historia - Wikilingue - Encydia
Nota: Se procura pola obra do historiador grego Heródoto, vexa 
.jpeg/250px-Gyzis_006_(Ηistoria).jpeg)
Historia (do grego antigo historie, que significa testemuño, no sentido daquel que ve) é a ciencia que estuda o Home e súa acción o tempo e no espazo, concomitante á análise de procesos e eventos ocorridos no pasado. Por metonímia , o conxunto destes procesos e eventos. A palabra historia ten súa orixe nas «investigacións» de Heródoto , cuxo termo en grego antigo é Ἱστορίαι (Historíai). Porén, será Tucídides o primeiro a aplicar métodos críticos, como o cruzamento de datos e fontes distintas.
O estudo histórico comeza cando os homes encontran os elementos de súa existencia nas realizacións dos seus antepasados. Ese estudo, do punto de vista europeo, divídese en dous grandes períodos: Pre-Historia e Historia.
Os historiadores usan varias fontes de información para construír a sucesión de procesos históricos, como, por exemplo, escritos, gravacións, entrevistas (Historia oral) e achados arqueolóxicos. Algunhas abordaxes son máis frecuentes en certos períodos do que noutros e o estudo da Historia tamén acaba presentando costumes e modismos (o historiador procura, no presente, respostas sobre o pasado, ou sexa, é influenciado polo presente). (vexa historiografia e Historia da Historia).
Os eventos anteriores aos rexistros escritos pertencen á Pre-Historia e as sociedades que co-existen con sociedades que xa coñecen a escrita (é o caso, por exemplo, dos pobos celtas da cultura de La Tène ) pertencen á Proto-Historia.
Táboa de contido |
As concepcións da Historia
As concepcións formais da Historia
En súa evolución, a Historia se presentou polo menos de tres formas. Do simple rexistro á analice científica houben un longo proceso. San elas:
- Historia Narrativa ou Episódica - O narrador conténtase en presentar os acontecementos sen preocupacións coas causas, os resultados ou a propia veracidade. Tampouco emprega calquera proceso metodológico.
- Historia Pragmática - Expón os acontecementos con visíbel preocupación didáctica. O historiador quere mudar os costumes políticos, corrixir os contemporáneos e o camiño que utiliza é o de mostrar os erros do pasado. Os grego Heródoto e Tucídides e o romano Cícero ("A Historia é a mestra da vida") representan esta concepción.
- Historia Científica - Agora hai unha preocupación coa verdade, co método, coa análise crítica de causas e consecuencias, tempo e espazo. Esta concepción se define a partir da mentalidade oriunda das ideas filosóficas que nortearam a Revolución Francesa de 1789 . Toma corpo coa discusión dialética (de Hegel e Karl Marx) do século XIX e se consolida coas teses de Leopold Von Ranke, creador do Rankeanismo, o cal contesta o chamado "Positivismo Histórico" (que non é relacionado ao positivismo político de Augusto Comte) e posteriormente co surgimento da Escola dos Annales, no comezo do século XX.
- Historia dos Annales (Escola dos Annales) - Os historiadores franceses Marc Bloch e Lucien Febvre fundaron en 1929 unha revista de estudos, a "Annales d'histoire économique et sociale",[1][2] onde rompían decididamente co culto aos heroes e a asignación da acción histórica aos chamados homes ilustres, representantes das elites. Para estes estudiosos, o cotián, a arte, os afazeres do pobo e a psicoloxía social son elementos fundamentais para a comprensión das transformacións emprendidas pola humanidade.
As concepcións filosóficas da Historia
Aínda o século XIX xurdiu a discusión en torno á natureza dos fenómenos históricos. A que especie de preponderância estarían ligados? Aos axentes de orde espiritual ou aos de orde material? Antes diso, a fundamental teológica fixo unha festa na mente cordata do pobo.
- Concepción Providencialista - Segundo tal corrente, os acontecementos están ligados á determinación de Deus. Todo, a partir da orixe da terra, debe ser explicado pola Providencia Divina. No pasado máis remoto, a relixión xustificaba a guerra e o poder dos gobernantes. Na Idade Media Occidental, a Igrexa Católica era a única detentora da información e, naturalmente, fortificou a concepción teológica da Historia. Santo Agostinho, no libro "A Cidade de Deus", formula esa interpretación. O século XVII, Jacques Bossuet, na obra "Discurso Sobre a Historia Universal", afirma que toda a Historia foi escrita pola man de Deus, E o século pasado, o historiador italiano Césare Cantu produciu unha "Historia Universal" de profundo engajamento providencialista.
- Concepción Idealista - Tivo en Georg Wilhelm Friedrich Hegel, autor de "Fenomenologia do Espírito", seu corporificador. Defende que os feitos históricos son produto do instinto de evolución inato do home, disciplinado pola razón. Dese modo, os acontecementos son primordialmente rexidos por ideas. En calquera ocorrência de orde económica, política, intelectual ou relixiosa, débese observar en primeiro plano o papel desempeñado pola idea como xeradora da realidade. Para os defensores desa corrente, toda a evolución construtiva da humanidade ten razón idealista.
- Concepción Materialista - Xurdiu en oposición á concepción idealista, aínda que adoptando o mesmo método dialético. A partir da publicación do Manifesto Comunista de 1848 , Karl Marx e Friedrich Engels lanzan as bases do Materialismo Histórico, onde argumentaban que as transformacións que a Historia viviu e vivirá foron e serán determinadas polo factor económico e polas condicións de vida material dominantes na sociedade a que estean ligadas. A preocupación primeira do home non son os problemas de orde espiritual, mais os medios esenciais de vida: alimentación, vivenda, vestimenta e instrumentos de produción. No prefácio de "Crítica da Economía Política", Karl Marx escribiu: "As causas de todas as mudanzas sociais e de todas as revolucións políticas, non as debemos procurar na cabeza dos homes, en seu entendemento progresivo da verdade e da xustiza eternas, mais na vida material da sociedade, no encaminhamento da produción e dos trocos".
- Concepción Psicolóxico-social - Apóia-se na teoría de que os acontecementos históricos son resultantes, especialmente, de manifestacións espirituais producidas pola vida en comunidade. Segundo seus defensores, que xeralmente se basean en Wilhelm Wundt ("Elementos de Psicoloxía das Multitudes"), os feitos históricos son sempre o reflexo do estado psicolóxico reinante en determinado agrupación social.
Documentos e fontes históricas
Non pasa pola vida sen deixar marcas. Un obxecto, unha canción, unha hipótese formulada… son traços da pasaxe do home. "Todo e calquera vestixio do pasado, de calquera natureza", define o documento histórico. Cantas veces, porén, non foi tentada a falsificación de documentos históricos? Heroes fictícios, pezas con asignacións alteradas de orixe, tempo e uso, informacións sen fontes… moitas e tantas danações dos que queren moldear a historia aos seus caprichos. Por iso existe unha ciencia especial, a Heurística, só para coidar da verificação e investigación da autenticidade das fontes históricas.
Sobre fontes e documentos é feita a crítica histórica:
- Crítica Obxectiva - Verifica o valor extrínseco, externo dun documento; se é orixinal ou só unha copia.
- Crítica Subjetiva - Verifica o valor intrínseco, interno, dun documento. É un traballo especializado, comparativo, que só pode ser realizado polas ciencias auxiliares da Historia: Arqueoloxía (estuda ruínas, obxectos antigos); Paleontologia (fósiles); Heráldica (emblemas e brasões); Epigrafia (inscricións lapidares); Numismática (moedas); Xenealoxía (liñaxes familiares); Paleografia (estudo da escrita antiga)
Periodização histórica
Ver artigo principal: A era cristiá e a división da Historia
A referencia de maior aceptación para se contar o tempo, actualmente, é o "nacemento de Cristo". Mais xa houben outras referencias importantes no Occidente: os grego antigos tiñan como base cronológica o inicio dos xogos olímpicos; os romanos, a fundación de Roma. Aínda hoxe, os árabes contan seu tempo pola Hégira, a emigração (non fuga) de Mahoma de Meca para Medina[carece de fontes].
Visións sobre a Historia
- "O home nao vive soamente de pan; a Historia non tiña mesmo pan; ela non se alimentaba se non de esqueletos axitados, por unha danza macabra de autômatos. Era necesario descubrir na Historia unha outra parte. Esoutra cousa, esoutra parte, eran as mentalidades".[3] (Jacques Le Goff)
- "A Historia procura especificamente ver as transformacións polas cales pasaron as sociedades humanas. As transformacións son a essência da Historia; quen ollar para tras, na Historia de súa propia vida, comprenderá iso facilmente. Nós mudamos constantemente; iso é válido para o individuo e tamén é válido para a sociedade. Nada permanece igual e é a través do tempo que se entende as mudanzas".[4]
- "A Historia como rexistro consiste en tres estados, tan habilmente mesturados que parecen ser só un. O primeiro é o conxunto dos feitos. O segundo é a organización dos feitos para que formen un padrão coerente. E a terceira é a interpretación dos feitos e do padrão". (Henry Steele Commager) [carece de fontes]
- "Sen a Historia nós estariamos nun eterno recomezo, non teriamos como avaliar os erros do pasado, para non errarmos novamente no futuro". (Rafael Hammerschmidt)
Referencias
- ↑ CAIRE-JABINET, Marie-Paule (2003) "Introdución á Historiografia". São Paulo: EDUSC. p. 118.
- ↑ Hughes-Warrington, Marnie (2002) "50 Grandes pensadores da Historia". São Paulo: Contexto. p. 31.
- ↑ LEGOFF, Jacques (1976) "Historia:novos obxectos". Río de Xaneiro: F. Alves. p. 71.
- ↑ BORGES, Vavy Pacheco Broges. O que é historia. 14ª ed. São Paulo: editora Brasiliense, 1989. p.47. (Colección primeiros pasos).
Bibliografia
- AGUIRRE ROJAS, Carlos Antonio. Os Annales e a historiografia francesa: tradicións críticas de Marc Bloch a Michel Foucault. Maringá: EDUEM, 2000.
- BARROS, José D'Asunción. O Campo da Historia. Petrópolis: Voces, 2009, 6a edición. [1]
- BURKE, Peter. A Escola dos Annales. 1929-1989. São Paulo: Edit. Univ. Estadual Paulista, 1991.
- COSTA, Ricardo da. "Para que serve a Historia? Para nada…". In: NetHistória (ISSN 1679-8252) [2]
- COSTA, Ricardo da. "O coñecemento histórico e a comprensión do pasado: o historiador e a arqueoloxía das palabras". In: ZIERER, Adriana (coord.). Revista Outros Tempos, San Luís, Universidade Estadual do Maranhão (UEMA), volume 1, 2004 (ISSN 1808-8031). [3]
- DOSSE, François. Historia a proba do tempo: da historia en migallas ao rescate do sentido. São Paulo: Editora da UNESP, 2001.
- LE GOFF, Jacques. Historia e memoria. São Paulo: Editora da UNESP, 1992.
- Super Interssante, Pag 09. Modos de ver a Historia : As Visións dos historiadores máis importates do século XXI. São Paulo: Editora abril, 2007.
Ver tamén
- ANPUH
- Arquivo Público do Estado de São Paulo
- Teoría da Historia
- Historia da escravitude
- Historia de Angola
- Historia do Brasil
- Historia de Cabo Verde
- Historia de Mozambique
- Historia de Portugal
- Historia de Timor-Leste
- Historia do Movemento Feminista
- Historia natural
- Historia do mundo
ckb:مێژووmhr:Эртыкmwl:Stóriapnb:تریخ
