O Día do Traballador é celebrado anualmente o día 1º de maio en numerosos países do mundo, sendo festivo no Brasil, en Portugal e noutros países.
Táboa de contido |
En 1886 , realizouse unha manifestación de traballadores nas rúas de Chicago nos Estados Unidos da América.
Esa manifestación tiña como finalidade reivindicar a redución da xornada de traballo para 8 horas diarias e tivo a participación de miles de persoas. Ese día tivo inicio unha folga xeral nos EUA . O día 3 de maio houben un pequeno levantamento que acabou cunha escaramuça coa policía e coa morte dalgúns manifestantes. O día seguinte, 4 de maio, unha nova manifestación foi organizada como protesta polos acontecementos dos días anteriores, terminando co lanzamento dunha bomba por descoñecidos para o medio dos policías que comezaban a dispersar os manifestantes, matando sete axentes. A policía abriu entón fogo sobre a multitude, matando doce persoas e ferindo decenas. Estes acontecementos pasaron a ser coñecidos como a Revolta de Haymarket.
Tres anos máis tarde, a 20 de xuño de 1889 , a segunda Internacional Socialista reunida en París decidiu por proposta de Raymond Lavigne convocar anualmente unha manifestación co obxectivo de loitar polas 8 horas de traballo diario. A data escollida foi o 1º de maio, como homenaxe ás loitas sindicais de Chicago. En 1 de maio de 1891 unha manifestación no norte de Francia é dispersada pola policía resultando na morte de dez manifestantes. Ese novo drama serve para reforzar o día como un día de loita dos traballadores e meses despois a Internacional Socialista de Bruxelas proclama ese día como día internacional de reivindicación de condicións laborais.
En 23 de abril de 1919 o senado francés ratifica o día de 8 horas e proclama o día 1 de maio dese ano día festivo. En 1920 a Rusia adopta o 1º de maio como festivo nacional, e este exemplo é seguido por moitos outros países. A pesar de até hoxe os estadunidenses se negaren a recoñecer esa data como sendo o Día do Traballador, en 1890 a loita dos traballadores estadunidenses conseguiu que o Congreso aprobase que a xornada de traballo fose reducida de 16 para 8 horas diarias.
En Portugal, só a partir de maio de 1974 (o ano da revolución do 25 de abril) é que se volveu a conmemorar libremente o Primeiro de maio e este pasou a ser festivo. Durante a ditadura do Estado Novo, a conmemoración deste día era reprimida pola policía. O Día Mundial dos Traballadores é conmemorado por todo o país, sobre todo con manifestacións, comícios e festas de carácter reivindicativo, promovidas pola central sindical CGTP-Intersindical (Confederación Xeral dos Traballadores Portugueses - Intersindical) nas principais cidades de Lisboa e Porto, así como pola central sindical UGT (Unión Xeral dos Traballadores). No Algarve, é costume a poboación facer pic-nics e son organizadas algunhas festas na rexión.
Até o inicio da Era Vargas (1930-1945) correctos tipos de agremiação dos traballadores fabris eran bastante comúns, aínda que non constituíse un grupo político moi forte, dato a pouca industrialização do país. Esta movimentação obreira tiña se caracterizado nun primeiro momento por posuír influencias do anarquismo e máis tarde do comunismo, mais coa chegada de Getúlio Vargas ao poder, ela foi gradualmente disolta e os traballadores urbanos pasaron a ser influenciados polo que ficou coñecido como trabalhismo.
Até entón, o Día do Traballador era considerado por aqueles movementos anteriores (anarquistas e comunistas) como un momento de protesta e crítica ás estruturas socio-económicas do país. A propaganda laborista de Vargas, sutilmente, transforma un día destinado a celebrar o traballador o Día do Traballador. Tal mudanza, aparentemente superficial, alterou profundamente as actividades realizadas polos traballadores a cada ano, este día. Até entón marcado por piquetes e camiñadas, o Día do Traballador pasou a ser conmemorado con festas populares, desfiles e celebracións similares. Actualmente, esta característica foi asimilada até mesmo polo movemento sindical: tradicionalmente a Forza Sindical (unha organización que congrega sindicatos de diversas áreas, ligada a partidos como o PDT) realiza grandes shows con nomes da música popular e sorteos de casa propia. Na maioría dos países industrializados, o 1º de maio é o Día do Traballo. Conmemorada desde o final do século XIX, a data é unha homenaxe aos oito líderes laboristas norteamericanos que morreron enforcados en Chicago (EUA), en 1886. Eles foron prendidos e xulgados sumariamente por dirixiren manifestacións que tiveron inicio xustamente o día 1º de maio daquel ano. No Brasil, a data é conmemorada desde 1895 e virou festivo nacional en setembro de 1925 por un decreto do presidente Artur Bernardes.
Apúntase que o carácter massificador do Día do Traballador, no Brasil, se expresa especialmente polo costume que os gobernos teñen que anunciar este día o aumento anual do salario mínimo. Outro punto moi importante atribuído ao día do traballador foi a creación da Consolidación das Leis do Traballo - CLT, en 01 de maio de 1943.
Durante o período colonial (até 1975), os moçambicanos estaban prohibidos de celebrar o 1º de maio en virtude da natureza represiva do réxime colonial portugués. No entanto, houben manifestacións de traballadores moçambicanos, en particular en Lourenço Marques (actual Maputo), contra o modo de relacións laborais existente naquel período.
Tras a Independencia Nacional, o Día do Traballador é celebrado anualmente, e co pasar dos anos, coas reformas políticas, económicas e sociais que o país sufriu a partir de finais da década de 80, rexistrouse un crecemento do movemento sindical en Mozambique. A primeira institución sindical no país foi a Organización dos Traballadores Moçambicanos (OTM), que veu despois a impulsar o surgimento de novos movementos sindicais, cada vez máis específicos de acordo cos sectores de actividade.
Algúns países celebran o Día do Traballador en datas distintas de 1 de maio:
Canberra, Nova Gales do Sur (Sydney) e na Australia Meridional.