Culinária do Pará

culinária do pará - Wikilingue - Encydia

Este artigo é parte da
temática culinária do Brasil

Cozinhas por estado

Outros

Influencias

Vexa tamén

A Culinária do Pará presenta como súa maior influencia a cultura indíxena e, un pouco da portuguesa e africana. Os ingredientes básicos son oriundos da exuberante natureza da Amazônia, como camarão, caranguejo, marisco, peixe, aves, caza, pato, todos aderezados con follas (maniva, chicória, coentro), pimentas de cheiro e herbas. San cozidos en panelas de unto ou assados en moquéns e embebidos de tucupi . Cómense até ás larvas de insectos e ovos de distintas aves. Servidos en cuias , en casulos de follas de banana , en recipientes de unto e até en toscas urupemas dando un sabor agradabilíssimo aos pratos do Pará.

A mandioca

A mandioca é a base da alimentación do paraense, súa utilización é moi vasta e abrangente. Por ser moi nutritiva, a macaxeira cozida substitúe tubérculos, cereais e o trigo. Na doceria é un ingrediente de notábel sabor en pudins, bolos, e mingaus.

Das fariñas retiradas da mandioca, de máis apreciada é a fariña d'auga. Antigamente, a fariña d'auga equivalería a un pan de trigo; a fariña seca a unha broa; coa carimã faría-se mingaus e, coa tapioca, faría-se beijus. Hoxe, infelizmente, o beiju restrínxense á mesa nativa, mesmo no Velo-Peso é raro e difícil encontrárense beijus.

Hai tamén o tucupi, caldo amarelo extraído da mandioca, que non dá para describir seu marabilloso sabor sen probalo, sexa acompañando carne, peixe, mariscos ou puro, quente-case fervendo, con ou sen jambu. E, sen esquecar, a iguaria do Estado, o Pato no tucupi.

Inicialmente, a mandioca e seus derivados era só consumida polos pobres e polos indios, mais co pasar do tempo, tornouse ingrediente indispensábel na mesa dos ricos tamén.

Pratos típicos

Pato no tucupi Constituído de pato , tucupi e jambu. O tucupi é un caldo amarelo extraído da mandioca e por iso precisa ser cozido durante unha semana. O pato, despois de assado, é cortado en pedazos e fervido no tucupi, onde fica de salsa por algún tempo. O jambu é fervido en auga con sal, escorrido e posto sobre o pato. É servido con arroz branco e fariña de mandioca.

Maniçoba Do tupi Maní, deus da mandioca. Úsase unha tipicamente unha panela de unto ou de porcelana. Prato de aspecto duvidoso, demora polo menos unha semana para ser feito, pois a folla da maniva ( a planta da mandioca), despois de moída, debe ser cozida durante, polo menos, catro días coa intención de eliminar o ácido cianídrico que contén. Despois diso é engadido o charque, toucinho, bucho, mocotó, orella, pé e costelas salgadas de porco, chouriço, lingüiça e paio, practicamente os mesmos ingredientes dunha feijoada completa. É servido con arroz branco, fariña d'auga e pimenta de cheiro a gústame.

Caruru Feito con quiabo, camarões secos e enteiros, aderezo verde (alfavaca e chicória), fariña seca ben fina e aceite de dendê. Tras fervidos o quiabo, o aderezo verde e os camarões na auga, engádese a fariña e faze-se un pirão. Estando pronto o pirão, adicionam-se-lle os quiabos ben escorridos, o camarão xa refogado con todos os temperos e, por último, o aceite de dendê.

Tacacá De orixe indíxena, é un mingau case líquido, servida en cuias e vendida polas "tacacazeiras", xeralmente ao atardecer, na esquina das principais rúas das cidades paraenses, sobre todo Belén. É contituído dunha mestura que leva tucupi, goma de tapioca cozida, jambu e camarão seco.

Vatapá O vatapá paraense non leva peixe, nin amendoim, nin castaña-de-caju. Ao caldo da cozedura das cabezas e das cascas de camarão salgado perfumado con alfavaca, chicória, alhos e cheiro verde, adiciona-se fariña de trigo e/ou de arroz, obténdose un mingau. Engádese o leite de coco puro, camarões xa fervidos e aceite de dendê.

Chibé Vocábulo tupi, composto de Che - eu, meu - e Ibe ou Tibe- caldo. É considerada de máis paraense de todas as comidas. Unha bebida cun gústame levemente acidulado, leva fariña de mandioca e auga. Moi nutritiva, pois tras ser procesada, a mandioca supera, en dobre, ou máis até, a cantidade da maioría de seus elementos nutritivos.

Peixes e mariscos

Pirarucu
Tambaqui
Tamuatá
Acará
Tucunaré
Gurijuba
Dourada
Pescada
Aracu

lokuraa

Doces

A sobremesa paraense é rica en froitas, principalmente vindas da Amazónia e licores. Os principais froitos que marcan a culinária rexional son: Açaí, Cupuaçu, Pupunha, Guaraná e a Manga, facilmente colhida en calquera rúa da capital paraense. Non se pode esquecer tamén outras froitas rexionais de sabor peculiar, tales como Bacuri, Taperebá, Jaca, Muruci e a doce e suculenta Sapotilha.

Quelônios

Tracajá
Aperema
Muçuã
Tartaruga
Jabuti
Matamatá

Produtos de orixe vegetal

Abiu Froita con polpa branca ou amarelada, doce ou insípida, tende a deixar os beizos levemente pegajosos por ser mucilaginosa. É consumida in natura. O abieiro frutifica en xullo e decembro.

Açaí Presente na mesa dos paraenses do almorzo á cea hoxe é forte representante da economía local. Servido con fariña de mandioca ou fariña de tapioca na cuia de açaí. Tamén utilizado no xantar como prato principal, acompañado de peixe, camarão ou charque fritos. É encontrado en dúas colorações: o açaí roxo e o açaí branco, cuxa polpa fornece un zume de memoria creme claro. Do açaizeiro aínda é producido o palmito de açaí, extraído da base da copa, bastante utilizado na culinária rexional, en pratos finos.

Acerola Froita rica en vitamina C, moi utilizada en zumes e sorvetes.

Ajuru Fai a alegría da poboación praiana e é comercializado polos nativos que os ofrecen aos freqüentadores eventuais acondicionados en pequenos paneiros.

Ameixa (jamelão)

Araçá

Bacaba

Bacuri Xenuinamente paraense. É apreciadíssimo por todos quere en estado natural, quere so a forma de sorvetes, zumes, compotas e sobremesas as máis variadas, alén de coquetéis, sexan estes só de froitas, sexan utilizándose bebidas alcoólicas. Restaurantes especializados en comida típica do Pará teñen utilizado o Bacuri na composición de deliciosos pratos salgados, en forma de salsas ou purês.

Biribá Consumida en estado natural e aproveitada para facer zumes e sorvetes. Florece de xullo a setembro. Mais, pode ser encontrado no decorrer do ano nas feiras populares.

Buriti Moi útil para o ribeirinho que del todo aproveita para a súa alimentación e outras necesidades cotiás como bebida natural ou fermentada; doces dos froitos; óleos e féculas; sabão e material para as casas.

Cacao Consumido ao natural ou en forma de zume.

Caju Consumido como zume, é presenza case que diaria na mesa paraense.

Camuti Ten a madeira moi dura e as poboacións ribeirinhas e os indios dela se aproveitan para varios usos, inclusive facer puntas de flechas. Alén de comestíveis, os froitos son usados en pescarías.

Camu-camu Apreciado na forma de zumes, sorvetes, doces e licores.

Carambola Ten un sabor moi ácido, sendo apropiada para zumes e sorvetes o que non impide que sexa consumida ao natural. Compotas e geléias tamén son producidas con excelente resultado.

Castaña-do-Pará Un dos máis expressivos produtos da nosa economía extrativista, con significativo índice no mercado de exportación. A castanheira-do-pará é excelente alternativa para reflorestamento de áreas degradadas de pastagens ou de cultivos anuais, tanto para a produción de froitos como para a extracción de madeira. Vale resaltar que a Castaña-do-Pará ten alto teor de Ferro , sendo importante coadjuvante no tratamento de Anemia Ferropriva

Cupuaçu O zume está presente na mesa do paraense e en calquera lanchonete, restaurante e casas especializadas. Tamén é moi consumido, como sobremesa, en forma de sorvete ou creme.

Cupuaí Moi apreciado para a feitura de refrescos. Encóntrase, bastante, nas feiras belenenses de febreiro a maio.

Fariña de tapioca Consumida con açaí, como mingau ou disolta en leite quente con azucre.

Goiaba Consumida ao natural ou como sorvete e zume. Os grelos (puntas dos ramos da goiabeira) son moi utilizados en forma de té para combater a diarréia infantil.

Graviola É cultivada en quinteiros e en grandes plantacións. Consumida en estado natural ou so a forma de sorvetes, cremes, coquetéis e as follas so forma de té.

Inajá É abondoso no Pará. Consómese os froitos ao natural ou para adoçar mingaus, que son engrossados con fariña de mandioca ou con goma.

Ingá-cipó Consumido en estado natural, descoñecéndose outra maneira de aprecialo.

Pixuna

Jaca Consumida ao natural ou en forma de sorvete e compota. Seu talo central pode ser aderezado e assado como se fose carne bovina.

Jambo Da mesma árbore retíranse froitos adocicados e outros moi travosos. San sempre consumidos ao natural. Tamén consumidos en forma de geléia.

Jenipapo Moi utilizado para facer licor.

Laranxa

Mamão

Mangaba O froito ten unha polpa mole, viscosa, cun sabor doce, acidulado, moi gostoso. É ideal para o preparo de zumes e sorvetes.

Manga

Marajá Tamén facilmente encontrado no Marajó, do marajá pouco se come. Súa pequena polpa é rala e adocicada. É común ser vendido os meses de marzo e abril.

Maracujá

Mari-mari

Melancia

Murici Pequena froita amarela, levemente ácida mais moi saborosa, utilizada en zumes e sorvetes.

Mucajá

Piquiá Apreciado máis pola poboación de baixo encaixe que o consome cozido, roendo a polpa directo do caroço, acompañado de fariña de mandioca ou engadíndoo, libre das cascas, no feixón, na carne cozida ou no arroz. Tamén usado no café negro.

Pupunha Cozida con pitadas de sal é vendida en calquera esquina da cidade. Non obstante, xa hai algún tempo, persoas interesadas en tornar máis abrangentes e máis enriquecedoras as posibilidades de uso da pupunha tentan, artesanalmente ou non, a fabricación de licores, sorvetes, doces en calda ou pastosos con excelente resultados. Rica en nutrientes, forma parte tamén da economía local. Vén sendo utilizada nos restaurantes típicos como acompanhamento de carnes, caramelizada ou como purê.

Tangerina

Taperebá Apreciadíssimo so a forma de sorvetes, zumes, picolés e doceria en xeral, o punto alto do taperebá é a famosa “batida” encontrada dos botecos ás máis sofisticadas recepcións.

Tucumã Contén un suprimento vitamínico excepcional. Fonte de pro-vitamina A, B1 e vitamina C. A poboación, mormente a interiorana e a ribeirinha que, seguramente, o consomen amiúde, está máis do que beneficiada.

Tucumã-açu (jabarana)

Umari Nativo e exclusivo do Pará. O pobo gústalle de consumídelo ao natural ou con fariña de mandioca.

Uxi Consumida quere naturalmente que acompañada de fariña de mandioca, con certeza é complemento moi importante na alimentación cabocla e entre a clase de baixo encaixe, na capital e cidades maiores. Utilizada tamén en forma de sorvete.