| Igrexa Católica |
|
Basílica de São Pedro, no Vaticano |
|
|
Organización
|
|
|
Outros tópicos
|
|
A Igrexa Católica é a principal relixión en Portugal, sendo a esmagadora maioría dos católicos pertencentes á Igrexa Católica de Rito Latino. Segundo os Censos efectuados o ano de 2001 , 7.353.548 de persoas, ou sexa cerca de 85% da poboación portuguesa, identificáronse como católicos [1]. Mais, segundo un estudo da propia Igrexa Católica (tamén de 2001 ), dentro destes 7,3 millóns de fieis, soamente 1.933.677 (19% da poboación total) de católicos realizan a práctica dominical católica, vulgarmente designada por misa dominical, mentres que o número de comungantes fíxase nos 1.065.036 de católicos practicantes (10% da poboación total).
Lixeiramente menos de metade dos casamentos realizados son casamentos católicos (47.3% segundo o INE[2]), os cales producen automaticamente efectos civís. Nótese que nalgúns casos hai situacións en que por opción dos nubentes se realiza primeiro o casamento civil e, máis tarde, o casamento católico, non sendo este por tanto incluído nas estatísticas oficiais. O divorcio é permitido quere en casamentos civís quere en casamentos relixiosos conforme estabelecido no Código Civil Portugués, por mutuo consentimento ou por requerimento no tribunal por un dos cônjuges, a pesar do Dereito Matrimonial Canónico non prever esta figura.
Existen un Ordinariato Militar e 17 dioceses en Portugal, sendo as últimas agrupadas en tres provincias eclesiásticas presididas polas arquidioceses de Lisboa, de Braga e de Évora.
Aínda que a Igrexa Católica, anteriormente a relixión oficial e oficiosa de Portugal, e o Estado estivesen xa separados por unha lei promulgada durante a Primeira República Portuguesa (1910-1926) [3], esta Igrexa, principalmente polo gran número de católicos portugueses e por forza do legado histórico e da tradición católica, continúa a ter un peso relativo na sociedade e na cultura portuguesas, aínda que non tanto como outrora. Como por exemplo, moitos festivos públicos, festividades e costumes portugueses teñen unha orixe e/ou conotação relixiosa católica. A Igrexa Católica mantén tamén en funcionamento unha rede apreciável de asistencia social, de saúde pública e de educación , non necesariamente de educación relixiosa. É aínda común que en moitas cerimonias oficiais públicas, como inauguracións de edificios ou eventos oficiais de Estado, haber a presenza dun representante da Igrexa Católica e da práctica de actos relixiosos católicos, como bendicións ou misas. En termos legais, a Igrexa Católica ten aínda algúns antigos beneficios e privilexios específicos (que outras relixións non teñen), consagrados actualmente na Concordata de 2004.
Mais só que, este peso e influencia na vida social diminuíuse drasticamente ao longo destas últimas décadas. Este feito preocupante para a Igrexa Católica exprésase, como por exemplo, na diminución do número de católicos que asisten á misa dominical e que comungam (revelando perda de religiosidade no seo da sociedade) e tamén na legalização do aborto a petición da muller até ás 10 semanas de gestação, a pesar da forte oposición da Igrexa.
A pesar do declínio da religiosidade entre as capas máis mozas e urbanas, a religiosidade católica continúa aínda a marcar profundamente a tradición e a cultura portuguesas. Non raras veces, esta religiosidade é expresada en prácticas populares e non oficiais da Igrexa Católica, como por exemplo a devoção popular aos Santos e aos distintos nomes de Maria (en especial, a partir de 1917 , á famosa Nosa Señora de Fátima). Esta devoção popular exprésase, alén das oracións, en procesións, romarias e peregrinacións. Moitos destes actos relixiosos son acompañados por animadas festas e feiras populares tradicionais. Os crentes esperan, con esta súa devoção, que os Santos e a Virgem Maria intercedem a favor deles xunto de Deus .