| CDS - Partido Popular | |
|---|---|
| Arquivo:Pin CDS.jpg | |
| Presidente | Paulo Portas |
| Fundación | 19 de xullo de 1974. |
| Sede | Largo Adelino Amaro da Costa, 5, 1149-063 Lisboa |
| Á moza | Xuventude Popular (JP) |
| Membros (2007) | 15 000 [1] |
| Ideoloxía | Democracia cristiá, conservadorismo[2] |
| Afiliação Internacional | Unión Internacional Demócrata |
| Afiliação Europea | Partido Popular Europeo |
| Grupo no Parlamento Europeo | Partido Popular Europeo |
| Website | |
| www.cds.pt | |
| CDS é a sigla de Centro Democrático e Social, o primeiro nome do partido. | |
O CDS - Partido Popular (CDS-PP)[3][4] é un partido político portugués inspirado pola democracia cristiá e é aberto tamén a conservadores e liberais clásicos. Fundado en 19 de xullo 1974 por Diogo Freitas do Amaral, Adelino Amaro da Costa, Basílio Horta, Vítor Sá Machado, Valentim Xavier Pintado, João Morades Leitão e João Porto.[5]
O CDS integrou gobernos, sempre en coalición: co PS de Mário Soares; co PSD e o PPM, constituíndo a Alianza Democrática; e novamente co PSD tras as eleccións lexislativas de 2002 .
O Partido é membro da Unión Internacional Demócrata[6] e do Partido Popular Europeo. O CDS-PP ten algunhas organizacións autónomas que perfilham os seus ideais políticos. Entre elas, a Xuventude Popular e a Federación dos Traballadores Demócratas-Cristiáns (FTDC).
Nas eleccións lexislativas portuguesas de 2005, foron elixidos polas súas listas 12 deputados. O resultado foi considerado feble polo líder do partido, Paulo Portas, que presentou a súa dimisión ese día mais que, actualmente, é de novo o presidente. Está actualmente na oposición ao Goberno Socialista de José Sócrates. Nas eleccións lexislativas portuguesas de 2009, foron elixidos polas súas listas 21 deputados. Este resultado foi considerado unha gran vitoria polo CDS-PP, que tornouse así na terceira forza política na Asemblea da República (AR).[7]
Táboa de contido |
O eleitorado do CDS-PP é diverso, mais o peso electoral do partido é maior no Norte e no Centro do País, sendo extremamente reducido a sur do Río Texo.
Algúns dos seus electores tenden, en eleccións lexislativas, a trasladar o seu voto para o Partido Socialdemócrata (o chamado "voto útil"). Este fenómeno foi observável en 1987, coas eleccións lexislativas e europeas realizadas simultâneamente, tendo o CDS-PP rexistrado un resultado inferior a 5% nas lexislativas, e de aproximadamente 15% nas Europeas.
O partido, autonomamente, ten unha reducida expresión municipal, no entanto participa en coalición (usualmente co Partido-Social Demócrata) na gobernación de decenas de gobernos autónomos.
A súa base de apoio integra tanto cidadáns da dereita conservadora nacionalista como demócratas cristiáns e neoliberais. É un partido que ten moita expresión en medio rural, sobre todo agricultores e pequenos industriais, sendo que tamén presenta un apoio forte entre os pescadores.
É visto polas persoas de extrema-esquerda como un partido retrógrado e ultra-conservador, mais como brando e pouco defensor dos intereses nacionais pola extrema-dereita portuguesa.
O Partido do Centro Democrático Social foi fundado a 19 de xullo de 1974. Nesa altura Portugal vivía momentos conturbados: inestabilidade, violencia e grandes tensións sociais tras a Revolución de 25 de abril do mesmo ano. O CDS declarouse rigorosamente ao centro, mais xa entón contaba con gran parte da dereita portuguesa nas súas fileiras. O día 13 de xaneiro de 1975, os responsábeis do CDS entregaron no Supremo Tribunal de Xustiza a documentación necesaria á legalização do partido. O primeiro congreso foi a 25 de xaneiro de 1975 no Pavillón Rosa Moto no Porto.
Despois de 11 de marzo de 1975, o réxime que entón tentaba dominar o País definiu como principais vectores as cuestións sociais, a intervención na economía e a tutela militar. Todo isto, sumado ao COPCON (organización militar creada en 1974) e aos constantes ataques ao modelo socialdemócrata occidental, levou o CDS a declararse partido de oposición. Os seus 16 deputados votaron sos contra a Constitución de 1976, o día 2 de abril, acusándoa de ter cariz socialista.
Nas eleccións de 1976, o CDS conseguiu os seus obxectivos ao superar o PCP e conseguir elixir 42 deputados.
O CDS chegou por primeira vez ao poder en alianza parlamentaria co Partido Socialista. O II Goberno Constitucional tomou posesión a 23 de xaneiro de 1978, e incluía tres ministros do CDS: Rui Pena (Reforma Administrativa), Sá Machado (Negocios Estranxeiros) e Basílio Horta (Comercio e Turismo), alén de 5 secretarios de Estado. Terminou o seu mandato a 29 de agosto de 1978.
En 1979 o Partido do CDS propuxo a creación dunha fronte electoral ao Partido Socialdemócrata e ao Partido Popular Monárquico. Esa proposta deu orixe á Alianza Democrática, coñecida por AD, que, liderada por Francisco Sá Carneiro (PSD), venceu as eleccións lexislativas de 1979 e 1980.
Nos gobernos da AD o CDS foi representado por cinco ministros e dez secretarios de estado, tendo o presidente do partido, Diogo Freitas do Amaral, sido nomeado Vice-Primeiro ministro e Ministro dos Negocios Estranxeiros (máis tarde Vice-Primeiro ministro e Ministro da Defensa Nacional).
Na noite de 4 de decembro de 1980, o primeiro ministro de Portugal, Francisco Sá Carneiro, o ministro da Defensa, Adelino Amaro da Costa, Snu Abecassis, Maria Manuel Amaro da Costa, António Patrício Gouveia e os pilotos Jorge Albuquerque e Alfredo de Sousa morreron nun tráxico despenhamento de avión. Oficialmente tratouse dun accidente, no entanto hai moi que se sospeitosa de atentado.
Así, o Presidente do CDS, Freitas do Amaral, foi Primeiro ministro interino até ao nomeamento dun novo goberno, desta vez, liderado por Francisco Pito Balsemão. O VII Goberno Constitucional tomou posesión a 9 de xaneiro de 1981 e terminou o seu mandato a 4 de setembro de 1981, tras Freitas do Amaral, despois de desentendimentos no seo da AD, dimitir do Goberno e da presidencia do partido, acabando así coa AD.
Tras a desintegração da AD, no fin de 1982, e despois da dimisión de Freitas do Amaral, o partido procuraba novo líder e novas estratexias. No V Congreso do partido, en febreiro de 1983, Francisco Lucas Pires saíu vitorioso, concorrendo contra Luís Barbosa.
Fronte aos febles resultados electorais de 6 de outubro de 1985, o líder do partido, Lucas Pires, presentou a súa dimisión. O seu sucesor foi o Profesor Adriano Moreira, que, confrontado con novos resultados negativos, decidiu non se recandidatar. Así, o fundador Freitas do Amaral volveu á presidencia en plena era cavaquista, en que o partido estaba reducido a 4 (máis tarde 5) deputados. Manter no cargo até 1992.
En 1992 unha nova xeración tomou conta do CDS. En marzo dese ano, no X Congreso do partido, foi elixido o expresidente da Xuventude Centrista, Manuel Monteiro. Un ano despois, un congreso extraordinario adiciona a expresión "Partido Popular" ao nome do partido.[8] A denominação actual foi fixada no XIII Congreso, en febreiro de 1995.[9]
Nas lexislativas de 1995 o CDS-PP presenta unha recuperación electoral, conseguindo elixir 15 deputados. No entanto, en 1997 tras fracaso electoral nas municipais, Manuel Monteiro presenta a súa dimisión, sendo convocado o XVI Congreso en Braga, en que Paulo Portas sae vencedor tras derrotar Maria José Nogueira Pito. Paulo Portas propón a reconciliación dentro do partido e un regreso á matriz demócrata-cristiá. Nas lexislativas de 1999 o CDS-PP consegue manter o seu grupo parlamentario de 15 deputados.
Tras gran derrota electoral nas municipais de 2001, o entón primeiro ministro socialista António Guterres presentou a súa dimisión. Era hora para novas eleccións.
O PSD venceu as eleccións lexislativas de 2002 con maioría relativa. Dadas as circunstancias, vinte anos despois volveu a celebrar un acordo de coalición para gobernar Portugal. O CDS tivo dereito a tres ministerios (Paulo Portas na Defensa Nacional, Bagão Félix como ministro do Traballo e Celeste Cardona sobraçando a carpeta da Xustiza).
No verán de 2004 Durão Barroso foi presidir á Comisión Europea, tendo o Presidente da República nomeado un novo goberno PSD/CDS-PP liderado por Santana Lopes. O novo goberno gozou de feble popularidade e, tras catro meses, o Presidente da República disolveu a Asemblea que apoiaba en maioría o goberno. Novas eleccións foron convocadas para febreiro de 2005.
O CDS-PP partía só e con grandes expectativas para as eleccións lexislativas. Esperando beneficiar do resultado da gobernación dos seus ministros e da súa participación nos gobernos de coalición, o partido lanzouse para metas ambiciosas: mManter-se como terceira forza política, impedir a maioría absoluta do PS e atinxir os 10% dos votos expresados. Todos os obxectivos fallaron, tendo o CDS-PP perdido 2 deputados. Isto, aliado á gran derrota do PSD, levou Paulo Portas a dimitirse e a convocar novo congreso.
Convocado novo congreso, os demandantes tardavam en aparecer. Tras a saída de Paulo Portas, que liderou de forma carismática durante sete anos, o partido sentíase órfão e a ausencia de demandantes á presidencia agravaba aínda máis ese sentimento. Xurdiron entón dous demandantes: Telmo Correia e José Ribeiro e Castro. O primeiro era visto como claro favorito, representando a liña da continuidade de Paulo Portas. A pesar do favoritismo inicial, Ribeiro e Castro conquistou o congreso, tendo a súa moción, "2009", saído electa. O día seguinte Ribeiro e Castro foi elixido presidente do CDS.
A sorprendente vitoria de Ribeiro e Castro, tras a saída de Paulo Portas, non agradou a moitos elementos do Partido, levando a un período de crecente inestabilidade interna. Ribeiro e Castro foi reelixido nas primeiras eleccións directas do Partido, e, máis tarde, reelixido en Congreso, contra João Almeida, presidente da Xuventude Popular.
O feito do Grupo Parlamentario, escollido polo anterior presidente, Paulo Portas, non integrar o novo presidente do Partido (entón eurodeputado) nin elementos da nova Dirección, conduciu a que Ribeiro e Castro non tivese condicións de visibilidade pública no combate ao Goberno semellantes ás dos outros líderes da oposición.
A relación co Grupo Parlamentario atinxiu un punto de ruptura en inicios de 2007, coa dimisión do seu presidente, Nuno Melo, e con troco de acusacións de deslealdade entre a Dirección do Partido e a de o Grupo Parlamentario, que culminou nun lamentábel episodio de agresións físicas e injúrias entre os seus membros, facendo que Maria José Nogueira Pito abandonase o partido. Maria José Nogueira Pito aínda acusou Paulo Portas de deslealdade e de estar por detrás da inestabilidade no partido, ben como dixen ser albo de agresións físicas da parte do ex-deputado Hélder Amaral.
Pouco tempo despois, o expresidente do Partido, Paulo Portas, anunciou que era demandante á Presidencia do CDS-PP, desafiando Ribeiro e Castro para eleccións directas. Con todo, Ribeiro e Castro e os seus apoiantes vían na elección por Congreso a única solución para esta disputa do liderado.
As eleccións acabaron por ser directas e Paulo Portas saíu vencedor con 72% dos votos.
O liderado de Paulo Portas, comezada novamente en 2007 , acabou por levar o partido a subir na Rexión Autónoma dos Azores, nas eleccións rexionais, tendo o CDS sido o partido que máis subiu. Nas eleccións europeas de 2009, a pesar de todas as sondaxes apuntaren para unha perda significativa do CDS, este partido subiu en case todos os distritos, tendo unha votación notábel.
Nas eleccións lexislativas portuguesas de 2009, realizadas o día 27 de setembro de 2009 , o CDS-PP conseguiu ser a terceira forza política na Asemblea da República (AR), ao conquistar 592 997 votos (10,43% dos votos expresados) e 21 asentos na AR.[7] Foi considerada unha gran vitoria para o CDS-PP e, particularmente, para o seu líder, o dr. Paulo Portas, a pesar da vantaxe mínima en relación ao Bloque de Esquerda, de cerca 50,000 votos.
Este aumento do número de deputados do Partido Popular, permitiu traer ao Parlamento "novas caras" como sexa Asunción Cristas e Filipe Lobo D'Ávila.
Desde a súa constitución en 1974 o partido alterou a súa denominação, conforme o cadro a seguir:
| Congreso | Acordão | Diario da República | Denominação | Sígla | Símbolo | Obs. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Constitución 19/7/1974 |
Supremo Tribunal de Xustiza 13/1/1975 |
|
CDS | negro | a) | |
| XI Congreso Extra.º 23/1/1993 |
N.º 282/93, Tribunal Constitucional 30/3/1993 |
N.º 100/93, II Serie 9/4/1993 |
Social - Partido Popular |
CDS-PP | negro c/ "CDS" e "Partido Popular" |
b) |
| XIII Congreso 11/2/1995 |
N.º 131/95, Tribunal Constitucional 15/3/1995 |
N.º 83/95, II Serie 7/4/1995 |
|
CDS-PP | azul e amarelo c/ "Partido Popular" |
c) |
| Consello Nacional 17/6/2009 |
N.º 343/09, Tribunal Constitucional 8/7/2009 |
N.º 159/09, II Serie 18/8/2009 |
|
CDS-PP | azul e branco | d) |
Notas: