O catanho é un tipo de refeição lixeira, utilizada por militares do Exército Brasileiro en viaxes curtas ou misións rápidas, en que o militar non consegue ser alimentado por súa unidade.
O catanho, en súa forma máis común e rústica, consiste dunha mestura de fariña de mandioca torrada con óleo de soja , pedazos de carne , sal, pedazos de goiabada acondicionada en sacos plásticos dispensando o uso de talheres, e debe ser consumida xuntamente coa auga do cantil para aumentar a sensación de saciedade. Tamén pode cosnsitir basicamente dun sanduíche, algunhas froitas, chocolate, zumes de froitas ou refrigerantes.
Durante a Campaña de Canudos, ao final do século XIX, no estado da Bahia, as tropas militares carecían de apoio de alimentación durante as longas xornadas de marcha, pois o Exército aínda non dispuña do sistema operacional de loxística e moi menos dun eficiente servizo de aprovisionamento de campaña.
O Ten. Cel. Moreira César, comandante da terceira expedición a Canudos, tamén coñecido como o corta-cabezas ou o treme-terra, incumbiu o segundo oficial máis antigo da expedición, o Ten Cel. Pedro Nunes Tamarindo, Comandante do 9º Batallón de Infantaria, de realizar estudos para suprir as tropas durante o longo desprazamento.
O Ten. Cel. Tamarindo, á súa vez, determinou a un militar de nome Catanho, non se sabe con exactitude que posición hierárquica este militar ocupaba, a misión de confeccionar un cardápio cos xéneros existentes no momento, principalmente fariña e carne seca, de forma que puidese ser acondicionado en bornais e axiña distribuída aos soldados.
A refeição agradou tanto o paladar dos soldados que estes resolveron bautizala de catanho.
Na Mariña do Brasil chámase, como gíria, de jacuba ao refresco que é servido nas refeições diarias nos comedores.