Visita Encydia-Wikilingue.con

Cuiabá

cuiabá - Wikilingue - Encydia

 Nota: Se procura o río, vexa Río Cuiabá.
Municipio de Cuiabá
Arquivo:Capitalmt.jpg
"Cidade Verde"
Brasão de Cuiabá
Erro ao crear miniatura:
Brasão Bandeira
Himno
Aniversario 8 de abril
Fundación 1 de xaneiro de 1719.
Gentílico cuiabano ou papa-peixe
Lema
Prefecto(a) Francisco Galindo Fillo (PTB)
(2009 – 2012)
Localización
Localização de Cuiabá
15° 35' 45" S 56° 05' 49" O15° 35' 45" S 56° 05' 49" O
Unidade federativa  Mato Grosso
Mesorregião Centro-Sur Mato-Grossense IBGE/2008[1]
Microrregião Cuiabá IBGE/2008[1]
Rexión metropolitana Vale do Río Cuiabá
Municipios limítrofes Rosário Oeste (N), Chapada dos Guimarães (NE), Campo Verde (E), Santo Antônio do Leverger (S), Várzea Grande (SW), Acorizal (NW)
Distancia até a capital 1058 km
Características xeográficas
Área 3 538,167 km²
Poboación 550 562 hab. est. IBGE/2009[2]
Densidade 148,9 hab./km²
Altitude 165 m
Clima Tropical subúmido Aw
Fuso horario UTC-4
Indicadores
IDH 0,821 elevado PNUD/2000[3]
PIB R$ 7 901 160 000,00 (BR: 46º) - IBGE/2007[4]
PIB per capita R$ 14 998,00 IBGE/2007[4]

Cuiabá é un municipio brasileiro e a capital do estado brasileiro do Mato Grosso. O municipio está situado na marxe esquerda do río de mesmo nome e forma unha conurbação co municipio de Várzea Grande. Segundo a estimativa realizada para 2009 polo IBGE, a poboación de Cuiabá é de 550.562 habitantes,[2] mentres que a poboación da conurbação supera os 780 mil habitantes; a súa rexión metropolitana posúe 823.966 habitantes.

Fundada en 1719 , ficou practicamente estagnada desde o fin das xacidas de ouro até o inicio do século XX. Desde entón, presentou un crecemento poboacional por enriba da media nacional, atinxindo seu auge nas décadas de 1970 e 1980.

Nos últimos 15 anos, o crecemento diminuíu, acompañando a caída que ocorreu na maior parte do país. Hoxe, alén das funcións político-administrativas, é o polo industrial, comercial e de servizos do estado. É coñecida como "cidade verde", por causa da grande arborização.

Táboa de contido

Etimologia

Hai varias versións para a orixe do nome "Cuiabá". Unha delas di que o nome ten orixe na palabra Bororo ikuiapá, que significa "lugar da ikuia" (ikuia: flecha-arpão, flecha para pescar, feita dunha especie de cana brava; pa: lugar). O nome designa unha localidade onde os bororos acostumaban cazar e pescar con esa flecha, no córrego da Prainha, afluente da esquerda do río Cuiabá.[5][6] Outra explicación posíbel é a de que Cuiabá sería unha aglutinação de kyyaverá (que en guarani significa "río da lontra brillante") en cuyaverá , despois cuiavá e finalmente cuiabá.[6]

Unha terceira hipótese di que a orixe da palabra está no traxe de existiren árbores produtoras de cuia á beira do río, e que "Cuiabá" sería "río creador de vasilha" (cuia: vasilha e abá: creador).[6] Martius traduce o vocábulo como "fabricante ou fazedor de cuias". Teodoro Sampaio interpreta, dubidando da orixe tupi, como "home da fariña", o farinheiro. De cuy : fariña e abá: home. Hai aínda outras versións menos embasadas historicamente, que máis se aproximan de lenda do que de traxes. O correcto é que até hoxe non se sabe con certeza a orixe do nome.

Historia

Os primeiros indicios de bandeirantes paulistas na rexión onde hoxe fica a cidade se sitúan entre 1673 e 1682, cando da pasaxe de Manoel de Campos Bicudo pola rexión. El fundou o primeiro poboado da rexión, onde o río Coxipó deságua no Cuiabá, bautizado de San Gonçalo.

En 1718 , chegou ao local, xa abandonado, a bandeira do sorocabano Pascoal Moreira Cabral. En busca de indíxenas, Moreira Cabral subiu polo Coxipó, onde trabou unha batalla, perdida, cos indios coxiponés. Co ocorrido, volveron e, no camiño, encontraron ouro, deixando, entón, a captura de indios para se dedicar ao garimpo.

En 1719, Pascoal Moreira foi elixido, nunha elección directa en plena selva, comandante da rexión de Cuiabá.

Vista xeral da cidade.

En 8 de abril de 1719 , Pascoal asinou a acta da fundación de Cuiabá no local coñecido como Forquilha, ás marxes do Coxipó, de forma a garantir os dereitos polo descubrimento á Capitania de São Paulo. A noticia do descubrimento se espallou e a inmigración para a rexión tornouse intensa.

En outubro de 1722 , indios escravos de Miguel Sutil, tamén bandeirante sorocabano, descubriron ás marxes do córrego da Prainha gran cantidade de ouro, maior que a encontrada anteriormente na Forquilha. O afluxo de persoas tornouse grande e até a poboación da Forquilha se mudou para preto dese novo achado. En 1723 , xa estaba erguida a igrexa matriz dedicada ao Señor Bo Jesus de Cuiabá, onde hoxe é a basílica.

Xa en 1726 , chegou o capitán-xeneral governador da Capitania de São Paulo, Rodrigo César de Menezes, como representante do Reino de Portugal. No 1º de xaneiro de 1727 , Cuiabá foi elevada á categoría de vila , co nome de Vila Real do Señor Bo Jesus de Cuiabá.

Tense confundido moito a fundación do arraial da Forquilha por cuestións ideolóxicas. Estudos historiográficos hai moito xa trazaron a diferenza entre unha e outra fundación, alegándose que o 1° de xaneiro sería a data de elevación do arraial da Forquilha á categoría de vila, o que é un contrassenso, pois non se pode fundar un municipio nun lugar que só viría a ser descuberto anos despois. Porén, a data de 8 de abril se firmou como data do municipio, desejosa de ser a primeira do oeste brasileiro. Logo, con todo, as labras se mostraron menores que o esperado, o que carrexou un abandono de parte da poboación.

Cuiabá foi elevada á condición de cidade en 17 de setembro de 1818 , tornándose a capital da entón provincia de Mato Grosso en 28 de agosto de 1835 (antes a capital era Vila Bela da Santíssima Trindade). Mais, mesmo a mudanza da capital para o municipio non foi suficiente para impulsar o desenvolvemento. Coa Guerra do Paraguai, Mato Grosso foi invadido. Varias cidades foron atacadas, mais as batallas non chegaron á capital. A maior baixo se deu cunha epidemia de varíola traída polos soldados que retomaron dos paraguaios o municipio de Corumbá . Metade dos cerca de 12 mil habitantes morreu infectada.[7]

Soamente tras a Guerra do Paraguai e o retorno da navegación polas concas dos ríos Paraguai, Cuiabá e Paraná é que o municipio se desenvolveu economicamente. A economía estivo, nese período, baseada na produción da cana-de-azucre e no extrativismo. Ese momento produtivo non duraría moi e o municipio volveu a ficar estagnado, desta vez até 1930. A partir desta época, o illamento foi quebrado coas conexións por estrada con Goiás e São Paulo e a aviación comercial. A explosión no crecemento deuse despois da década de 1950, coa transferencia da Capital Federal e o programa de povoamento do interior do país.

Nas décadas de 1970 e 1980, o municipio creceu moito, mais os servizos e a infraestrutura non se expandiram coa mesma rapidez. O agronegócio expandiu-se por o estado e o municipio comezou a modernizar-se e a industrializarse. Despois de 1990, a taxa de crecemento poboacional diminuíu e o turismo comezou a ser visto como fonte de rendementos. Con case 530 mil habitantes, o municipio convive co tránsito tumultuado, a violencia crecente, a falta de saneamento básico[8] e a miseria.

Xeografía

Vista de Cuiabá a partir do río Cuiabá.

Cuiabá fai límite cos municipios de Chapada dos Guimarães, Campo Verde, Santo Antônio do Leverger, Várzea Grande, Jangada e Acorizal. É un entroncamento rodoviário-aéreo-fluvial e o centro geodésico da América do Sur, nas coordenadas 15°35'56",80 de latitude sur e 56°06'05",55 de longura oeste.[9] Situado na actual praza Pascoal Moreira Cabral, foi determinado por Mariscal Cândido Rondon, en 1909 (o correcto punto do centro geodésico xa foi contestado, mais cálculos feitos polo Exército Brasileiro confirmaron as coordenadas do marco calculadas por Rondon).[9]

O municipio é cercado por tres grandes ecossistemas: a amazônia, o cerrado e o pantanal; está próximo á Chapada dos Guimarães e aínda é considerado a porta de entrada do bosque amazónico. A vegetação predominante no municipio é o cerrado, desde súas variantes máis arbustivas até as matas máis densas á beira dos cursos d'auga.

Cuiabá é abastecida polo río Cuiabá, afluente do Río Paraguai e límite entre a capital e Várzea Grande. O municipio se encontra no divisor de augas das concas Amazónica e Platina e é banhado tamén polos ríos Coxipó-Açu, Pari, Mutuca, Claro, Coxipó, Aricá, Manso, San Lourenço, das Mortes, Cumbuca, Suspiro, Coluene, Jangada, Casca, Cachoeirinha e Aricazinho, alén de córregos e ribeirões.

Clima e Relevancia

Avenida do CPA.

Cuiabá é famosa pola súa forte calor, a pesar da temperatura no inverno chegar a 10 graos e a temperatura media ser de só 26 graos. O clima é tropical quente e húmido. As choivas se concentran de outubro a abril, mentres que no resto do ano as masas de ar seco sobre o centro do Brasil inibem as formacións chuvosas. Eses meses é común a chegada de frontes frías vindas do sur do país, deixando o clima moi frío e húmido. Cando esas frontes se disipan, a calor, asociado á fumareda producida polas constantes queimadas nesa época, fai a umidade relativa do ar caer a niveis baixos, ás veces abaixo dos 15%, aumentando os casos de doenzas respiratorias. A precipitación media anual é de 1.469,4 mm, con intensidade máxima en xaneiro , febreiro e marzo.[10] A temperatura máxima media chega a 34,1°C, mais as máximas absolutas chegan, en raras ocasións, de máis de 40°C; en días chuvosos, a temperatura máxima non pasa de 25 graos.[10] A mínima media en xullo, o mes máis frío, é de 16,0°C.[10] Segundo o INMET (1961-1990), a menor temperatura rexistrada foi de 3,3°C en 18 de xullo de 1975 e a maior de 42,1°C, en 16 de outubro de 2008.

O cadro geomorfológico do municipio é, en gran parte, representado polo Planalto da Casca e pola Depresión Cuiabana. Predominam os relevancia de baixa amplitude con altitudes que varían de 146 a 250 metros na área da propia cidade.[11]

Demografia

Súa poboación estimada en 2008 era de 544.737 habitantes.[2] O número de electores en maio de 2008 era de 368.751, representando 18,596% do total de electores do estado.

O municipio viviu tranquilamente até a década de 1960, cando un fluxo de inmigrantes comezou a vir para o estado, principalmente nas décadas de 1970 e 1980. Nese período, a poboación pasou de 57.860 habitantes en 1960 para 100.865 en 1970, 213.151 en 1980, 402.813 en 1991 e 483.346 en 2000 , perfazendo 19,3% da poboación total do estado.

O ano de 2009 foi creada a Rexión Metropolitana do Vale do Río Cuiabá, sumando máis de 800 mil habitantes, co obxectivo de desenvolver integradamente os municipios da rexión, que, con excepción da capital e de Várzea Grande, permanecían estagnados economicamente debido á proximidade co maior centro urbano do estado.

Economía

Arquivo:Mercado do porto (Cuiabá).JPG
Mercado do Porto en Cuiabá.
Arquivo:Avenida do CPA2 (Cuiaba).jpg
Avenida Historiador Rubens de Mendonça.
Vista a partir do suburbio de Cuiabá.
Viaduto.

A economía de Cuiabá, hoxe, está concentrada no comercio e na industria. No comercio, a representatividade é varejista, constituída por casas de xéneros alimentícios, vestuário, electrodomésticos, de obxectos e artigos diversos. O sector industrial é representado, basicamente, pola agroindústria. Moitas industrias, principalmente aquelas que deben ser mantidas lonxe das áreas populosas, están instaladas no Distrito Industrial de Cuiabá (DIICC), creado en 1978 . Na agricultura, cultivam-se lavouras de subsistência e hortifrutigranjeiros.

O municipio, cun PIB de 6,67 bilhões de reais en 2005, de acordo co IBGE, respondeu por 21,99% do total do PIB estadual, ocupando a primeira posición no ránking. O mesmo ano, o PIB estivo por enriba dos 10.000 reais, superando o PIB per capita doutras capitais como Campo Grande e Goiânia.

Cuiabá xera boa parte da enerxía eléctrica consumida polo estado. Próxima ao Distrito Industrial, funciona a Fábrica Termelétrica de Cuiabá. Concluída en 2002 e abastecida con gas natural boliviano, a través dun ramal do Gasoduto Brasil-Bolivia, ela ten potencia instalada de 480 MW, respondendo, en 2005, por 23,13%,[12] do total da potencia instalada do estado.

A cidade conta con excelentes centros comerciais, como o calçadão no centro histórico e algúns centros comerciales.

ha estudos para implantación de dous centro comercial máis na cidade, alem de máis outro na cidade veciña Várzea grande.

Turismo

Catedral, no centro da cidade.

Cuiabá ten diversos atractivos turísticos por estar situada nunha rexión de variadas paisaxes naturais, como a Chapada dos Guimarães e o Pantanal, e por ser un municipio moi antigo, cun patrimonio histórico importante. O turismo de eventos tamén é crecente no municipio.

A arquitetura da área urbana inicial de Cuiabá, como noutras cidades históricas brasileiras, é tipicamente colonial,[13] con modificacións e adaptacións a outros estilos (como o neoclássico e o eclético) co tempo. Ela foi ben preservada até mediados do século XX, mais, despois desa época, o crecemento demográfico e o desenvolvemento económico afectaron o patrimonio arquitetônico e paisaxístico do centro histórico. Varios predios foron demolidos, entre eles a antiga igrexa matriz, demolida en 1968 para dar lugar á actual.

Museo da Imaxe e do Son de Cuiabá.

Soamente na década de 1980 accións para a preservación dese patrimonio foron tomadas. En 1987 , o centro foi tombado provisoriamente como patrimonio histórico nacional polo IPHAN e, en 1992 , ese tombamento foi homologado polo Ministerio da Cultura do Brasil. Desde entón varios predios foron restaurados, entre os cales están as Igrexas do Rosário e San Benedito, do Bo Despacho e do noso Señor dos Pasos, o Palacio da Instrución (hoxe museo histórico e biblioteca), o antigo Arsenal da Guerra (hoxe centro cultural mantido polo SESC), o mercado de peixes (actualmente Museo do Río Cuiabá) e un sobrado onde hoxe funciona o Museo da Imaxe e do Son de Cuiabá (o MISC). A área tombada polo IPHAN é a que máis preserva as feições orixinais. As antigas rúas de Baixo, do Medio e de Cima (hoxe, respectivamente, as rúas Galdino Pimentel, Ricardo Franco e Pedro Celestino) e súas travessas aínda manteñen ben preservadas as características arquitetônicas das casas e sobrados.

Igrexa do Rosário e San Benedito.

Alén dos locais xa citados, hai varios outros para se visitar, como o zoológico, o Museo Rondon (con artefactos indíxenas) e o Museo de Arte e Cultura Popular, no campus da Universidade Federal de Mato Grosso, o obelisco e o marco do centro geodésico da América do Sur, a actual Catedral Metropolitana, a Igrexa de San Gonçalo no barrio do Porto, a Mesquita de Cuiabá, os parques Nai Bonifácia, Massairo Okamura, Zé Bolo Flô e o Parque Urbano da Vila Militar, con áreas para exercicios físicos e pistas de camiñada e ciclismo, o Horto Forestal, na confluência do río Cuiabá co Coxipó e o Estadio José Fragelli, coñecido como Verdão.

É posíbel tamén visitar as comunidades ribeirinhas, onde se pode coñecer o modo de vida da poboación local e as artesanías fabricadas por eles, ben como os ríos e baías frecuentados para baño e pesca.

City tour

Fundada en 1719 , co descubrimento de ouro en abundancia, Cuiabá transformouse na maior cidade do Brasil en menos de dúas décadas. Mais, pasada a carreira do ouro, a verde capital do vello oeste brasileiro tivo que resistir a longos anos de soidade neses sertões. Rúa do medio, de baixo, beco do candieiro... Cuiabá garda en súas ruelas moitas relíquias do período colonial. No centro histórico tamén sitúase os fomosos calçadões que a exemplo da cidade de Curitiba ha proxectos para revitalização e funcionamento 24H.

Demarcado pola Comisión Rondon , en 1909 , o centro geodésico da América do Sur fica no antigo campo do Ourique - hoxe a praza Moreira Cabral, onde tamén fica a Asemblea Lexislativa de Mato Grosso. O local xa foi unha praza de enforcamento de condenados e tamén un campo de touradas!!!

Foi creado en 1818, por orde de Don João IV. Foi construído para ser " un establecemento militar para reparo e fabricación de armas ", conforme definiu a carta-régia.

Inaugurada en 1973, a actual catedral foi construída sobre os cascallos da antiga , unha xoia do período colonial que foi demolida nun episodio até hoxe non esclarecido

A " Notre Dame Cuiabana " é, polo menos externamente, de máis bela igrexa da cidade. Seu estilo gótico, inédito en boa parte do país, foi definido por un arquitecto francés que tivo toda a liberdade para ousar. Inaugurada en 1919, a igrexa aínda está inacabada.

Esta é a única igrexa barroca de Cuiabá. Foi fundada por escravos en 1764. É local da tradicional festa de San Benedito que acontece sempre o mes de xullo.

a Casa do Artesán ten unha bela mostra da cultura mato-grossense . Hai un Museo da Artesanía con exposición permanente de pezas caboclas e indíxena. O turista pode comprar souvenirs.

77 hectáreas de área verde e diversas especies da flora e vegetação típica do cerrado, con diversas pistas para camiñada. Localizado na Av Miguel Sutil - Zona Oeste - a 10 minutos do Centro de Cuiabá

7 hectáreas de área verde, vegetação e flora típica do cerrado, con diversas pistas para camiñada. Localizado na Av Historiador Rubens de Mendonça - CPA - Zona Leste

Áreas verdes, con vegetação e flora típica do cerrado Localizado no Coxipó da Ponte, Zona Sur - Coophema, acceso pola Av. Fernando Correia.

localizado na universidade de Mato grosso, posúe animais típicos da fauna matogrossenses e do pantanal. situada na av. Fernado correa da costa.

MUSEOS


A cidade posúe unha diversidade moi grande de igrexas antigas tombadas polo patrimonio histérico e cultural.

Política

Símbolos

Cuiabá posúe tres símbolos oficiais: brasão, bandeira e himno.

O Brasão foi oficializado pola Lei N.º 592, de 13 de setembro de 1961 , asinada polo prefecto Aecim Tocantins, a partir do orixinal, creado en Lisboa cando da súa fundación en 1º de xaneiro de 1727. Segue inscrición extraída da Acta de Fundación do municipio: "declarou que sexan as Armas, de que usase, un escudo dentro con campo verde e nel un morro ou monte todo salpicado con folhetos e granetos de ouro; e, por timbre, encima do escudo, unha fênix…".

A Bandeira foi creada polo Sr. Nilton Benedito de Santana, que contou co apoio do xornalista Pedro Rocha Jucá, e oficializada polo prefecto José Villanova Torres, a través do Decreto nº 241, de 29 de decembro de 1972 , que di no Artigo 1º: "Fica oficializada a Bandeira Municipal de Cuiabá, coas seguintes características: a- un retângulo verde e branco; b- en primeiro plano, coas bordaduras ou círculo na cor amarelo ouro, coa inscrición en letras vermellas: "VILA REAL DO BO JESUS DE CUIABÁ - 1719". c- no centro o marco estereotipado na cor verde, representando o centro xeográfico da América do Sur: logo abaixo, xeometricamente triangulado, os vértices do marco representando un monte de ouro, símbolo da riqueza mineral de Cuiabá".

O Himno foi oficializado pola Lei N.º 633, de 10 de abril de 1962 . O seu artigo segundo, que nin sempre é cumprido, di: "Será obrigatorio en todas as solemnidades da Prefectura Municipal que houber participación musical, cando o peche se der co toque do Himno de Cuiabá".

Infraestrutura

Mídia

Os principais medios de comunicación son a internet, as radios, os xornais impresos, a televisión e as compañías de telefonía fixa e móbil.

Ponte Sérgio Motta.

As principais empresas responsábeis pola telefonía fixa na capital mato-grossense son a Embratel, GVT e a Brasil Telecom. Xa a telefonía móbil fica a cargo da Vivo, a Tim, a Claro e a Ola .

Existen emisoras afiliadas. As principais son:

Canle 02 - TV Universidade (TV Brasil)
Canle 04 - TV Centro América (Rede Globo)
Canle 05 - TV Rondon (SBT)
Canle 08 - TV Medio Norte (Rede 21)
Canle 10 - TV Record Cuiabá (Rede Record)
Canle 12 - TV Cidade Verde (Rede Bandeirantes)
Canle 17 - TV Máis (TV Cultura)
Canle 19 - TV Gazeta (Rede Gazeta)
Canle 22 - TV Pantanal (TV Aparecida)
Canle 25 - MTV Cuiabá (MTV)
Canle 27 - Rede Brasil
Canle 30 - TV Asemblea
Canle 33 - TV Canción Nova
Canle 43 - Rede Vida
Canle 47 - TV Cuiabá (RedeTV!)
Canle 53 - RIT TV
Canle 56 - TV Senado
Canle 59 - Rede Boas Novas

Os principais xornais, por orde cronológica de fundación, son: Diario de Cuiabá, A Gazeta, Folla do Estado e outros de menor circulación como: Correo Várzea-grandense Páxina Única, Tribuna da Cidade, Correo da Semana, Extra e os xornais on-line Rede Matogrossense de Televisión Última Noticia, Xornal 24 Horas News, Mídia News e Ollar Directo.

As principais radios FM de Cuiabá son: Radio Industrial de VG - 93,3 (Joven Pan FM); Cidade FM - 94,3; Mega 95 FM - 95,9 (antiga Cuiabana FM); Radio 99,1 FM, Radio Vila Real de Cuiabá/Gazeta FM - 99,9; Band FM - 101,1; Capital FM (Rede Aleluia) - 101,9; Radio Senado FM - 102,5; (Radio Advir FM "Igrexa Adventista do Sétimo Día - comunitaria" 103.3 FM)(Radio Comunitaria CPA FM - 105,9); Radio Shalon - 105,9; Radio Serra FM 105,7 - Radio Adonai FM 106,9 - Radio Evanxélica Educativa Nazareno FM - 107,9.

Transporte

O transporte público é feito por ómnibus colectivos e taxis, alén de micro-ómnibus e moto-taxi, xa regulamentados polo Concello.A cidade conta cunha flota de cerca de 400 ómnibus e 80 micros e no seu aglomerado urbano xunto con Várzea grande dá en torno a 600 ómnibus onde 60% deles posúen ar condicionado e rampla de accesibilidade, alén de varios ómnibus con motorização trazeira que eleva aínda máis a calidade do transporte.A cidade aínda non dispón de ómnibus articulado, mais recentemente fixeron probas en cuiaba cun modelo que sera implantado na cidade no novo sistema de transporte, serán dúas liñas de BRT, unha ligando o aeroporto ater a rexión do CPA,nunha extensión de 15km e outra ligando o a rexión do coxipó ater o centro nunha extensión de 7km podendo ser ampliado ater o distrito industrial, obras esa que ten previsión de inicio en 2011.

Segundo o Detran do MT, a flota de Cuiabá e Várzea Grande é composta por un total de 284.498 vehículos (195.053 e 89.445 respectivamente), sendo que 183.252 son automóbiles (141.807 e 41.445 respectivamente) e 77.274 son motocicletas/motonetas (53.246 e 24.028 respectivamente) (est. 2009).Fican de fóra as caminhonetes que se sumados as dúas cidade dan un tota 30.925 caminhonetes, 23.630 e 7.295 respectivamente, que sumados ao total de vehículos é de aproximadamente 315.423 veiculos.

Arquivo:Aeroporto de Cuiabá01.JPG
Interior do Aeroporto Internacional Mariscal Rondon - Praza de alimentación.

Localizado no municipio veciño de Várzea Grande, Cuiabá usufrutúa do Aeroporto Internacional Mariscal Rondon (Mariscal Rondon), que foi recentemente modernizado, e o ano de 2009 tivo fluxo de 1.671.704 de pasaxeiros.

Actualmente, o complexo conta cun terminal de pasaxeiros, con dous pisos, praza de alimentación, tendas, juizado de menores, cambio, terraço panorâmico, Correos, locadoras, lanchonetes, ascensores, escaleiras rolantes e climatização. Hai tamén o terminal de loxística de carga, o TECA, que moveu cerca de 5.111.304 toneladas en 2009. o aeroporto é tido como un dos máis movido do centro oeste onde soamente el só tivo movemento maior do que todos os aeroporto do estado de Mato grosso do sur xuntos.gran parte debe ao gran fluxo de turistas que visitan as belezas naturais e culturais da capital e do estado.

A pesar de recentemente modernizado, o Aeroporto Internacional Mariscal Rondon aínda padece de moitas deficiencias para que poida soportar o fluxo de pasaxeiros previsto durante a realización da Copa do Mundo de Fútbol de 2014 - para a cal a cidade foi escollida para ser unha das sub-sedes.A primeira parte que foi entregada ja esta saturada, ha proxectos para que ater 2014 o aeroporto teña capacidade para 2.6 millóns de pasaxeiros.Hai un proxecto do goberno do estado para que sexa construído outro terminal na mesma área.

Educación

Cuiabá é un importante centro educacional de nivel medio e superior do estado do Mato Grosso. A cidade é sede do IFMT (Instituto Federal de Educación, Ciencia e Tecnoloxía de Mato Grosso), que ofrece cursos tecnólogos (superior), técnicos e de nivel medio, e da UFMT (Universidade Federal de Mato Grosso).

Institucións de ensino superior

Cultura

Arte nas rúas de Cuiabá.
Arquivo:Vendedor de pequi.jpg
Vendedor de pequi , nas rúas de Cuiabá.

Boa parte das tradicións cuiabanas se debeu, en parte, ao illamento sufrido polo municipio coa decadencia económica.[14] Outro factor que explica parte das características das manifestacións culturais é o convívio de varias culturas desde a fundación de Cuiabá, como os indios que alí vivían, os bandeirantes paulistas e os negros levados para alí como escravos.[15] Todos eses factores se refletem na gastronomia, nas danzas, no modo de falar e nas artesanías.

Aínda hoxe permanecen traços característicos da culinária tradicional, cuxa base son os peixes, pescados nos ríos da rexión (pacu, pintado, caxara, dourado e outros) e consumidos de varias maneiras, acompañados de fariña de mandioca , abóbora e banana, en pratos como a maria isabel, a farofa de banana e o pirão. Talvez o máis típico prato local sexa a mujica, prato á base de peixe.A culinária cuiabana así como a brasileira, ten súas raíces nas cozinhas indíxenas, portuguesa española e africana. A diferenza está na incorporación de ingredientes da flora e da fauna nativas, nas combinacións e modo s de preparo orixinais que lle aseguran sabores, cheiros, e aspectos inesquecíveis e sedutores ao paladar, ao olfacto e aos ollos.

Aquí froitos como exótico e saboroso pequi – de sabor e aroma peculiares – dan cor e enriquecen pratos a base de arroz e polo, a mandioca, a manga e o caju, o charque, peixes frescos ou secos, son ricamente combinados polas mans hábiles e creativas de tradicionais quituteiras en súas residencias, peixarias ou restaurante especializado en comida típica.

Situadas nas bordas do Pantanal, onde a prodigalidade en seus peixes nobres fai analoxías á fe cristiá no milagre da multiplicación, as cidades de Cuiabá e Várzea-Grande teñen como referenciais gastronómicos máis marcantes ou pratos á base de pescado.

Pacu assado, piraputanga na brasa, mojica de pintado, arroz con pacu seco, moqueca cuiabana, caldo de piranha, ventrecha de pacu frita, dourado ou piraputanga na folla de bananeira e caldeirada de bagre, son pratos nacidos nas barrancas do río Cuiabá e nas baias do Pantanal por obra da inventividade dos ribeirinhos.

Nos restaurantes das cidades, gañan toques de gourmets e conquistan os máis esixentes e sofisticados paladares.

E ten aínda a maria isabel, a orixinal farofa de banana da terra, prato exclusivo da culinária local, a paçoca de pilão feita con carne de charque e fariña de mandioca aderezada, o furumdu, doce preparado con mamão verde, rapadura e canela, o pixé elaborado con milho torrado e socado con canela e azucre, o bolo de arroz cuiabano, o francisquito, os doces de caju e manga, o inigualável licor de pequi e o afrodisíaco guaraná de ralar que substitúe, nas familias máis tradicionais cuiabana o cafezinho brasileiro.Pratos doces e salgados, típicos da culinária Cuiabana.

- Arroz con pequi - Arroz Entroido - Costela Pasada ao Sol con Pequi e Arroz - Carne con Banana Verde - Carne Seca con Abóbara Madura - Croquete de Mandioca - Mojica de Pintado

- Bolo de Arroz - Bolo de Arroz Tradicional - Bolo de Mandioca - Bolo de Polvilho Frito - Biscoito de Queixo da Vovó - Biscoito de Queixo Assado - Biscoito da Roça - Biscoito de Polvilho - Biscoito Tradicional de milho

San tamén típicas de Mato Grosso e comúns en Cuiabá varias danzas, como o cururu cuiabano e o siriri, bailadas principalmente nas festas relixiosas (como as de San Benedito, de San Gonçalo e do Divino Espírito Santo), ben como o rasqueado cuiabano, bailado nos bailes e festas.[16] Talvez por súa localización xeográfica , que a illou do resto do país por moito tempo, Cuiabá é unha cidade con personalidade propia. Na arquitetura, na música, na danza, na culinária, no xeito de falar, en fin, en practicamente todas as súas manifestacións culturais, un trazo xenuinamente local pode ser encontrado. Esa riqueza, fai do folclore cuiabano unha das principais atraccións turísticas da cidade.

O Siriri , é un dos folguedos máis populares e antigos de Mato Grosso. É practicado nas Cidades e principalmente, na zona rural, formando parte da maioría das festas como casamentos, bautizados, entroido, aniversarios, e tamén das conmemoracións relixiosas. É bailado por homes, mulleres e nenos, en roda ou fileiras formadas por pares que se moven ao son da viola de cocho , do ganzá e do mocho .


Folguedo popular dos máis antigos de Cuiabá, podendo ser presentado como roda de cantoria e danza. Os instrumentos utilizados son a viola de cocho , o ganzá e o adufo . Consiste en , como mínimo, dous cantadores, sempre do sexo masculino; un tocando viola de cocho, outro o ganzá. A orixe do nome Cururu , admítese que poida ser orixinada da tribo dos Bororo que desenvolvían unha danza típica chamada Bacururu.


O Boi-á-Serra é un folguedo do entroido mato-grossense. Durante os festejos do entroido, as persoas brincaban ou aínda brincan, nalgúns lugares, o Siriri, o Entrudo, o Boi-á-Serra e tamén o Cururu, que é unha manifestación case sempre ligada á religiosidade do pobo. Porén, segundo algúns tiradores, o Boi-á-Serra pode ser bailado en calquera festa.


O rasqueado desperta con maior intensidade na poboación da periferia das cidades, cando comeza a ser executado cos himnos de santos (acompañando Bandeira do Señor Divino, San Benedito, Procesión de San João. Etc), indo aparecer nos chamados Té con Bolo . Uns dos principais instrumentos usados no rasqueado é a Viola de Cocho.


Deporte

Cuiabá posúe dous estadios, o Estadio José Fragelli (Estadio Verdão), e o estadio de fútbol presidente Dutra o Dutrinha

A capital mato-grossense foi escollida pola FIFA para ser unha das sub-sedes da Copa do Mundo de 2014, que será realizada no Brasil, debendo acoller dous xogos dalgúns dos grupos do evento futebolístico. Na disputa para ser a sub-sede do Pantanal, Cuiabá venceu de forma limpa e competende a concorrente directa Campo Grande, xa que a CBF expresou interese en ter unha sede no pantanal, Cuiaba se preparou anticipadamente desde cando o Brasil foi indicado a ser pais sede da copa do mundo de 20014, desde entón a cidade contratou empresas especializadas grandes eventos unha delas é credenciada a FIFA, tal traballo e competencia deu o resultado ja esperado por todos, Cuiaba foi escoliha e é unha das cidades máis adiantada en súas obras. Para tal, non soamente Cuiabá, mais tamén toda a rexión, terá que recibir unha gran cantidade de investimentos para se adequar aos requisitos da Copa, que inclúen crear centros de adestramento na Chapada dos Guimarães, en Várzea Grande, alén da propia Cuiabá. Están previstas obras como a reconstrución do actual Estadio José Fragelli (Verdão), a revitalização do centro histórico da cidade, construción, duplicação e prolongamento de avenidas, a modernización do Aeroporto Internacional Mariscal Rondon, a duplicação das estradas que ligan a capital a Rondonópolis e á Chapada dos Guimarães, a construción dun novo hospital e mellorías no sistema de seguranza pública de toda a grande Cuiabá, moitas desas obras ja iniciaron como a construción do novo estadio e obras de desbloqueo viarios este ano sera licitado as obras de mobilidade urbana da capital que ten súas obras con previsión de inicio no primeiro semestre de 2011. Houben, aínda, unha discusión na Asemblea Lexislativa de Mato Grosso sobre a construción dunha rede de metro de superficie interligando puntos de toda a área urbana, mais tal proxecto foi descartado.[17][18][19][20][21].No atletismo a cidade conta coa Carreira de Reis, unha carreira de rúa con percorrido de 10 km entre Cuiabá e Várzea Grande, sempre o primeiro domingo tras o Día de Reis Magos (6 de xaneiro). É homologada pola Confederación Brasileira de Atletismo e forma parte do calendario de atletas do Brasil e do mundo como unha das principais carreiras do Brasil. Conta cunha das maiores premiações nacionais, premiando cun coche popular novo os gañadores das dúas principais categorías, e tamén as categorías por faixa etária e categoría especial, atletas con deficiencia física, o que atrae a participación de competidores de renome internacional. Actualmente a Capital posúe en seu calendario oficial 16 competicións, que son realizadas ao longo do ano, entre elas, Dante de Oliveira, Bo Jesus de Cuiabá, e do Día dos Nenos,Mini Maratona do Sesc, novembro, da Igualdade Racial e Selectiva da San Silvestre, en decembro, do Industriário e a carreira das Torres,Mini Maratoninha da Caixa Económica Federal,a Centenario da Chegada da Familia Real ao Brasil e Infante, ambos promovido polo Exército Brasileiro, carreira do Carteiro, parceria co Correo do Brasil.

A cidade é a primeira campioa do Campionato Nacional de Footbol Americano co equipo cuiaba volei club, tendo como estadio-sede o xubilado Estadio Eurico Gaspar Dutra (Dutrinha).

Cuiaba conta con excelentes estruturas deportivas, a cidade conta con varios ginásios de medio porte como o ginásio do colexio son Gonçalo, ginásio da UFMT, o ginásio verdinho e conta cun dos maiores ginásios do pais, o ginásio Aecim tocantins (sede temporal da Agecopa)onde ja foron realizados diversos eventos de nivel internacional como a copa america de volei e copa america de baloncesto feminino, xogos da selección brasileira de futsal, alén de competicións rexionais como centro américa de futsal.

Cuiaba tamén conta cun dos maiores ginásios especialmente construído para practicas de artes marcias senón o unico,O Palacio ten o nome "Iusso Shinohara" onde ja tivo diversos eventos do xénero, fica situado na área do complexo deportivo do estadio governador José fragelli, recentemente o ginásio foi escenario dos xogos estudantis brasileiros.

cuiaba posúe dous campos de golf profesional, e ha proxectos para construción dun máis na rexión de chapada xunto cun resort.

Cidades-irmás

Notas

  1. ↑ a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
  2. ↑ a b c Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
  3. ↑ Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
  4. ↑ a b Produto interior bruto dos Municipios 2003-2007. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (16 de decembro de 2009). Páxina visitada en 27 de decembro de 2009.
  5. ↑ IBGE. Mato Grosso: Cuiabá - histórico. Dispoñíbel en:<http://biblioteca.ibge.gov.br/visualizacao/dtbs/matogrosso/cuiaba.pdf>. Acceso en 28 de outubro de 2006
  6. ↑ a b c CUIABÁ, 2004, p. 25.
  7. ↑ CUIABÁ, 2004, p. 23.
  8. ↑ PIAIA, 2003, p. 115
  9. ↑ a b MATO GROSSO. Asemblea Lexislativa. Instituto Memoria. Centro geodésico da América do Sur. Dispoñíbel en http://www.al.mt.gov.br/v2008/memoria/arquivo/centro_geodesico.asp<>. Acceso en 27 de outubro de 2006
  10. ↑ a b c Medias calculadas con base en datos de 1970 a 2002 do 9º Distrito de Meteoroloxía. Fonte: Universidade Federal de Mato Grosso. Departamento. de Xeografía. Laboratorio de Climatologia. Citado por: CUIABÁ, 2004, p. 63.
  11. ↑ CUIABÁ, 2004, p. 53.
  12. ↑ ANEEL. Banco de Informacións de Xeración: Capacidade Instalada por Estado, Capacidade Instalada no País. Dispoñíbel en http://www.aneel.gov.br/aplicacoes/ResumoEstadual/ResumoEstadual.asp<>. Acessado en 27 de outubro de 2006
  13. ↑ CONTE; FREIRE, 2005, p. 47
  14. ↑ FREIRE, 1997, p. 107.
  15. ↑ PIAIA, 2003, p. 130.
  16. ↑ RODRIGUES, Dunga. Movemento musical en Cuiabá. Cuiabá: Entrelinhas, 2000. Citado por SIQUEIRA, p. 255.
  17. ↑ Dispoñíbel en [1] . Acessado en 31 de maio de 2009.
  18. ↑ Dispoñíbel en [2] . Acessado en 31 de maio de 2009.
  19. ↑ Dispoñíbel en [3] . Acessado en 4 de xuño de 2009.
  20. ↑ [4]. Acessado en 6 de xuño de 2009.
  21. ↑ Dispoñíbel en [5] . Acessado en 6 de xuño de 2009.

Bibliografia

  • CONTE, Cláudio Quoos; FREIRE, Marcus Vinícius De Lamônica. Centro histórico de Cuiabá, patrimonio do Brasil. Cuiabá: Entrelinhas, 2005. ISBN 85-87226-25-8
  • CUIABÁ. Prefectura. Instituto de Pescuda e Desenvolvemento Urbano. Perfil socioeconômico de Cuiabá. Cuiabá: IPDU, As&M, Central do Texto, 2004. Vol. 2
  • FREIRE, Júlio De Lamônica. Por unha poética popular da arquitetura. Cuiabá: EdUFMT, 1997. ISBN 85-327-0055-1
  • JUCÁ, Pedro Rocha. Os Símbolos Oficiais de Cuiabá. Cuiabá: Secretaría Municipal de Cultura e Turismo – Secretaría Municipal de Educación, 1990.
  • MATO GROSSO. SEPLAN. Anuário estatístico de Mato Grosso - 2003. Cuiabá: SEPLAN-MT, Central de Texto, 2004. ISBN 85-88696-23-1, ISSN 01003429.
  • PIAIA, Ivane Inêz. Xeografía de Mato Grosso. 3.ed. rev. e ampl. Cuiabá: EdUNIC, 2003 ISBN 85-86914-11-8
  • PÓVOAS, Lenine C. Sobrados e casas senhoriais de Cuiabá. Cuiabá: Fundación Cultural de Mato Grosso, 1980.
  • SIQUEIRA, Elizabeth Madureira. Historia de Mato Grosso: da ancestralidade aos días actuais. Cuiabá: Entrelinhas, 2002. ISBN 85-87226-14-2

Ver tamén

Commons
O Wikimedia Commons posúe multimedia sobre Cuiabá

Conexións externas

Cuiabá
v • e
Copa do Mundo de 2014
Cidades-sede Belo Horizonte (Mineirão) • Brasilia (Estadio Nacional) • Cuiabá (Verdão) • Curitiba (Arena da Baixada) • Fortaleza (Castelão) • Manaus (Arena Manaus) • Natal (Arena das Dunas) • Porto Alegre (Beira-Río) • Arrecife (Arena Cidade da Copa) • Río de Xaneiro (Maracanã) • Salvador (Fonte Nova) • São Paulo (indefinido)
Ver tamén Copa das Confederacións de 2013
v • e
50 cidades máis populosas do Brasil
Máis de 5 millóns de habitantes São Paulo (SP)  • Río de Xaneiro (RJ)
Máis de 1 millón de habitantes Salvador (BA)  • Brasilia (DF) • Fortaleza (CE)  • Belo Horizonte (MG)  • Curitiba (PR)  • Manaus (AM)  • Arrecife (PE)  • Belén (PA)  • Porto Alegre (RS)  • Guarulhos (SP)  • Goiânia (GO)  • Campinas (SP)
Máis de 500 mil habitantes San Luís (MA)  • San Gonçalo (RJ)  • Maceió (AL)  • Duque de Caxias (RJ)  • Nova Iguaçu (RJ)  • San Bernardo do Campo (SP)  • Natal (RN)  • Teresina (PI)  • Campo Grande (MS)  • Osasco (SP)  • João Persoa (PB)  • Jaboatão dos Guararapes (PE)  • Santo André (SP)  • Uberlândia (MG)  • Conta (MG)  • San José dos Campos (SP)  • Feira de Santana (BA)  • Sorocaba (SP)  • Ribeirão Negro (SP)  • Cuiabá (MT)  • Aracaju (SE )  • Xuíz de Fóra (MG)  • Aparecida de Goiânia (GO)  • Londiniense (PR)  • Ananindeua (PA)  • Belford Roxo (RJ)
Máis de 400 mil habitantes Joinville (SC)  • Niterói (RJ)  • San João de Meriti (RJ)  • Campos dos Goytacazes (RJ)  • Santos (SP)  • Betim (MG)  • San José do Río Negro (SP)  • Mauá (SP)  • Caxias do Sur (RS)  • Vila Vella (ES)
v • e
Brasil Capitais do Brasil
Capital Federal (DF)
Norte Belén (PA)  · Boa Vista (RR)  · Macapá (AP)  · Manaus (AM)  · Palmas (CHO)  · Porto Vello (RO)  · Río Branco (AC)
Nordeste Aracaju (SE )  · Fortaleza (CE)  · João Persoa (PB)  · Maceió (AL)  · Natal (RN)  · Arrecife (PE)  · Salvador (BA)  · San Luís (MA)  · Teresina (PI)
Centro-Oeste Campo Grande (MS)  · Cuiabá (MT)  · Goiânia (GO)
Sueste Belo Horizonte (MG)  · Río de Xaneiro (RJ)  · São Paulo (SP)  · Vitoria (ES)
Sur Curitiba (PR)  · Florianópolis (SC)  · Porto Alegre (RS)
v • e
Mato Grosso Mato Grosso
Portal — Xeografía, Política, Cultura, Deportes
Capital Cuiabá
Mesorregiões Centro-Sur Mato-Grossense • Nordeste Mato-Grossense • Norte Mato-Grossense • Sueste Mato-Grossense • Suroeste Mato-Grossense
Microrregiões Alto Bosque • Alto Guaporé • Alto Araguaia • Alto Pantanal • Alto Paraguai • Alto Teles Pires • Arinos • Aripuanã • Canarana • Colíder • Cuiabá • Jauru • Medio Araguaia • Norte Araguia • Paranatinga • Parecis • primavera do Leste • Rondonópolis • Rosário Oeste • Sinop • Tangará da Serra • Tesouro
Rexións Metropolitanas
e RIDEs		 Vale do Río Cuiabá
Máis de 100.000
habitantes		 Cuiabá • Várzea Grande • Rondonópolis • Sinop
Máis de 50.000
habitantes		 Cáceres • Tangará da Serra • Sorriso • Barra do Garças • Alto Bosque • primavera do Leste
Centro-Oeste, Brasil Brasil
v • e
Erro ao crear miniatura:
Canles de televisión aberta en Cuiabá.
Sinal VHF 02 - TV Universitaria (TV Brasil) • 04 - TV Centro América (Globo) • 05 - TV Rondon (SBT) • 08 - TV Medio Norte (Rede 21) • 10 - Record MT (Record) • 12 - TV Cidade Verde (Band)
Sinal UHF 17 - TV Máis (Cultura) • 19 - Gazeta • 22 - TV Pantanal (TV Aparecida) • 25 - MTV Brasil • 27 - TV Mundial (RBTV) • 30 - TV Asemblea • 33 - Canción Nova • 43 - Rede Vida • 47 - TV Cuiabá (RedeTV!) • 51 - Record News Cuiabá (Record News) • 53 - RIT • 56 - TV Senado • 59 - Rede Boas Novas
UHF dixital 36 - TV Centro América HD • 38 - Record MT HD
En implantación 21 - TV Pantanal HD • 41 - TV Cidade Verde HD
Extinguidas TV Gazeta Cuiabá • TV Brasil Oeste • TV Ideal • Record News Cuiabá
Obtida de "http://ks312089.kimsufi.con../../../../es/c/u/i/Cuiab%C3%A1.html"
Your Ad Here