curaçá - Wikilingue - Encydia
| Municipio de Curaçá | |||||
| [[Ficheiro:|270px|none|center|]] | |||||
| "" | |||||
|
|||||
| Himno | |||||
| Aniversario | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Fundación | 6 de xullo de 1832. | ||||
| Gentílico | curaçaense | ||||
| Lema | |||||
| Prefecto(a) | Salvador Lopes (PT) (2009 – 2012) |
||||
| Localización | |||||
 |
|||||
| Unidade federativa |  Bahia |
||||
| Mesorregião | Vale San-Franciscano da Bahia IBGE/2008 [1] | ||||
| Microrregião | Juazeiro IBGE/2008 [1] | ||||
| Rexión metropolitana | |||||
| Municipios limítrofes | Abaré, Chorrochó, Jaguarari, Juazeiro, Uauá. | ||||
| Distancia até a capital | Non dispoñíbel | ||||
| Características xeográficas | |||||
| Área | 6.442,190 km² | ||||
| Poboación | 34.421 hab. est. IBGE/2009 [2] | ||||
| Densidade | 4,9 hab./km² | ||||
| Altitude | m | ||||
| Clima | Quente e seco | ||||
| Fuso horario | UTC-3 | ||||
| Indicadores | |||||
| IDH | 0,626 medio PNUD/2000 [3] | ||||
| PIB | R$ 96.657 mil IBGE/2005 [4] | ||||
| PIB per capita | R$ 3.087,00 IBGE/2005 [4] | ||||
Curaçá é un municipio brasileiro do estado da Bahia. Súa poboación estimada en 2004 era de 30.866 habitantes.
Táboa de contido |
Historia
A literatura rexistra datos históricos de Curaçá a partir do século XVI. En 1562 o jesuíta Luís de Gran iniciou os traballos de catequese cos indios que habitaban o Vale do San Francisco. Ao redor de 1593 o bandeirante Belchior Días Moreira chegou ás terras de Pambú, que veu a ser a primeira sede do municipio. Na ocasión o referido bandeirante desbravou tamén a Serra do Ouricuri, hoxe coñecida como Serra da Goma. Coa aparición dunha imaxe de Santo Antônio no lugar denominado Pambú, foi edificada a capela formando un poboado coa presenza de moitos relixiosos. Por forza do Decreto Imperial de 6 de xullo de 1832 , o poboado de Pambú foi erigido á categoría de vila, compondo a súa área territorial os actuais municipios de Curaçá, Abaré, Chorrochó e Macururé, entre outros. Esa é considerada a data de creación do actual municipio de Curaçá. A resolución nº 488, de 6 de xuño de 1853 , traslada a sede da vila de Pambú para o poboado de Capim Grosso, vila que polo Acto nº 59 de 10 de xullo de 1890 foi denominada Curaçá. Até 1938 había municipios no Brasil con máis dunha cidade e outros, como Curaçá, que até a sede do municipio era vila. Por recomendación do IBGE, foi creado o Decreto-Lei nº 311, de 25 de marzo de 1931 e o Decreto Estadual nº 10.724, de 30 de marzo de 1938 . Todas as sedes de municipio pasan a ser cidade, entre elas Curaçá. Actualmente o municipio é constituído polos distritos Sede, Unto Vermello, Pozo de Fóra, Riacho Seco e Patamuté. Constitúese tamén polo perímetro irrigado Proxecto Curaçá, os poboados de Mundo Novo, San Bento, Pedra Branca e trece poboados no límite con Abaré e as agrovilas, formadas por reassentamentos agrícolas, no transcurso da Barragem de Itaparica. Limítase con Juazeiro , Jaguarari, Uauá, Chorrochó, Abaré e co Río San Francisco, nunha extensión de 120 km.
San Benedito
Santo da Igrexa Católica Apostólica Romana. Descendente de escravos oriundos da Etiopía, San Benedito naceu na Sicilia, sur da Italia, en 1526, no seo de familia pobre. Foi pastor de ovellas e labrego. Tiña o apelido de “mouro” pola cor de súa pel. Aos 18 anos de idade xa decidira consagrarse ao servizo de Deus e aos 21 un monxe dos irmáns eremitas de San Francisco de Assis o chamou para vivir entre eles. Fixo votos de pobreza, obediencia e castidade e, coherentemente, camiñaba descalço polas rúas e durmía no chan sen cubertas. Era moi procurado polo pobo, que desexaba ouvir seus consellos e pedirlle oracións. Cumprindo seu voto de obediencia, despois de 17 anos entre os eremitas, foi designado para ser cozinheiro no Convento dos Capuchinhos. Súa piedade,sabedoría e santidade levaron seus irmáns de comunidade a elixilo Superior do Mosteiro, a pesar de analfabeto e leigo, pois non fora ordenado sacerdote. Seus irmáns o consideraban iluminado polo Espírito Santo, pois facía moitas profecías. Ao terminar o tempo determinado como Superior, reassumiu con moita humildade e alegría súas actividades na cozinha do convento. Sempre preocupado cos máis pobres do que el, aqueles que non tiñan nin o alimento diario, retiraba algúns mantimentos do Convento, escondíaos dentro de súas roupas e os levaba para os famentos que enchían as ruelas das cidades. Conta a tradición que, nunha desas saídas, o novo Superior do Convento o sorprendeu e preguntou: “Que escondes aí, por debaixo de teu manto, irmán Benedito?” E o santo humildemente respondeu: “Rosas, meu señor!” e, abrindo o manto, de traxe apareceron rosas de gran beleza e non os alimentos de que sospeitaba o Superior. San Benedito morreu aos 63 anos, o día 4 de abril de 1589, en Palermo, na Italia. Reverenciado e amado no Brasil enteiro, é un dos santos máis populares do país, principalmente entre a poboación de orixe africana, que o asocia aos padecimentos do negro brasileiro. En Curaçá os festejos en súa homenaxe acontecen os días 30 e 31 de decembro.
A mediados de 2005 foi construída unha estatua en homenaxe a San Benedito (foto), na praza do mesmo nome. Esa praza é o primeiro punto de parada dos Marujos cando desembarcan no río San Francisco.
(Abaixo, fragmento do libro “Camiños de Curaçá” de Esmeraldo Lopes, pgs. 36 e 37).
Na procesión da levantação da bandeira de San Benedito, nin se fala...do mundo de xente que ajuntava. Todo o mundo cantando, con veneración de crenza forte, con velas acendidas nas mans, levando a bandeira. Os homes se apresurando para chegar na fronte, pagar promesa de cargar o mastro. Un embuchado de mans nel, no seu carregamento para igrexa. Na igrexa a levantação. A bandeira amarrada no mastro, o mastro subindo, os foguetes pipocando no ar e o padre gritando: “Viva San Benedito!” O pobo respondendo: “Viva” – e cantando:
Protexe contra todo tipo de prexuízo e dos vicios. Protexe tamén os doentes e necesitados.
ORACIÓN - 1 Ó San Benedito, modelo admirável de caridade e humildade, por voso ardente amor a Maria Santíssima que colocou seu divino Fillo en vosos brazos, por aquela suave dozura con que Jesus encheu o voso corazón, eu vos suplico: socorrédeme en todas as miñas necesidades e alcanzádeme, de modo especial, a graza que neste momento vos pido... Ó San Benedito, intercedei por min que a vós recorro confiante. Vós que fostes tan marabilloso e pródigo na atención aos vosos devotos, atendede a miña súplica e concedédeme o que vos pido. Amén.
ORACIÓN - 2 San Benedito, fillo de escravos, que encontrastes a certa liberdade servindo a Deus e aos irmáns, independente de raza e de memoria, librádeme de toda a escravitude, veña ela dos homes ou dos vicios, e axudádeme a desaloxar de meu corazón toda a segregação racial e recoñecer todos os homes por meus irmáns. San Benedito, amigo de Deus e dos homes, concedédeme a graza que vos pido de corazón.
Por Jesus Cristo Noso Señor. Amén.Marujada
(Festa dos Marujos)
O maior símbolo de identidade dos escravos e dos negros, nas áreas do nordeste cuxa ocupación se deu a través da pecuária extensiva foi e é un santo. Un santo negro, San Benedito. Este Santo foi asumido como sendo milagroso e grande protector de súas causas.
En Curaçá a súa importancia creceu tanto que suplantou os santos brancos, de tal maneira que é máis devotado que o padroeiro da cidade, Bo Jesus da Boa Morte. Debido á devoção a San Benedito, ao final do século XX comezou a dividir con Bo Jesus da Boa Morte o título de padroeiro de Curaçá.
O día 30 de decembro comezan as festas en homenaxe a San Benedito. Unha bandeira, estampada coa imaxe do santo, é retirada da residencia dunha familia de descendentes de escravos – casa de Nai Sérgia -, e é conducida por unha multitude de fieis, que portando velas acendidas, sae polas rúas da cidade, sen orde de fila, até a Igrexa Matriz, onde finalmente é erguida na punta dun mastro, en medio a cânticos de loanzas, gritos e pipocar de fogos de artifício.
O día seguinte, 31 de decembro, os festejos continúan coa Marujada.
Esta manifestación xurdiu a partir da iniciativa de escravos, que pediron aos seus señores que lles concedesen o dereito de conmemorar o día do seu protector.
Menos mal cedo, os Marujos se reúnen na marxe do Río San Francisco, nun local un pouco por enriba da cidade, e en procesión, descenden polo río en varios barcos, entoando cânticos, acompañados por violões, pandeiros e zabumbas.
Tras o desembarque, se dirixen á cabeza da Igrexa Matriz, e xuntos á bandeira, saúdan San Benedito.
Tras pasaxe polo cruceiro, se dirixen á casa da Raíña, que a esa altura, xa está acompañada do Rei e da Garda de Honra, formada por meniños que exhiben as armas, e os conducen até a Igrexa, onde participan todos de misa solemne. Terminada a misa, Rei e Raíña seguen á cabeza dos congos. Nesta camiñada, visitan algunhas casas, onde fan reverencias a seus moradores, que lles ofrecen comida e bebida.
Completado o guión de visitas, os marujos conducen os reais até a casa da Raíña, que lles ofrece farto xantar. A conmemoración continúa por todo o resto do día.
O Rei e a Raíña son escollidos previamente pola comisión organizadora. A familia dos demandantes xeralmente desexa pagar promesas por grazas alcanzadas.
A festa dos Marujos de Curaçá é a única manifestación popular local ligada á escravitude e que posúe traços afro. Alén do carácter folclórico, a marujada ten aínda toda unha simboloxía relacionada á aspiración de liberdade, e até mesmo insinúa a súa conquista.
TEXTO DE ESMERALDO LOPES PARA O VÍDEO “FESTA DOS MARUJOS” (Festa dos Marujos – 1997 – Dirección: José Alberto Gonçalves Lopes).
Festa dos Vaqueiros
Hai máis de 50 anos foi creada a Festa dos Vaqueiros e a cada día que pasa ela vén se tornando máis coñecida e participativa por turistas e vaqueiros das rexións circunvizinhas.
Xusta homenaxe ao intrépido home do campo, que como ninguén, sabe desafiar as intempéries da seca malvada e os perigos da caatinga cando en persecución á res arredia. Con coraxe e audácia afronta a furia do touro bravo e nunha loita de xigantes consegue dominalo e conducir ao curral.
Durante moitos anos foi esquecida e ignorada, sen recoñecemento ao seu debido valor e a importancia que representa na economía e cultura, asegurando, sobre todo a permanencia do home da zona rural nos sitios e facendas.
Creada recentemente, a Asociación dos Vaqueiros e Pecuaristas do Sertão de Curaçá (AVAPEC) é unha entidade que xorde para garantir os dereitos dos asociados, principalmente na atención das necesidades de educación, saúde, vivenda, transporte, lecer e seguridade social, contribuíndo tamén para preservación ambiental e incentivo ao reflorestamento da caatinga.
Ao noso heroe das caatingas sertanejas, saudemos como símbolo da independencia e resistencia física e moral.
Valdejane Reis Brandão Torres xuño de 2004
(Texto publicado no folder de divulgación da 51ª Festa dos Vaqueiros de Curaçá – Bahia - xuño de 2004)
(Asociación dos Vaqueiros e Pecuaristas do Sertão de Curaçá)
Manoel do Nacemento Dantas Presidente
João Dantas de Oliveira Vicepresidente
Aristides de Souza Menezes 1º Secretario
Arnóbio Evangelista de Almeida 2º Secretario
Deroaldo Rodrigues de Carvalho 1º Tesoureiro
Ponciano Pereira Rêgo 2º Tesoureiro
Roque José Ferreira Consello Fiscal
Luís Antônio dos Santos Consello Fiscal
Manoel Messias Cunha Lessa
Consello Fiscalfonte
Curaçá FM - A Radio Comunitaria de Todos os Curaçaenses
Referencias
- ↑ a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
- ↑ Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ a b Produto interior bruto dos Municipios 2002-2005. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (19 de decembro de 2007). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
