| Castanheiro | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Clasificación científica | ||||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|
||||||||||||||
| Castanea sativa Mill., 1768 |
Castanheiro, castanheira, castanheiro-bravo, castanheira-portuguesa (no Brasil), castinheiro ou castiro (na Galiza) (Castanea sativa) é unha árbore de grande porte, moi abondosa no interior norte e centro de Portugal, cuxo froito (ouriço) contén a castaña, que formou, xuntamente co trigo, cevada e centeio, a base da alimentación en Portugal até ao século XVII. No sur é rara, só aparecendo en áreas moi elevadas como a Serra de San Mamede (Marvão). O castanheiro produce tamén madeira de excelente calidade, o castanho.
Desde tempos remotos que é coñecida na Península Ibérica.
Alberto Sampaio, referíndose á alimentación do campesiño nortenho na Idade Media, di: «Os froitos, sobre todo as castañas, encontrábanse un día ou noutro na mesa do labrego». As castañas menores e tocadas polos bichos servían de ração para porcos. A partir da Idade Media, a introdución do piñeiro-bravo (Pinus pinaster) foi un dos grandes responsábeis polo recúo desta especie, ben como do carvalho. Máis tarde, a introdución do milho e da batata fixeron a castaña perder a importancia que tiña na alimentación da poboación.
Hoxe, a castaña está intimamente ligada ás conmemoracións de San Martinho e ao magusto, sendo consumida durante o outono, normalmente assada ou cozida. A pesar da planta se encontrar en declínio, debido á competencia doutras especies forestais, á doenza da tinta e ao abandono dos campos, o seu froito aínda é unha exportación agrícola portuguesa importante (aproximadamente 4% da produción mundial).
Actualmente os cocelhos de Vila Pouca de Aguiar e Valpaços no Distrito de Vila Real son os maiores produtores de castaña, e aínda que este froito non sexa, os días de hoxe, a base da alimentación da poboación transmontana, é unha enorme fonte de rendemento en termos monetarios, visto que o seu prezo atinje moitas veces valores supriores a 2,50 €uros por kilo.
Prodúcense distintos cultivares de castanea sativa, entre outros:
|
A castaña |
Froitos coa castaña |
A castanheira |
Ramo con froitos |