Para a cultura, a Comisión Europea ten un comisario que agrupa a educación, a formación, a cultura e a xuventude[1], mais non o multilinguismo[2].
Os programas educacionais europeos máis importantes son o Comenius, nas escolas, Leonardo da Vinci, para a formación profesional, o Erasmus, para o ensino universitario, e o Grundvig, para o ensino de adultos.
O programa eLearning promove a integración efectiva das Tecnoloxías da Información e da Comunicación (TIC) nos sistemas de educación e formación da Unión Europea. A liña máis importante deste programa é o eTwinning, unha iniciativa que ofrece ás institucións escolares, un portal na internet con ferramentas e apoio para facilitar a realización de proxectos na geminação entre institucións de países distintos. A geminação do eTwinning permitir que profesores de todas as disciplinas desenvolvan proxectos educativos conxuntos, partillar experiencias e recursos pedagóxicos e de introducir unha dimensión europea na sala de clase. Os alumnos teñen a oportunidade de aprender cos seus pares doutros países, a práctica de linguas estranxeiras e o desenvolvemento de competencias relacionadas coas TIC.
En 1995 , a Comisión Europea publicou o Libro Branco sobre a educación e a formación. É amplamente explicado a importancia dos cidadáns europeos en recibiren formación ao longo da vida, que é coñecido como aprendizaxe ao longo da vida. O obxectivo é manter a competitividade e a loita contra a exclusión social.
A recolla destas ideas, en 2000, posibilitou a realización do Memorando sobre Aprendizaxe ao longo da Vida, documento de traballo dos servizos da Comisión Europea, que convoca un debate europeo para entender a aprendizaxe ao longo da vida, tanto a nivel individual como institucional. Ao final da nota, levantou seis ideas-chave para considerar esa estratexia, para así garantir o acceso universal á aprendizaxe continua e para a obtención e renovación das competencias dos cidadáns, aumentar o investimento en recursos humanos, crear métodos eficaces para a aprendizaxe ao longo da vida, valorizando a aprendizaxe non formal e informal, aconsellar e informar sobre as oportunidades de aprendizaxe ao longo da vida e ofrecer esas oportunidades.
Mesmo así, existen grandes diferenzas no plano cultural, social e moral entre os países desenvolvidos e potenciais da Unión en relación aos menos desenvolvidos, e mesmo algúns países ricos, teñen febles padrões profesionais e contraproducentes en relación aos réximes da Unión Europea.
A Unión Europea sempre foi coñecida como unha das máis prestixiosas zonas educativas e é famosa polos seus proxectos e pola súa gran evolución e experiencia e, mesmo que teña défices nalgunhas das súas características, dedica gran esforzo de cohesión económica e social para que estes puntos febles sexan abolidos, en especial nos países que recentemente adheriron á Unión.
Os últimos anos, o chamado Proceso de Boloña, un acordo intergovernamental europeo, visa crear un Espazo Europeo de Ensino Superior, a fin de facilitar a mobilidade dos estudantes nos Estados-membros do acordo.
A Unión Europea ten, en todas as súas institucións, 23 linguas oficiais e de traballo.[3] No entanto, a Comisión Europea, por exemplo, o Colexio de Comisarios negoceia con base en documentos presentados en inglés , francés e alemán.
Os Estados-membros están a ser utilizados, para alén das identificadas 23 linguas, decenas de idiomas, co-oficiais só nunha parte do territorio ou non oficiais. Unha das principais políticas da UE é promover a aprendizaxe de todos os cidadáns de polo menos dúas linguas alén da súa lingua materna. O obxectivo é non só facilitar a comunicación entre os cidadáns, mais tamén incentivar outras persoas en dirección a unha maior tolerancia e respecto pola diversidade cultural e lingüística da Unión Europea.
Varios programas de cooperación promoven a aprendizaxe de linguas e a diversidade lingüística a través, por exemplo, de intercambios escolares, desenvolvemento de novos métodos, ou bolsas de estudo para profesores de linguas. Dalgunha forma, o seu lema é "Unidos na diversidade" (en latim : "In varietate concordia").[4]