crixás - Wikilingue - Encydia
| Municipio de Crixás | |||||
| [[Ficheiro:|270px|none|center|]] | |||||
| "" | |||||
|
|||||
| Himno | |||||
| Aniversario | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Fundación | 1º de xaneiro de 1954 | ||||
| Gentílico | crixaense | ||||
| Lema | |||||
| Prefecto(a) | Olimpio Cesar de Araujo Almeida (2005 – 2008) |
||||
| Localización | |||||
 |
|||||
| Unidade federativa |  Goiás |
||||
| Mesorregião | Noroeste Goiano IBGE/2008 [1] | ||||
| Microrregião | San Miguel do Araguaia IBGE/2008 [1] | ||||
| Rexión metropolitana | |||||
| Municipios limítrofes | Santa Terezinha de Goiás, Uirapuru, Nova Crixás, Mozarlandia, Nova América, Guarinos, Piar de Goiás | ||||
| Distancia até a capital | 322 km | ||||
| Características xeográficas | |||||
| Área | 4.661,077 km² | ||||
| Poboación | 15.005 hab. est. IBGE/2009 [2] | ||||
| Densidade | 2,4 hab./km² | ||||
| Altitude | 458 m | ||||
| Clima | Non dispoñíbel | ||||
| Fuso horario | UTC-3 | ||||
| Indicadores | |||||
| IDH | 0,717 medio PNUD/2000 [3] | ||||
| PIB | R$ 145.533 mil IBGE/2005 [4] | ||||
| PIB per capita | R$ 12.315,00 IBGE/2005 [4] | ||||
Crixás é un municipio brasileiro do estado de Goiás . Súa poboación estimada en 2007 era de 14.547 habitantes. Súa economía é baseada na agropecuária e na extracción de minerios, dos cales se destaca o ouro.
Historia
Crixás
Goiás - GO
A colonización de Crixás, rexión comprendida entre os Ríos Crixás-Açu e Crixás-Mirim, iniciouse coa pasaxe da bandeira chefiada por Bartolomeu Bueno, fillo do Anhanguera, en 1726, cando alí se descubriron ricas minas de ouro.
A rexión era habitada polos indios "Kirirás" ou Curuchás, cuxa tradución do tupi: CRIXÁS deu orixe á denominação dos dous grandes ríos e da povoação nascente.
A fundación do poboado é atribuída ao bandeirante Manoel Rodrigues Tomás, compañeiro de Bartolomeu, no período de 1726 a 1734, coa denominação de Nosa Señora da Conceição, máis tarde Crixás. Segundo outra corrente histórica, foi o sertanistaDomingos Pires o fundador da povoação de CRIXÁS, en 1734, elevada a "arraial" en 1740.
En xaneiro de 1755, o arraial de Crixás foi elevado a paróquia, condición en que permaneceu por case dous séculos, tornándose sede da vila trasladada de Piar, a cuxo distrito pertencía.
Polo Decreto-Lei Estadual nº 557, de 30 de marzo de 1938, o Distrito de Crixás perdeu para o de Piar as prerrogativas de sede municipal.
Pola Lei Estadual nº 850, de 30 de outubro de 1953, creouse o Municipio de Crixás, instalado oficialmente en 1º de xaneiro de 1954.
No auge da explotación aurífera, integrouse na historia de Crixás o geólogo Albrecht Pedro Dutz, o Alemán, descobridor das famosas minas de ouro "chapéu de Sol, e Venâncio, en terras posteriormente adquiridas por unha Compañía Inglesa, cuxa explotación durou até 1923, cando os ingleses evadiram-se con todo o ouro fundido, en virtude de revolta no garimpo.
Actualmente, Crixás destácase, en termos de Estado, na creación de rabaño bovino, representando a pecuária o sustentáculo de súa economía, aínda que seu solo sexa bastante rico en "minérios".
Gentílico: crixasense
Formación Administrativa
Distrito creado coa denominação de Crixás, por alvará de 10-01-1755.
En división administrativa referente ao ano de 1911, o distrito Crixás, figura no municipio de Piar.
Así permanecendo en divisións territoriais datadas de 31-XII-1936 e 31-XII1937.
Polo decreto-lei estadual nº 1233, de 31-10-1938, o distrito de Crixás perdeu parte do territorio para o novo distrito de Bosque do municipio de Piar.
Polo decreto-lei estadual nº 8305, de 31-12-1943, o municipio de Piar pasou a denominarse Itacê.
Polo decreto-lei estadual nº 55, de 19-07-1945, o distrito de Bosque é elevado á categoría de municipio coa denominação de Itapaci e Itacê é conducido á condición de distrito.
En división territorial vixente de 1-VII-1950, o distrito de Crixás, figura no municipio de Itapaci.
Elevado á categoría de municipio coa denominação de Crixás, pola lei estadual nº 850, de 30-10-1953, desmembrado de Itapaci. Sede no antigo distrito de Crixás. Constituído de 2 distritos: Crixás e Bandeirante, ambos desmembrados de Itapaci. Instalado en 01-01-1954.
En división territorial datada de 1-VII-1960, o municipio é constituído de 2 distritos: Crixás e Bandeirantes.
Pola lei estadual nº 7178, de 05-11-1968 é creado o distrito de Mundo Novo de Goiás e anexado ao municipio de Crixás.
En división territorial datada de 1-VII-1968, o municipio é constituído de 3 distritos: Crixás, Bandeirantes e Mundo Novo de Goiás.
Así permanecendo en división territorial datada de 1-I-1979.
Pola lei estadual nº 8849, de 10-06-1980, desmembra do municipio de Crixás o distrito de Mundo Novo de Goiás. Elevado á categoría de municipio coa denominação de Mundo Novo.
Pola lei estadual nº 8853, de 10-06-1980, desmembra do municipio de Crixás o distrito de Bandeirantes, para formar o novo municipio de Nova Crixás.
En división territorial datada de 1-VII-1983, o municipio é constituído do distrito sede.
En división territorial datada de 2003, o municipio é constituído de 2 distritos: Crixás e Auriverde.
Así permanecendo en división territorial de 2007.
Distancia
Distancias a outros municipios en quilómetros:
↙Anápolis 279 km
↙Belo Horizonte 1.116 km
↙Brasilia 351 km
↙Ceres 118 km
↙Goiânia 314 km
↙Niquelândia 232 km
↙Río de Xaneiro 1.533 km
↙São Paulo 1.261 km
↙Salvador 1.793 km
↙Uberlândia 668 km
↙Catalán 590 km
Referencias
- ↑ a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
- ↑ Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ a b Produto interior bruto dos Municipios 2002-2005. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (19 de decembro de 2007). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
