evanxeo, o cal vindo a buscar a tomou pola parte do Sur, (…) saltou en terra onde se di o penedo negro, e con el un can que traía, e o mar se levantou de modo que non deu lugar a ninguén máis saltar en terra, e aquela noite se levantou vento, de modo a que a caravela no outro día non apareceu, e el ficou na Illa con seu compañeiro, o can; e nel estivo un ano sustentándose da carne dos porcos, e outros gados bravos, que co can tomaba (pois o Infante cando as descubriu, en todas mandou deitar gados, había nelas, cando despois se poboaron, moita multiplicación deles) (…)." (CHAGAS, Diogo (Frei). Espello Cristalino en Xardín de Varias Flores. Secretaría Rexional de Educación e Cultura/Universidade dos Azores, 1989.)
Frei Agostinho de Monte Alverne, mentres, engade:
- "Outros din que os primeiros povoadores foron os que mandou Job Dutra, da illa do Faial, porque estando á súa xanela, vendo esta illa do Pico pola parte sur, mandou un barco de xente para a poboar por esta parte, onde hoxe é a freguesía de San Mateus. E é esta illa tan fragosa, que, poboándoa estes por esta parte e os outros pola outra, dous anos estiveron sen saberen uns dos outros, nos cales o capitán Job Dutra mandou pedir a capitania e a alcanzou, e uns e outros povoadores se avistaram e festexaron moito." (Frei Agostinho de Monte Alverne. Crónicas da Provincia de San João Evangelista (v. III). Punta Delicada: Instituto Cultural de Punta Delicada, 1988. p. 191)
En 29 de decembro de 1482 , a illa foi integrada na Capitania do Faial pola Infanta D. Beatriz, en virtude de Álvaro de Ornelas, seu primeiro capitán do donatário non tomar posesión efectiva da illa ao redor de 1460.
En 1501, Lajes do Pico foi elevada a Vila e sede de concello polo Manuel I de Portugal. En 1542 foi a vez de San Roque do Pico e en 1712 , a de Madalena.
Cultura e patrimonio
O cultivo da viña e a produción de viño son tradicións ancestrais da illa, que remontan ao inicio do seu povoamento, como referido polo Padre António Cordeiro, que rexistrou:
- "O maior froito, e máis célebre desta Illa do Pico é o seu moi e excelente viño, e cantas mil pipas dea cada ano (…) as outras illas, as armadas, e flotas, os estranxeiros o van buscar, e o moi que vai para o Brasil, e tamén vén para Portugal; a razón deuna xa o antigo Frutuoso Liv. 6 cap. 41, dicindo que o viño do Pico non só é moi, mais xustamente o mellor, (…), porque é tan xeneroso e forte, que en nada cede ao que na Madeira chaman Malvazia; antes parece que este vence aquel, porque da Malvazia, pouca cantidade basta para alienar un home do seu juízo, non se acomoda tanto á saúde; porén o viño pasado do Pico, emprégase máis en gastar os maos humores, confortar o estómago, alegrar o corazón, e avivar, e non facer perder o juízo, e uso da razón, alén de ser suavíssimo no gústame, e moi 'confortativo', aínda só co cheiro; e por iso é moi estimado, (…)." (Pe. António Cordeiro. Historia Insulana das illas a Portugal Suxeitas no Océano Occidental. Secretaría Rexional da Educación e Cultura, 1981. p. 474.)
Nosos días, en xullo de 2004 , a UNESCO considerou a Paisaxe da Cultura da Viña da Illa do Pico como Patrimonio da Humanidade. A área así clasificada engloba os lajidos das freguesías da Creación Vella e de Santa Lucía. Presentemente, preténdese constituír un Parque Nacional na Illa do Pico, englobando a área da Montaña do Pico e o Planalto Central.
En termos de patrimonio natural destácanse a Gruta das Torres, na Creación Vella, e as Furnas de Frei Matias.
En termos de patrimonio cultural destácanse, na Madalena, o Museo do Viño, instalado nun antigo Convento das Carmelitas, o Museo da Industria Baleeira, en San Roque do Pico, e o Museo Rexional dos Baleeiros, nas Lajes do Pico.
San tradicionais na illa a festa e procesión do Señor Bo Jesus (San Mateus, Madalena), as conmemoracións da Semana dos Baleeiros (en Nosa Señora de Lurdes), as do Caes agosto (no Caes do Pico, en San Roque), a festa de San Roque, as festas de Santa Maria Madalena, a Semana das Vendimas, e as Festas do Espírito Santo.
Economía
Os habitantes do Pico dedícanse principalmente á agricultura (produtos hortícolas, froita e cereais), á pesca e á pecuária, esta última moi desenvolvida, en especial no concello de San Roque do Pico. A viña, outrora unha das grandes riquezas da illa, sendo o viño do Pico exportado para a Inglaterra e para a América, e que chegou a ser servido á mesa do propio czar do Imperio Ruso, foi gradualmente afectada pola praga do oídio na segunda metade do século XIX, perdendo importancia. A cultura da viña domina a parte occidental da illa, sendo a viña "Verdelho do Pico" cultivada en pequenas quadrículas de terreo separados por muros de pedra solta de basalto, chamados localmente de "currais", que debido ás súas características e extensión (cerca de 2 voltas ao equador do noso planeta) contribuiram para a clasificación como patrimonio da humanidade.
As industrias da illa están, na súa case totalidade, ligadas ao ramo alimentar: lacticinios, pesca, coa maior fábrica de conservas de atum do arquipélago dos açores, destilarias e moagens.
Na artesanía destácase a escultura en basalto e en oso de balea, ben como encaixes e bordados.
Gastronomia
A gastronomia a illa é moi rica, nomeadamente no que toca aos produtos do mar. Os crustáceos como a lagosta, o cavaco e o caranguejo, os moluscos, como as lapas e as cracas, as lulas e os polvos serven de base a pratos variados e ricos. Entre os peixes destácanse especies como a abrótea, o chicharro, a moreia, a Vexa (parecido co bacallau), o írio, a salema, o cherne, a garoupa, o espadarte.
As carnes de bovino e suíno encóntranse presentes en pratos da culinária rexional como “molha de carne á maneira do Pico”, “torresmos”, “linguiças” e “morcelas”. En termos de laticínios destácanse os queixos de San João e do Arrife, ambas producidos a partir do leite de vaca. San consumidos con viño verdelho, viño de cheiro ou outros producidos localmente e pan de masa sovada.
Falar do viño do Pico, é sinónimo de orgullo. A cultura da viña está asociada aos primeiros tempos do povoamento, nos finais do século XV. O viño verdelho, a partir da casta do mesmo nome, gañou reputación mundial ao longo dos séculos, chegando á mesa dos czares rusos. A partir do século XIX son introducidas novas castas que dan orixe a viños de mesa brancos e tintos. O modo de cultivo, contra a aspereza dos terreos volcánicos case sen terra vegetal, en currais, que son áreas muradas de pedra negra, de moi pequena dimensión, marca igualmente a cultura da Illa do Pico.
A proba da importancia local e mundial é o feito da UNESCO, en xullo de 2004, considerar a Paisaxe Protexida de Interese Rexional da Cultura da Viña da Illa do Pico, creada en 1996, como Patrimonio Mundial da Humanidade. Currais, maroiços, que son diversos amontoados de pedra en forma de pirâmide, viñas e adegas cos seus equipamentos, son elementos emblemáticos da viña e do viño».
En termos de doces destácanse os pratos de arroz doce, masa sovada e rosquilhas. En termos de digestivos destácanse o bagaço do Pico, a aguardente de figo ou un dos varios licores a partir de amora, nêspera ou dunha “angelica”.
| Arquivo:Currais Pico.jpg |
A Illa do Pico inclúe o sitio Paisaxe da Cultura da Viña da Illa do Pico, Patrimonio Mundial da UNESCO.
|
