Brasil

Brasil

brasil - Wikilingue - Encydia

 Nota: Se procura outras definicións de Brasil ou Brazil, vexa Brasil (desambiguação).

O Brasil, oficialmente República Federativa do Brasil,^[9][10] é unha república federativa presidencialista localizada na América do Sur, formada pola unión de 26 estados federados e por un distrito federal, divididos en 5 565 municipios. Fai fronteira a norte coa Venezuela, coa Güiana, co Suriname e co departamento ultramarino da Güiana Francesa; ao sur co Uruguai; a suroeste coa Arxentina e co Paraguai; a oeste coa Bolivia e co Pavo e, por fin a noroeste coa Colombia. Os únicos países suramericanos que non teñen unha fronteira común co Brasil son o Chile e o Ecuador. O país é banhado polo océano Atlântico ao longo de toda súa costa norte, nordeste, sueste e sur. Alén do territorio continental, o Brasil tamén posúe algúns grandes grupos de illas no océano Atlântico como os Penedos de São Pedro e São Paulo, Fernando de Noronha (territorio estadual de Pernambuco ), Trindade e Martim Vaz, no Espírito Santo, e un complexo de pequenas illas e corais chamado Atol das Rocas (pertencente ao estado do Río Grande do Norte).^[11]

Con 8.511.925 quilómetros cadrados de área,^[12] equivalente a 47% do territorio suramericano, e con cerca de 190 millóns de habitantes,^[2] o país posúe a quinta maior área territorial do planeta e o quinto maior continxente poboacional do mundo. O Brasil é o único país falante do portugués das Américas,^[13][14] alén de ser unha das nacións máis multiculturais e etnicamente diversas do mundo, resultado da forte inmigración vinda de moitos países.

O Brasil foi unha colonia do Imperio Portugués desde o desembarque de Pedro Álvares Cabral en 1500 até 1815, cando se tornou un reino unido con Portugal. En 1822 o país se tornou independente, formando o Imperio do Brasil, época en que estivo so a soberanía da familia imperial brasileira, un dos ramos da Casa de Bragança, por quen era gobernado desde 1500, no Brasil Colonia. En 1889 tórnase unha república, aínda que a lexislatura bicameral, agora chamada de Congreso , remonte á ratificación da primeira Constitución en 1824 . Desde a proclamação da república brasileira en 1889, o Brasil ten sido gobernado por tres poderes, o xudiciario, lexislativo e o executivo, en que o xefe do último, elixido a cada catro anos polo voto popular, é o presidente do Brasil.

Nona maior economía do planeta en paridade do poder de compra (2008), oitava maior en PIB nominal (2009) e maior economía latino-americana,^[15] o Brasil ten hoxe forte influencia internacional, sexa en ámbito rexional ou global.^[16] En 2005 , encontrábase na 39ª posición entre os países con mellor calidade de vida do planeta,^[17] alén de posuír entre 15 e 20% de toda biodiversidade mundial,^[18] sendo exemplo desta riqueza o Bosque Amazónico, con 3,6 millóns de km², a Mata Atlântica, o Pantanal e o Cerrado. O Brasil é membro fundador da Organización das Nacións Unidas, do G20, do Mercosur, da Unión de Nacións Suramericanas e é un dos países BRIC.

Táboa de contido 1 Etimologia 2 Historia 2.1 Período pre-colonial, colonización portuguesa e expansión territorial 2.2 Independencia e imperio 2.3 República vella e era Vargas 2.4 Réxime militar e era contemporánea 3 Xeografía 3.1 Clima 3.2 Medio ambiente 4 Demografia 4.1 Idioma 4.1.1 Idiomas indíxenas e de inmigrantes 4.2 Relixión 5 Goberno e política 5.1 Lei 5.2 Política externa 5.3 Forzas armadas 6 Subdivisões 6.1 Rexións 6.2 Estados 6.2.1 Distrito Federal 6.3 Municipios 6.4 Antártida brasileira 6.5 Zona económica exclusiva 7 Economía 7.1 Compoñentes 7.2 Turismo 8 Infraestrutura 8.1 Educación 8.2 Ciencia e tecnoloxía 8.3 Saúde 8.4 Transportes 8.5 Enerxía 8.6 Comunicación 9 Cultura 9.1 Festivos 10 Ver tamén 11 Referencias 11.1 Bibliográficas 11.2 Lectura adicional 12 Conexións externas

Etimologia

Ver artigo principal: Etimologia de Brasil

As raíces etimológicas do termo "Brasil" son de difícil reconstrución. O filólogo Adelino José da Silva Azevedo postulou que se trata dunha palabra de procedencia celta (unha lenda que fala dunha "terra de delicias", vista entre nubes), mais advertiu tamén que as orixes máis remotas do termo poderían ser encontradas na lingua dos antigos fenícios. Na época colonial, cronistas da importancia de João de Barros, Frei Vicente do Salvador e Pero de Magalhães Gândavo presentaron explicacións concordantes acerca da orixe do nome "Brasil". De acordo con eles, o nome "Brasil" deriva de "pau-brasil", a designación dun tipo de madeira empregada na tinturaria de tecidos . Na época dos descobrimentos, era común aos exploradores gardar cuidadosamente o segredo de todo canto pensaban ou conquistaban, a fin de explotalo vantaxosamente, mais non tardou en se espallar na Europa que descubriran certa "illa Brasil" no medio do Atlântico, de onde extraían o pau-brasil (madeira cor de brasa).^[19]

De acordo coa tradición, o nome Brasil é oriundo do pau-brasil. Porén só a tradición non basta, debido desde 1339 (século XIV) o termo Brasil xa aparecer en mapas . Nos planisférios dos cartógrafos Mediceu, Solleri, Pinelli e Branco mostraban unha Illa Brasil (a oeste da illa de Azores ).^[20] O gentílico "brasileiro" xurdiu o século XVI, referíndose inicialmente só aos que comercializaban pau-brasil.^[21] Non obstante foi só en 1824 , na primeira constitución brasileira,^[22] que o gentílico "brasileiro" pasou legalmente a designar as persoas naturais do Brasil. Hai aínda a posibilidade do uso do gentílico brasiliano para designar os naturais da República Federativa do Brasil.

Antes de ficar coa designación actual "Brasil" as novas terras descubertas foron designadas de: Monte Pascoal (cando os portugueses avistaram terras por primeira vez), illa de Vira Cruz, Terras de Santa Cruz, Nova Lusitânia, Cabrália, etc. En 1967 , coa primeira Constitución da ditadura militar, o Brasil pasou a chamarse República Federativa do Brasil, nome que a Constitución de 1988 conserva até hoxe. Antes, na época do imperio, era Imperio do Brasil e despois, coa proclamação da República, Estados Unidos do Brasil.^[23]

Os habitantes naturais do Brasil son denominados brasileiros, cuxo gentílico é rexistrado en portugués a partir de 1706 . ^[24]

Historia

Ver artigo principal: Historia do Brasil

Período pre-colonial, colonización portuguesa e expansión territorial

Ver artigos principais: Periodização da Historia do Brasil, Pre-Historia do Brasil, Pobos indíxenas do Brasil, Descobrimento do Brasil, Colonización do Brasil, Brasil Colonia e Capitanias do Brasil.

Cando descuberto polos portugueses en 1500 , estímase que o actual territorio do Brasil (a costa oriental da América do Sur), era habitado^[25] por 2 millóns de indíxenas, do norte ao sur.^[26]

A poboación ameríndia era repartida en grandes nacións indíxenas compostas por varios grupos étnicos entre os cales se destacan os grandes grupos tupi-guarani, macro-jê e aruaque. Os primeiros eran subdivididos en guaranis , tupiniquins e tupinambás, entre moitos outros. Os tupis se espallaban do actual Río Grande do Sur ao Río Grande do Norte de hoxe.^[27] Segundo Luís da Cámara Cascudo,^[28] os tupis foron «a primeira raza indíxena que tivo contacto co colonizador e (…) decorrentemente a de maior presenza, con influencia no mameluco, no mestiço, no luso-brasileiro que nacía e no europeo que se fixaba». A terra agora chamada Brasil (cuxa orixe do seu nome é contestada) foi reivindicada por Portugal en abril de 1500 , coa chegada da flota portuguesa comandada por Pedro Álvares Cabral.^[29] O portugués encontrou nativos da Idade da Pedra divididos en varias tribos, a maioría das cales compartían a mesma familia lingüística, o Tupi-Guarani, e loitaron entre si.^[30]

A colonización foi efectivamente iniciada en 1534 , cando D. João III dividiu o territorio en doce capitanias hereditárias,^[31][32] mais ese arranxo era problemático e en 1549 o rei atribuíu un governador-xeral para administrar toda a colonia.^[32][33] Os portugueses asimilaron algunhas das tribos nativas,^[34] mentres outras foron escravizadas ou exterminadas en longas guerras ou por doenzas europeas para as cales non tiñan imunidade.^[35][36] A mediados do século XVI, o azucre tornouse o máis importante produto de exportación do Brasil^[30][37] e escravos africanos comezaron a ser importados polos portugueses^[38][39] para lidar coa crecente demanda internacional.^[35][40]

A través de guerras contra os franceses, os portugueses lentamente expandiram seu territorio para o sueste, tomando o Río de Xaneiro, en 1567 , e para o noroeste, tomando San Luís en 1615 .^[41] Eles enviaron expedicións militares para a Amazônia e conquistaron fortalezas británicas e holandesas, fundando aldeas e fortalezas en 1669 .^[42] En 1680 eles chegaron ao extremo sur e fundaron a Colonia do Sacramento, na marxe do Río da Prata, na rexión da Faixa Oriental (actual Uruguai).^[43]

Ao final do século XVII as exportacións de azucre comezaron a diminuír,^[44] mais o descubrimento de ouro por exploradores da rexión que máis tarde sería chamada de Minas Xerais, en torno a 1693 , e nas décadas seguintes nos actuais Mato Grosso e Goiás, salvaron a colonia dun colapso económico inminente.^[45] De todo o Brasil, ben como de Portugal , miles de inmigrantes viñeron para as minas.^[46] Os españois tentaron impedir a expansión dos portugueses para o territorio que lles pertencía de acordo co Tratado de Tordesilhas de 1494 , e conseguiron reconquistar a Faixa Oriental en 1777 . No entanto, esa conquista foi en balde, visto que o Tratado de San Ildefonso, asinado o mesmo ano, confirmou a soberanía portuguesa sobre todas as terras provenientes da súa expansión territorial, creando así a maior parte das actuais fronteiras brasileiras.^[47]

En 1808 , a familia real portuguesa, fuxindo das tropas do emperador francés Napoleão Bonaparte, que estaban invadindo Portugal e a maior parte da Europa Central, estabelecéronse na cidade do Río de Xaneiro, que así se tornou a sede do Imperio Portugués.^[48] En 1815 , Don João VI, entón rexente en nome de súa nai incapacitada, elevou o Brasil de colonia a Reino soberano unido con Portugal.^[48] En 1809 , os portugueses invadiron a Güiana Francesa (que foi devolta á Francia en 1817 )^[49] e en 1816 , a Faixa Oriental, foi posteriormente rebatizada para Cisplatina.^[50]

Independencia e imperio

Ver artigos principais: Independencia do Brasil, Imperio Brasileiro, Período Regencial e Golpe da Maioridade.

D. João VI retornou á Europa en 26 de abril de 1821 , deixando seu fillo máis vello, D. Pedro de Alcântara, como rexente para gobernar o Brasil.^[51] O goberno portugués tentou transformar o Brasil nunha colonia, unha vez máis, privándoa dos seus resultados desde 1808.^[52] Os brasileiros se rexeitaron a ceder e D. Pedro ficou con eles, declarando a independencia do país de Portugal , en 7 de setembro de 1822 .^[53] En 12 de outubro de 1822, Pedro foi declarado o primeiro emperador do Brasil e coroado D. Pedro I en 1 de decembro de 1822.^[54]

Naquel tempo case todos os brasileiros estaban a favor dunha monarquía e o republicanismo tivo pouco apoio.^[55][56] A subsequente Guerra da independencia do Brasil propagouse case todo o territorio, con batallas nas rexións norte, nordeste e sur.^[57] Os últimos soldados portugueses rendéronse en 8 de marzo de 1824 ^[58] e a independencia foi recoñecida por Portugal en 29 de agosto de 1825 .^[59]

A primeira constitución brasileira foi promulgada en 25 de marzo de 1824 , tras a súa aceptación polos consellos municipais de todo o país.^{[61][62][63][64]} D. Pedro I abdicou en 7 de abril de 1831 e foi para a Europa para recuperar a coroa de súa filla, deixando para tras seu fillo de cinco anos e herdeiro, que viría a ser Don Pedro II.^[65] Como o novo emperador non puido exercer súas prerrogativas constitucionais até atinxir a madureza, a regência foi creada.^[66] Disputas entre faccións políticas levaron a rebelións e unha inestábel, case anárquica, regência.^[67] As faccións rebeldes, no entanto, non estaban en revolta contra a monarquía,^[68][69] aínda que algunhas declarasen a secessão das provincias como repúblicas independentes, mais só mentres Pedro II era menor de idade.^[70] Debido a iso, D. Pedro II foi declarado emperador prematuramente e "o Brasil gozou de case medio século de paz interna e progreso material rápido."^[71]

O Brasil gañou tres guerras internacionais durante os 59 anos de reinado de Pedro II (a Guerra do Prata, a Guerra do Uruguai e da Guerra da Tríplice Alianza)^[72] e testemuñou a consolidación da democracia representativa, principalmente debido á realización de eleccións sucesivas, e irrestrita liberdade de prensa.^[73] A escravitude foi extinguida tras un lento proceso, mais constante que comezou co fin do tráfico internacional de escravos en 1850 ^[74] e terminou coa abolición da escravitude en 1888 .^[75] A poboación escrava estaba en declínio desde a independencia do Brasil: en 1823 , 29% da poboación brasileira era composta por escravos, mais en 1887 o porcentual caera para 5%.^[76]

Cando a monarquía foi derrubada en 15 de novembro de 1889 ,^[77] houben poucas ganas no Brasil para mudar a forma de goberno^[78] e Pedro II estaba no auge de súa popularidade entre seus súditos.^[79][80] No entanto, el "foi o principal, talvez o único, a responsábel pola súa propia derrubada."^[81] Tras a morte de seus dous fillos, Pedro cre que "o réxime imperial estaba destinado a terminar con el."^[82] A el pouco lle importaba o destino do réxime^[83][84] e por iso non fixo nada, nin permitiu que outra persoa fixese algo, para evitar o golpe militar, apoiado por antigos propietarios de escravos que se ressentiam da abolición da escravitude.^[85][86][87]

República vella e era Vargas

Ver artigos principais: Proclamação da República, República Vella, Era Vargas e Estado Novo.

O "inicio do goberno republicano foi pouco máis do que unha ditadura militar. O exército dominou os asuntos, tanto no Río de Xaneiro canto nos estados. A liberdade de prensa desapareceu e as eleccións eran controladas polos detentores do poder."^[77] En 1894 , os civís republicanos subiron ao poder, abrindo un ciclo de "prolongada guerra civil, desastre financeiro e incompetencia do goberno."^[88] En 1902 , o goberno comezou un regreso ás políticas proseguidas durante o Imperio, prometían a paz e a orde en casa e unha restauración do prestixio do Brasil no exterior.^[88] O país tamén foi ben sucedido na negociación de diversos tratados que expandiam (coa compra do Acre) e garantían as fronteiras brasileiras.^[89]

Na década de 1920 o país era asolado por diversas rebelións causadas por mozos oficiais militares.^[90][91] En 1930 , o réxime foi enfraquecido e desmoralizado, o que permitiu que o derrotado demandante presidencial Getúlio Vargas alcanzase o poder a través dun golpe e asumise a presidencia.^[92] Vargas debería asumir a presidencia temporalmente, mais en vez diso, el fechou o Congreso Nacional, extinguiu a Constitución, gobernou con poderes de emerxencia e substituíu os governador dos estados por seus partidarios.^[93][94] En 1935 , os comunistas se rebelaron en todo o país e fixeron unha tentativa mal sucedida para chegar ao poder.^[95] A ameaza comunista, no entanto, serviu como pretexto para Vargas lanzar outro golpe de Estado en 1937 e o Brasil tornouse unha ditadura completa.^[96][97] A represión da oposición foi brutal, con máis de 20 000 persoas presas, campos de concentración creados para os presos políticos en rexións distantes do país, práctica xeneralizada de tortura polos axentes do goberno e represión e censura á prensa.^[98][99]

O Brasil mantívose neutro durante os primeiros anos da Segunda Guerra Mundial até o goberno declarar guerra contra as Potencias do Eixe, en 1942 .^[100] Vargas entón forzou inmigrantes alemáns, xaponeses e italianos en campos de concentración^[101] e, en 1944 , enviou tropas para os campos de batalla na Italia.^[102][103] Coa vitoria aliada en 1945 e o fin do réxime nazi-fascista na Europa, a posición de Vargas tornouse insustentável e el foi rapidamente deposto por un golpe militar.^[104] A democracia foi restabelecida e o Xeneral Eurico Gaspar Dutra foi elixido presidente, tomando posesión en 1946 .^[105] Vargas volveu ao poder en 1951 , desta vez, democraticamente electo, mais el foi incapaz de calquera gobernar so unha democracia ou de lidar cunha oposición activa, cometendo suicidio en 1954 .^[106][107]

Réxime militar e era contemporánea

Ver artigos principais: Goberno JK, Ditadura militar, Abertura política e Nova República.

Varios gobernos provisionais breves sucedéronse tras o suicidio de Vargas.^[108] Juscelino Kubitscheck se tornou presidente en 1956 e asumiu unha postura conciliadora en relación á oposición política que lle permitía gobernar sen grandes crises.^[109] A economía e o sector industrial creceron considerabelmente,^[110] mais súa maior conquista foi a construción da nova capital, Brasilia, inaugurada en 1960 .^[111] Seu sucesor, Jânio Cadros, renunciou en 1961 , menos dun ano tras asumir o cargo.^[112] Seu vicepresidente, João Goulart, asumiu a presidencia, mais suscitou forte oposición política^[113] e foi deposto en abril de 1964 por un golpe que resultou nun réxime militar.^[114]

O novo réxime se destinaba a ser transitório,^[116] mais gradualmente, fechado en si mesma se tornou unha ditadura completa coa promulgación do Acto Institucional Nº 5 en 1968 .^[117] A represión de opositores da ditadura, incluíndo a guerrilla urbana,^[118] foi dura, mais non tan brutal como noutros países da América Latina.^[119] Debido ao extraordinario crecemento económico, coñecido como un "milagre económico", o réxime atinxiu seu máis alto nivel de popularidade os anos de represión.^[120]

O Xeneral Ernesto Geisel asumiu a presidencia en 1974 e comezou seu proxecto de redemocratização a través dun proceso que, segundo el sería "lento, gradual e seguro."^[121][122] Geisel acabou coa indisciplina militar que asolara o país desde 1889,^[123] ben como a tortura de presos políticos, censura á prensa^[124] e, finalmente, a propia ditadura, despois de extinguido o Acto Institucional Nº 5 en 1978 .^[117] No entanto, o réxime militar continuou, co seu sucesor escollido Xeneral João Figueiredo, para completar a transición para unha democracia plena.^[125] Os civís volveron totalmente ao poder en 1985 , cando José Sarney asumiu a presidencia,^[126] mais, até ao final de seu mandato, el tiña se tornado extremamente impopular debido á crise económica e a incontrolável e invulgarmente elevada inflación.^[127] O mal-sucedido goberno de Sarney permitiu a elección, en 1989, do case descoñecido Fernando Collor, que posteriormente foi deposto polo Congreso Nacional en 1992 . Collor foi sucedido polo seu vicepresidente, Itamar Franco, que nomeou Fernando Henrique Cardoso como Ministro da Facenda.^[128]

Cardoso creou o moi ben sucedido Plano Real,^[129] que trouxen estabilidade para a economía brasileira.^[130] Fernando Henrique Cardoso foi elixido como presidente en 1994 e novamente en 1998 .^[131] A transición pacífica de poder para Luís Inácio Lula da Silva, que foi elixido en 2002 e reelixido en 2006 , mostrou que o Brasil finalmente conseguiu alcanzar a súa, hai moi procurada, estabilidade política.^[115]

Xeografía

Ver artigos principais: Xeografía do Brasil, Relevancia brasileiro e Hidrografia do Brasil.

Ver páxina anexa: Alista de ríos no Brasil

O territorio brasileiro é cortado por dous círculos imaginários: O Ecuador que pasa pola embocadura do Amazonas, e o Trópico de Capricórnio, que corta a cidade de São Paulo.^[132] O país ocupa unha vasta área ao longo da costa liches da América do Sur e inclúe gran parte do interior do continente,^[133] que comparten fronteiras terrestres co Uruguai ao sur; Arxentina e Paraguai a suroeste; Bolivia e Pavo a oeste; Colombia a noroeste e Venezuela, Suriname, Güiana e o departamento ultramarino francés da Güiana Francesa, ao norte. O país comparte unha fronteira común con todos os países da América do Sur excepto Ecuador e Chile. El tamén engloba unha serie de arquipélagos oceânicos, como Fernando de Noronha, Atol das Rocas, São Pedro e São Paulo e Trindade e Martim Vaz.^[13] O seu tamaño, relevancia, clima e recursos naturais fan do Brasil un país xeograficamente diverso.^[133]

O Brasil é o quinto maior país do mundo, despois da Rusia, Canadá, China e Estados Unidos, e o terceiro maior das Américas, cunha área total de 8.514.876,599 km²,^[134] incluíndo 55.455 quilómetros cadrados de auga.^[13] Seu territorio abrangue tres fusos horarios, a partir de UTC-4 nos estados occidentais, a UTC-3 nos estados do liches (e hora oficial do Brasil) e UTC-2 nas illas do Atlântico.^[135]

A topografia brasileira tamén é diversificada e inclúe morros, montañas, chairas, planaltos e cerrados. gran parte do terreo se sitúa entre 200 metros e 800 metros de altitude.^[136] A área principal de terras altas ocupa máis da metade sur do país.^[136] As partes noroeste do planalto son compostas por terreo, amplo rolamento quebrado por baixo e morros arredondados.^[136] A sección sueste é máis robusta, cunha masa complexa de cordilheiras e serras atinxindo altitudes de até 1.200 metros.^[136] Eses intervalos inclúen a serra da Mantiqueira, a serra do Espinhaço e a serra do Mar.^[136] No norte, o Planalto das Guianas constitúen un foso de drenagem principal, separando os ríos que corren para o sur da Conca Amazónica dos ríos que desaguam no sistema do río Orinoco, na Venezuela, ao norte. O punto máis alto no Brasil é o Pico da Neblina, na serra do Imeri (fronteira coa Venezuela) con 2.994 metros e o menor é o Océano Atlântico.^[13]

O Brasil ten un sistema denso e complexo de ríos, un dos máis extensos do mundo, con oito grandes concas hidrográficas, que drenam para o Atlântico.^[137] Os ríos máis importantes son o Amazonas (o segundo maior río do mundo e o maior en termos de volume de auga, con vazão de 12,5 bilhões de litros por minuto), o Paraná e seu maior afluente, o Iguaçu (que inclúe as Cataratas do Iguaçu), o Negro, San Francisco, Xingu, Madeira e Tapajós.^[137]

Clima

Ver artigo principal: Clima do Brasil

O clima do Brasil dispón dunha ampla gama de condicións de tempo nunha gran área e topografia variada, mais a maioría do país é tropical.^[13] Segundo o sistema Köppen, o Brasil acolle cinco principais subtipos climáticos: ecuatorial, tropical, semiárido, tropical de altitude, aderezado e subtropical. As distintas condicións climáticas producen ambientes que varían de bosques ecuatoriais no Norte e desertos semi-áridos no Nordeste, para bosques aderezados de coníferas no Sur e savanas tropicais no Brasil central.^[138] Moitas rexións teñen microclimas totalmente distintas.^[139][140]

O clima ecuatorial caracteriza gran parte do norte do Brasil. Non existe unha estación seca real, mais existen algunhas variacións no período do ano en que máis chove.^[138] Temperaturas medias de 25°C,^[140] con máis variación de temperatura significativa entre a noite e o día do que entre as estacións.^[139] As choivas no Brasil central son máis sazonais, característico dun clima de savana.^[139] Esta rexión é tan extensa como a conca amazónica, mais ten un clima moi distinto, xa que fica máis ao sur, nunha altitude inferior.^[138] No interior do nordeste, a precipitación sazonal é aínda máis extrema. A rexión de clima semiárido xeralmente recibe menos de 800 milímetros de choiva,^[141] a maioría do que xeralmente cae nun período de tres a cinco meses o ano^[142] e, por veces menos do que iso, a creación de longos períodos de seca.^[139] A "gran Seca" de 1877-78 no Brasil, de máis grave xa rexistrada no país,^[143] causou cerca de medio millón de mortes.^[144] Outra en 1915 foi devastadora tamén.^[145]

O sur da Bahia, preto de São Paulo, a distribución de choiva muda, con choiva caendo ao longo do ano.^[138] O Sur e parte do Sueste posúe condicións de clima aderezado, con invernos fríos e temperatura media anual non superior a 18 °C;^[140] geadas de inverno son bastante comúns, con ocasional caída de neve nas áreas máis elevadas.^[138][139]

Medio ambiente

Ver artigo principal: Biodiversidade no Brasil

A gran extensión territorial do Brasil abrangue distintos ecossistemas, como o Bosque Amazónico, recoñecida como tendo a maior diversidade biolóxica do mundo,^[148] coa Mata Atlântica e o Cerrado, sustentando tamén grande biodiversidade.^[149] No sur, o Bosque de araucárias crece so condicións de clima aderezado.^[149]

A rica vida salvaxe do Brasil reflete a variedade de habitats naturais. Os científicos estiman que o número total de especies vegetais e animais no Brasil sexa de aproximadamente de catro millóns.^[149] Grandes mamíferos inclúen pumas, onças, jaguatiricas, raros cachorro-vinagre, raposas, queixadas, antas, tamanduás, preguiças, gambás e tatus. Veados son abondosos no sur e moitas especies de platyrrhini son encontradas nos bosques tropicais do norte.^[149][150] A preocupación co medio ambiente ten crecido en resposta ao interese mundial nas cuestións ambientais.^[151]

O patrimonio natural do Brasil está seriamente ameazado pola pecuária e agricultura, explotación madeireira, mineração, reassentamento, extracción de petróleo e gas, a sobrepesca, comercio de especies salvaxes, barragens e infraestrutura, contaminación da auga, alteracións climáticas, fogo e especies invasoras.^[148] En moitas áreas do país, o ambiente natural está ameazado polo desenvolvemento.^[152] A construción de estradas abriu anteriormente áreas remotas para a agricultura e comercio; barragens inundaron vales e habitats salvaxes e minas crearon cicatrizes na terra e poluiram da paisaxe.^[151][153]

Demografia

Ver artigos principais: Demografia do Brasil, Composición étnica do Brasil, Inmigración no Brasil, Migração no Brasil, Brasileiros, Brasileiros brancos, Brasileiros negros, Brasileiros asiáticos e Pobos indíxenas do Brasil.

Ver páxina anexa: Alista de cidades do Brasil

Cor da pel ou Raza	Porc.(%) (valores arredondados)
	2000[154]	2007[155]
Brancos	53,7%	49,4%
Negros	6,2%	7,4%
Multirraciais/ Pardos	38,5%	42,3%
Amarelos	0,4%	0,8%
Ameríndios	0,4%
Non declarados	0,7%	(?)

A poboación do Brasil, conforme rexistrado pola PNAD de 2008 , foi de aproximadamente 190 millóns de habitantes^[156] (22,31 habitantes por quilómetro cadrado), cunha proporción de homes e mulleres de 0,95:1^[157] e 83,75% da poboación definida como urbana.^[158] A poboación está fortemente concentrada nas rexións Sueste (79,8 millóns de habitantes) e Nordeste (53,5 millóns de habitantes), mentres as dúas rexións máis extensas, o Centro-Oeste e o Norte, que forman 64,12% do territorio brasileiro, contan cun total de só 29,1 millóns de habitantes.

A poboación do Brasil aumentou significativamente entre 1940 e 1970, debido a un declínio na taxa de mortalidade, aínda que a taxa de natalidade tamén pasase un lixeiro declínio no período. Na década de 1940 a taxa de crecemento anual da poboación foi do 2,4%, subindo para 3,0% en 1950 e permanecendo en 2,9% en 1960, coa expectativa de vida subiu de 44 para 54 anos^[159] e para 72,6 anos en 2007 .^[160] A taxa de aumento poboacional ten vindo a diminuír desde 1960, do 3,04% ao ano entre 1950-1960 para 1,05% en 2008 e deberá caer para un valor negativo, do -0,29%, en 2050 ,^[161] completando así a transición demográfica.^[162]

Segundo a Pescuda Nacional por Mostra de Domicilio (PNAD) de 2008, 48,43% da poboación (cerca de 92 millóns) describiuse como brancos; 43,80% (cerca de 83 millóns) como Pardos (Multirracial); 6,84% (cerca de 13 millóns) como Negros; 0,58% (cerca de 1,1 millóns) como Asitáticos e 0,28% (cerca de 536 mil) como Indíxenas, mentres 0,07% (cerca de 130 mil) non declararon súa raza.^[163] En 2007, a Fundación Nacional do Indio relatou a existencia de 67 distintas tribos illadas, contra 40 en 2005 . Crese que o Brasil posúa o maior número de pobos illados do mundo.^[164]

A maioría dos brasileiros descendem de pobos indíxenas do país, colonos portugueses, inmigrantes europeos e escravos africanos.^[165] Desde a chegada dos portugueses en 1500 , un considerábel número de unións entre estes tres grupos foron realizadas. A poboación parda^[166][167] é unha categoría ampla que inclúe caboclos (descendentes de brancos e indios), mulatos(descendentes de brancos e negros) e cafuzos (descendentes de negros e indios).^{[165][166][167][168][169][170]} Os caboclos forman a maioría da poboación nas rexións Norte, Nordeste e Centro-Oeste.^[171] A poboación mulata grande pode ser encontrado na costa liches da rexión Nordeste, da Bahia á Paraíba^[170][172] e tamén no norte do Maranhão,^[173][174] sur de Minas Xerais^[175] e no liches do Río de Xaneiro.^[170][175] O século XIX o Brasil abriu súas fronteiras á inmigración. Cerca de cinco millóns de persoas de máis de 60 países migraram para o Brasil entre 1808 e 1972, a maioría delas de Portugal , Italia, España, Alemaña, Xapón e Oriente Medio.^[176]

En 2008, a taxa de analfabetismo era do 11,48%^[177] e entre os mozos (15-19 anos) do 1,74%. Ela foi maior (20,30%) no Nordeste, que ten unha gran proporción de pobres rurais.^[178] O analfabetismo foi alto (24,18%) entre a poboación rural e menor (9,05%) entre a poboación urbana.^[179] O catolicismo romano é a fe predominante no país. O Brasil posúe a maior poboación católica do mundo.^[180] De acordo coa do Censo Demográfico de 2000 (o levantamento da PNAD non pregunta sobre relixión), 73,57% da poboación segue o catolicismo romano; 15,41% o protestantismo; 1,33% espiritismo kardecista, 1,22% outras denominações cristiás; 0,31% relixións afro-brasileiras; 0,13% o budismo, 0,05% o judaísmo, 0,02% o Islam; 0,01% relixións ameríndias; 0,59% doutras relixións, non declarado ou indeterminado, mentres do 7,35% non teñen relixión.^[181]

As maiores áreas metropolitanas do Brasil San São Paulo, Río de Xaneiro e Belo Horizonte - todas na Rexión Sueste - con 19,5, 11,5 e 5,1 millóns de habitantes, respectivamente.^[182] Case todas as capitais son as maiores cidades de seus estados, con excepción de Vitoria , capital do Espírito Santo, e Florianópolis, a capital de Santa Catarina. Existen tamén rexións metropolitanas non-capitais nos estados de São Paulo (Campinas, Santos e Vale do Paraíba), Minas Xerais (Vale do Aceiro), Río Grande do Sur (Vale do Río das Campás) e Santa Catarina (Vale do Itajaí).^[183]

	Cidades máis populosas do Brasil								ver • editar
	Posición	Cidade	Estado	Poboación	Posición	Cidade	Estado	Poboación	São Paulo Río de Xaneiro Salvador
	1	São Paulo	São Paulo	11 037 593	11	Porto Alegre	Río Grande do Sur	1 436 123
	2	Río de Xaneiro	Río de Xaneiro	6 186 710	12	Guarulhos	São Paulo	1 299 283
	3	Salvador	Bahia	2 998 056	13	Goiânia	Goiás	1 281 975
	4	Brasilia	Distrito Federal	2 606 885	14	Campinas	São Paulo	1 064 669
	5	Fortaleza	Ceará	2 505 552	15	San Luís	Maranhão	997 098
	6	Belo Horizonte	Minas Xerais	2 452 617	16	San Gonçalo	Río de Xaneiro	991 382
	7	Curitiba	Paraná	1 851 215	17	Maceió	Alagoas	936 314
	8	Manaus	Amazonas	1 738 641	18	Duque de Caxias	Río de Xaneiro	872 762
	9	Arrecife	Pernambuco	1 561 659	19	Nova Iguaçu	Río de Xaneiro	865 089
	10	Belén	Pará	1 437 600	20	San Bernardo do Campo	São Paulo	810 979
Fonte: IBGE, estimativa poboacional 2009[184] Guarulhos e San Bernardo do Campo forman parte da Rexión Metropolitana de São Paulo. Duque de Caxias, Nova Iguaçu e San Gonçalo forman parte da Rexión Metropolitana do Río de Xaneiro.

Idioma

Ver artigos principais: Lingua portuguesa e Portugués brasileiro.

A lingua oficial do Brasil é o Portugués,^[14] que é falado por case toda a poboación e é practicamente a única lingua usada en xornais, radio, televisión e para negocios e fins administrativos. A excepción a iso é no municipio de San Gabriel da Fervenza, onde ao Nheengatu, unha lingua indíxena da América do Sur, foi concedido o estatuto cooficial co Portugués.^[185] O Brasil é o único país que fala Portugués nas Américas, tornando o idioma unha parte importante da identidade nacional brasileira e dándolle unha cultura nacional distinguida da dos seus veciños falantes do español.^[186]

O Portugués do Brasil tivo o seu propio desenvolvemento, influenciado polas linguas ameríndias e africanas.^[187] Como resultado, a lingua é un pouco distinto, principalmente na fonologia, do idioma Portugués de Portugal e doutros países lusófonos. Esas diferenzas son comparabades a aqueles entre o Inglés americano e o Inglés británico.^[187] En 2008 , a Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa (CPLP), que incluía representantes de todos os países co Portugués como idioma oficial, chegaron a un acordo sobre a reforma do Portugués nunha linguaxe internacional, ao contrario dos dous divergentes dialetos da mesma lingua. A todos os países da CPLP foi dado o prazo de 2009 até 2014 para se adaptaren as mudanzas necesarias.^[188]

Idiomas indíxenas e de inmigrantes

Ver artigos principais: Linguas do Brasil, Linguas indíxenas do Brasil e Pobos indíxenas do Brasil.

Ver páxinas anexas: Alista de pobos indíxenas do Brasil e Lista de linguas indíxenas do Brasil

As linguas minoritarias son faladas en todo o país. Cento e oitenta linguas indíxenas son faladas en áreas remotas e unha serie doutras linguas son faladas por inmigrantes e seus descendentes.^[187] Hai comunidades significativas de falantes do alemán (na maior parte o Hunsrückisch, un alto dialeto alemán) e italiano (principalmente o Talian, de orixe veneziana) no sur do país, os cales, son influenciados polo idioma Portugués.^[189][190]

Na época do descobrimento, é estimado que falábanse máis de mil idiomas no Brasil. Actualmente, eses idiomas están reducidos a 180 linguas. Das 180 linguas, só 24, ou 13%, teñen máis de mil falantes; 108 linguas, ou 60%, teñen entre cen e mil falantes; mentres que 50 linguas, ou 27%, teñen menos de 100 falantes e metade destas, ou 13%, teñen menos de 50 falantes, o que mostra que gran parte deses idiomas están en serio risco de extinción .^[191]

Os primeiros anos de colonización , as linguas indíxenas eran faladas inclusive polos colonos portugueses, que adoptaron un idioma mixto baseado na lingua tupi. Por ser falada por case todos os habitantes do Brasil, ficou coñecida como lingua xeral. Porén, o século XVIII, a lingua portuguesa tornouse oficial do Brasil, o que culminou na case desaparición desa lingua común.^[191] Co decorrer dos séculos, os indios foron exterminados ou aculturados pola acción colonizadora e, con iso, centenares de seus idiomas foron extinguidos. Actualmente, os idiomas indíxenas son falados, sobre todo no Norte e Centro-Oeste. As linguas máis faladas son do tronco Tupi-guarani.^[191]

Relixión

Ver artigo principal: Relixións no Brasil

A Constitución prevé a liberdade de relixión e a Igrexa e o Estado están oficialmente separados, sendo o Brasil un Estado oficialmente laico.^[192] A lexislación prohibe calquera tipo de discriminación relixiosa, no entanto, a Igrexa Católica goza dun estatuto privilexiado^[193] e, ocasionalmente, recibe tratamento preferencial.

A maior parte da poboación brasileira é seguidora da Igrexa Católica Apostólica Romana, relixión que tivo profunda influencia ao longo do desenvolvemento histórico do país. Non obstante grande sincretismo relixioso, o Brasil é considerado o maior país católico do mundo en números absolutos. A predominância do catolicismo tende a decrescer en virtude do recente ascenso do protestantismo e a importancia histórica das relixións afro-brasileiras, o Candomblé e a Umbanda, na formación cultural e ética do pobo brasileiro. A pesar de seren perseguidas até o comezo do século XX, cando a práctica relixiosa non-católica era reprimida pola policía. O censo demográfico realizado en 2000 , polo IBGE, apuntou a seguinte composición relixiosa no Brasil:^[194]

• 73,8% dos brasileiros (cerca de 125 millóns) decláranse católicos;
• 15,4% (cerca de 26,2 millóns) decláranse evanxélicos (evanxélicos tradicionais e pentecostais);
• 7,4% (cerca de 12,5 millóns) decláranse sen relixión, podendo ser agnósticos, ateos ou deístas;
• 1,3% (cerca de 2,3 millóns) decláranse espíritas;
• 0,3% decláranse seguidores de relixións tradicionais africanas tales como o Candomblé, o Tambor-de-mina, alén da Umbanda;
• 1,8% decláranse seguidores doutras relixións, tales como: as testemuñas de Jeová (1,1 millón), os budistas (215 mil), os santos dos Últimos Días ou mórmons (200 mil), os messiânicos (109 mil), os xudeus (87 mil), os esotéricos (58 mil), os musulmáns (27 mil) e os espiritualistas (26 mil).

Segundo pescuda do Datafolha divulgada en marzo de 2010, 61% dos brasileiros son católicos e os evanxélicos son 25%.^[195]

Goberno e política

Ver artigos principais: Goberno do Brasil e Política do Brasil.

Ver páxina anexa: Alista de presidentes do Brasil

A Federación brasileira é a "unión indissolúvel" de tres entidades políticas distinguidas: os estados, os municipios e o Distrito Federal.^[196] A Unión, os estados, o Distrito Federal e os municipios, son as esferas "do goberno". A Federación está definida en cinco principios fundamentais:^[196] soberanía, cidadanía, dignidade da persoa humana, os valores sociais do traballo e da libre iniciativa e o pluralismo político. Os ramos clásicos tripartite de goberno (executivo, lexislativo e xudiciario no ámbito do sistema de control e equilibrios), é oficialmente creado pola Constitución.^[196] O executivo e o lexislativo están organizados de forma independente en todas as tres esferas de goberno, mentres o Xudiciario é organizado só a nivel federal e nas esferas estadual/Distrito Federal.^[197]

Todos os membros do executivo e do lexislativo son elixidos directamente.^{[198][199][200]} Xuíces e outros funcionarios xudiciais son nomeados tras aprobación en exames de entrada.^[198] O voto é obrigatorio para os alfabetizados entre 18 e 70 anos e facultativo para analfabetos e aqueles entre 16 e 18 anos ou superior a 70 anos.^[196] Xuntamente con varios partidos menores, catro partidos políticos destácanse: o Partido dos Traballadores (PT), Partido da Social Democracia Brasileira (PSDB), Partido do Movemento Democrático Brasileiro (PMDB), e Demócratas (DEM). Case todas as funcións gobernamentais e administrativas son exercidas por autoridades e axencias afiliadas ao Executivo.^[201]

A forma de goberno é a de unha república democrática, cun sistema presidencial.^[196] O presidente é o xefe de Estado e o xefe de goberno da Unión e é elixido para un mandato de catro anos,^[196] coa posibilidade de reelección para un segundo mandato consecutivo. O actual presidente é Luiz Inácio Lula da Silva que foi elixido en 27 de outubro de 2002 ,^[202] e reelixido en 29 de outubro de 2006 .^[203] O Presidente nomea os ministros de Estado, que auxilian no goberno.^[196] As casas Lexislativas de cada entidade política son a principal fonte de dereito no Brasil. O Congreso Nacional é a lexislatura bicameral da Federación, composto pola Cámara dos Deputados e polo Senado Federal. Autoridades do Xudiciario exercen funcións jurisdicionais, case exclusivamente.^[197] Quince partidos políticos están representados no Congreso. É común que os políticos muden de partido e, así, a proporción de asentos parlamentarios detidos por mudanzas particulares mudan regularmente. Os maiores partidos políticos son o Partido dos Traballadores (PT), Demócratas (DEM), Partido do Movemento Democrático Brasileiro (PMDB-centro), Partido da Social Democracia Brasileira (PSDB), Partido Progresista (PP), Partido Laborista Brasileiro (PTB), Partido Liberal (PL), Partido Socialista Brasileiro (PSB), Partido Popular Socialista (PPS), Partido Democrático Laborista (PDT) e o Partido Comunista do Brasil (PCdoB).^[204]

Lei

Ver artigos principais: Poder Xudiciario do Brasil e Criminalidade no Brasil.

A lei brasileira é baseada na tradición do código civil.^[205] Así, os conceptos de dereito civil prevalecen sobre prácticas de dereito común. A maior parte da lexislación brasileira é Codificada, a pesar dos estatutos non-codificados seren unha parte substancial do sistema, desempeñando un papel complementario. Decisións do Tribunal e orientacións explicativas; no entanto, non son vinculativas sobre outros casos específicos, excepto nalgunhas situacións. Obras de doutrina e as obras de xuristas académicos teñen forte influencia na creación de dereito e en casos de dereito. O sistema xurídico baséase na Constitución Federal, que foi promulgada en 5 de outubro de 1988 e é a lei fundamental do Brasil. Todos as outras lexislacións e as decisións do Tribunal deben corresponder a seus principios.^[206] Os estados teñen súas propias Constitucións, que non deben entrar en contradición coa Constitución federal.^[207] Municipios e o Distrito Federal non teñen constitucións propias; en vez diso, eles teñen leis orgánicas.^[208] Entidades lexislativas son a principal fonte dos estatutos, aínda que, en determinadas cuestións, organismos do poder xudiciario e executivo poden promulgar normas xurídicas.^[197]

A jurisdição é administrada polas entidades do poder xudiciario, aínda que en situacións raras a Constitución Federal permita que o Senado Federal interfira nas decisións xurídicas. Existen tamén jurisdições especializadas como a Xustiza Militar, a Xustiza do Traballo e a Xustiza Electoral. O Tribunal máis alto é o Supremo Tribunal Federal. Este sistema ten sido criticado nas últimas décadas debido á lentitude, en que as decisións finais son emitidas. Accións xudiciais de recurso poden levar varios anos para se resolver e, nalgúns casos, máis dunha década para expirar antes das decisións definitivas seren feitas.^[209]

Política externa

Ver artigo principal: Política externa do Brasil

Ver páxina anexa: Misións diplomáticas do Brasil

Aínda que algúns problemas sociais e económicos impidan o Brasil de exercer poder global efectivo,^[210] o país é hoxe un líder político e económico na América Latina.^[211][212] Esta alegación, porén, é parcialmente contestada por outros países, como a Arxentina e o México, que se opoñen ao obxectivo brasileiro de obter un lugar permanente como representante da rexión no Consello de Seguranza das Nacións Unidas. Entre a Segunda Guerra Mundial e a década de 1990, os gobernos democráticos e militares procuraron expandir a influencia do Brasil no mundo, proseguindo cunha política externa e industrial independente. Actualmente o país ten como obxectivo reforzar lazos con outros países da América do Sur e exercer a diplomacia multilateral, a través das Nacións Unidas e da Organización dos Estados Americanos.^[213]

A actual política externa do Brasil é baseada na posición do país como unha potencia rexional na América Latina, un líder entre os países en desenvolvemento e unha superpotência mundial emerxente.^[214] A política externa brasileira en xeral ten refletido multilateralismo, resolución de litígios de forma pacífica e non intervención nos asuntos doutros países.^[215] A Constitución brasileira determina tamén que o país debe buscar unha integración económica, política, social e cultural coas nacións da América Latina.^{[196][216][217][218]}

Forzas armadas

Ver artigo principal: Forzas Armadas do Brasil

As Forzas Armadas do Brasil comprenden o Exército Brasileiro, a Mariña do Brasil, e a Forza Aérea Brasileira.^[196] As Policías Militares Estaduais e os corpos de bombeiros militares son descritas como forzas auxiliares e reservas do Exército pola Constitución^[196] , mais so o control de cada estado e de seus respectivos governador.^[196] As forzas armadas brasileiras son as maiores da América Latina. A Forza Aérea Brasileira é o ramo de guerra aérea das Forzas Armadas Brasileiras, sendo a maior forza aérea da América Latina, con cerca de 700 avións tripulados en servizo.^[219] A Mariña do Brasil é responsábel polas operacións navais e pola garda das augas territoriais brasileiras. É de máis antiga das Forzas Armadas brasileiras, posúe o maior efectivo de fuzileiros navais da América Latina, estimado en 15 000 homes,^[220] tendo o Batallón de Operacións Especiais de Fuzileiros Navais como súa principal unidade,^[221] a Mariña tamén posúe un grupo de elite especializado en retomar navíos e instalacións navais, o Grupamento de Mergulhadores de Combate, tal unidade é especialmente adestrada para protexer as plataformas petrolíferas brasileiras ao longo de súa costa.^[222] É a única Mariña da América Latina que opera un porta-avións, e unha das dez mariñas do mundo a operar tal tipo de navío,^[223] o NAe São Paulo.^[224]

Xa o Exército Brasileiro é responsábel polas operacións militares por terra , posúe o maior efectivo da América Latina, contando cunha forza de cerca de 290 000 soldados, tamén posúe a maior cantidade de vehículos blindados da América do Sur, sumados os vehículos blindados para transporte de tropas e coches de combate principais.,^[225] Posúe unha gran unidade de elite especializada en misións non convencionais, a Brigada de Operacións Especiais, única na América Latina,^{[226][227][228]} alén dunha Forza de Acción Rápida Estratéxica, formada por unidades de elite altamente mobilizabades e preparadas (Brigada de Operacións Especiais, Brigada de Infantaria Paracaidista,^[229][230]1º Batallón de Infantaria de Selva (Aeromóvel)^[231] e 12ª Brigada de Infantaria Leve (Aeromóvel)^[232] para actuar en calquera parte do territorio nacional, en curto espazo de tempo, na hipótese de agresión externa.^[233] Alén diso, posúe unidades de elite especialistas en combates en biomas característicos do territorio brasileiro como o pantanal (17º Batallón de Fronteira),^[234] a caatinga (72º Batallón de Infantaria Motorizado),^[235][236] montaña (11º Batallón de Infantaria de Montaña)^[237] e a selva. As unidades de selva posúen renome internacional, recoñecidas como as mellores unidades de combate nese ambiente do mundo^[238]. San formadas por indios da rexión amazónica e por militares oriundos doutras rexións, profesionais especialistas en guerra na selva^[239] polo Centro de Instrución de Guerra na Selva. Esas unidades son enmarcadas polas 1ª, 2ª, 16ª, 17ª e 23ª Brigada de Infantaria de Selva. Por fin, como o Brasil adopta o servizo militar obrigatorio, súa forza militar é unha das maiores do mundo con efectivo calculado en máis de 1 600 000 homes en idades de reservista por ano .^[240]

Subdivisões

Ver artigo principal: Subdivisões do Brasil

O Brasil é unha Federación constituída pola unión indissolúvel de 26 estados-membros, un Distrito Federal e municipios.^[241]

Os estados e municipios posúen natureza de persoa xurídica de dereito público, por tanto, como calquera persoa en territorio nacional (cidadán ou estranxeiro), posúen dereitos e deberes estabelecidos pola Constitución Brasileira de 1988. Estados e municipios posúen auto-administración, autogoberno e auto-organización, ou sexa, elixen seus líderes e representantes políticos e administran seus negocios públicos sen interferência doutros municipios, estados ou da Unión. De modo a permitir a auto-administración, a Constitución Federal define cales tributos poden ser recadados por cada unidade da federación e como as cláusulas serán distribuídas entre eles.^[196]

Estados e municipios, atendendo ao desexo de súa poboación expreso en plebiscitos , poden dividirse ou se unir. Porén, non teñen asegurado pola constitución o dereito de se tornaren independentes.^[196]

Rexións

Ver artigo principal: Rexións do Brasil

As unidades da federación son agrupadas en rexións co propósito de axudar as interpretacións estatísticas, implantar sistemas de xestión de funcións públicas de interese común ou orientar a aplicación de política públicas dos gobernos federal e estadual. As rexións, mesmo cando definidas por lei, non posúen personalidade xurídica propia, nin os cidadáns elixen representantes da rexión. Non hai, por tanto, calquera tipo de autonomía política das rexións brasileiras como hai noutros países.^[196]

Os estados brasileiros son agrupados en cinco rexións xeográficas: Centro-Oeste, Nordeste, Norte, Sueste e Sur. Esa división ten carácter legal e foi proposta, na súa primeira forma, polo Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) en 1969 . Alén da proximidade territorial, o IBGE levou en consideración só aspectos naturais na división do país, como clima, relevancia, vegetação e hidrografia; por esa razón, as rexións tamén son coñecidas como "rexións naturais do Brasil".^[242]

Hai tamén unha outra forma de regionalização non-oficial creada por especialistas en xeografía , na cal o Brasil é dividido en tres complexos geoeconômicos, chamados de Amazônia , Nordeste e Centro-Sur. Esas rexións non se basean en fronteiras mais si os aspectos histórico-económicos. Existe aínda a regionalização proposta polo geógrafo Milton Santos, baseada na diferenciação polo medio técnico-científico-informacional, que divide o país en catro rexións.^[243]

Estados

Ver artigo principal: Unidades federativas do Brasil

Os estados brasileiros son entidades subnacionais autónomas (autogoberno, auto-lexislación e auto-recadación) dotadas de goberno e constitución propios que xuntas forman a República Federativa do Brasil.^[196] Actualmente o Brasil é dividido política e administrativamente en 27 unidades federativas, sendo 26 estados e un distrito federal.^[196] O Poder Executivo é exercido por un governador electo quadrienalmente. O Poder Xudiciario é exercido por tribunais estaduais de primeira e segunda instancia que coidan da xustiza común.^[196]

Cada estado posúe unha Asemblea Lexislativa unicameral con deputados estaduais que votan as leis estaduais. As Asembleas Lexislativas fiscalizam as actividades do Poder Executivo dos estados e municipios. Para isto, posúen un Tribunal de Contas coa finalidade de prover asesoría canto ao uso de cláusulas públicas. Só 2 municipios (São Paulo, Río de Xaneiro) posúen Tribunais de Contas separados e ligados ás súas Cámaras de Concelleiros.^[196]

Distrito Federal

Ver artigo principal: Distrito Federal

O Distrito Federal ten características comúns aos estados-membros e aos municipios. Ao contrario dos estados-membros, non pode ser dividido en municipios. Tampouco posúe tribunais propios sendo este poder exercido polo Xudiciario Federal. Por outro lado, pode recadar tributos atribuídos como se fose un estado e, tamén, como municipio.^[196]

Municipios

Ver páxina anexa: Alista de municipios do Brasil

Os municipios son unha circunscrición territorial dotada de personalidade xurídica e con certa autonomía administrativa, sendo as menores unidades autónomas da Federación. Cada municipio ten súa propia Lei Orgánica que define a súa organización política, mais limitada pola Constitución Federal.^[196] Os municipios dispoñen só do poder Executivo, exercido polo prefecto, e Lexislativo, acollido no concello (tamén chamada de cámara de concelleiros). O Poder Xudiciario organízase en forma de comarcas que abranguen varios municipios ou parte dun municipio moi populoso. Por tanto, non hai Poder Xudiciario específico de cada municipio.^[196]

Hai cerca de 5 565 municipios en todo territorionacional, algúns con poboación maior que a de varios países do mundo (cidade de São Paulo con cerca de 11 millóns de habitantes ), outros con menos de mil habitantes, algúns con área maior do que varios países no mundo (Altamira no Pará é case dúas veces maior que Portugal), outros con menos de 4 km². O estado-membro con menos municipios é Roraima con só quince, mentres o estado de Minas Xerais posúe 853 ou máis municipios.^[244]

As capitais Goiânia, Fortaleza, Belo Horizonte, Brasilia e Curitiba están entre as cidades máis desiguais do mundo entre 141 cidades de países en desenvolvemento e ex-comunistas, segundo informe da ONU divulgado en 2010 .^[245]

Antártida brasileira

Ver artigos principais: Antártida Brasileira e Base Antártica Comandante Ferraz.

O Brasil sinaliza unha reivindicación territorial semi-oficial para unha rexión do continente antártico. Esta reivindicación foi primeiro formalizada por Therezinha de Castro, a través da Teoría da Defrontação, a cal postula que os Estados defrontantes do Hemisferio Sur teñen dereitos sobre o continente antártico, a través de meridianos compatíbeis con seus respectivos marcos litorâneos a Leste e Oeste, até o Polo sur.^[246]

En 1986 o país estabeleceu unha base no continente, base esa que pasou a ter o nome de "Comandante Ferraz" e que serve de base para pescudas científicas no continente. As instalacións da base son capaces de abrigar 46 pesssoas.^[247]

Zona económica exclusiva

Ver artigo principal: Zona Económica Exclusiva do Brasil

A zona económica exclusiva do Brasil, tamén chamada de Amazônia azul ou augas territoriais brasileiras, é unha área de aproximadamente 3,5 millóns de quilómetros cadrados e poderá ser ampliada a 4,4 millóns en face da reivindicación brasileira perante a Comisión de Límites das Nacións Unidas, que propón prolongar a plataforma continental do Brasil en novecentos mil quilómetros cadrados de solo e subsolo mariños que o país poderá explotar.^[248][249]

Economía

Ver artigos principais: Economía do Brasil e Problemas económicos do Brasil.

O Brasil é a maior economía nacional na América Latina, a oitava maior economía do mundo a taxas de mercado de cambio e a nona maior en paridade do poder de compra (PPC), de acordo co Fondo Monetario Internacional e o Banco Mundial.^{[250][251][252]} O seu PIB (PPC) per capita é de 10.200 dólares, colocando o Brasil na posición 64ª posición de acordo con datos do Banco Mundial. O país ten grandes e desenvolvidos sectores agrícola, mineração, manufatura e servizos, ben como un gran mercado de traballo.^[253] As exportacións brasileiras están crecendo, creando unha nova xeración de magnates.^[254] Os principais produtos de exportación inclúen aeronaves, equipamentos eléctricos, automóbiles, alcol, téxtil, calzados, minério de ferro, aceiro, café, zume de laranxa, soja e carne enlatada.^[255] O país ten vindo a expandir a súa presenza nos mercados financeiros internacionais e mercados de commodities e forma parte dun grupo de catro economías emerxentes chamadas de países BRIC.^[256]

Brasil atrelou a súa moeda, o real, ao dólar americano en 1994. No entanto, tras a crise financeira da Asia Oriental, a crise rusa en 1998^[257] e unha serie de eventos adversos financeiros que se seguiron, o Banco Central do Brasil alterou temporalmente súa política monetaria para un réxime de flutuación gerenciada, mentres atravesaba unha crise de moeda, até que definitiu a modificación do réxime de cambio libre flutuante en xaneiro de 1999 .^[258] O país recibiu un paquete de rescate de US$ 30,4 bilhões do Fondo Monetario Internacional, a mediados de 2002 ,^[259] unha suma marca. O Banco Central brasileiro pagou o préstamo do FMI en 2005 , aínda que puidese pagar a débeda até 2006.^[260] Unha das cuestións que o Banco Central do Brasil recentemente tratou foi un exceso de fluxos especulativos de capital de curto prazo para o país, o que pode contribuír para unha caída no valor do dólar fronte ao real durante ese período.^[261] No entanto, o investimento estranxeiro directo (IED), relacionado á longo prazo, menos investimento especulativo en produción, estímase ser de US$ 193,8 bilhões para 2007.^[262] O monitoramento e control da inflación actualmente desempeña un papel importante nas funcións do Banco Central de fixar as taxas de xuro de curto prazo como unha medida de política monetaria.^[263]

O Brasil é visto por moitos economistas como un país con gran potencial de desenvolvemento, así como a Rusia, India e China, os países BRIC. Algúns especialistas en economía, como o analista Peter Gutmann, afirman que en 2050 o Brasil poderá vir a atinxir estatisticamente o padrão de vida verificado en 2005 nos países da Zona Euro.^[264] De acordo con datos do Goldman Sachs, o Brasil atinxirá en 2050  un PIB de US$ 11.366.000 e PIB per capita de US$ 49.759, a cuarta maior economía do planeta.^[265]

Compoñentes

Ver artigos principais: Agricultura no Brasil e Industria no Brasil.

A economía brasileira (recentemente clasificada como "grao de investimento") é diversa,^[267] abranguendo a agricultura, a industria e unha multiplicidade de servizos .^[268][269] Actualmente o país ten conseguido impor seu liderado global grazas ao desenvolvemento de súa economía.^[270] A forza económica que o país ten demostrado, débese, en parte, ao boom mundial nos prezos de commodities e de mercadorías para exportación, como a carne bovina e a soja.^[269][270] A perspectivas da economía brasileira teñen mellorado aínda máis grazas a descubrimentos de enormes xacidas de petróleo e gas natural na conca de Santos.^[271] Potencia mundial na agricultura e en recursos naturais, o Brasil desencadeou súa maior explosión de prosperidade económica das últimas en tres décadas.^[272]

A agricultura e sectores aliados, como a silvicultura, explotación forestal e pesca contabilizaram 5,1% do produto interior bruto en 2007 ,^[273] un desempeño que pon o agronegócio nunha posición de destaque na balanza comercial do Brasil, a pesar das barreiras comerciais e das políticas de subsidios adoptadas polos países desenvolvidos.^[274]

En informe divulgado en 2010 pola OMS, o Brasil é o terceiro maior exportador de produtos agrícolas do mundo, atrás só de Estados Unidos e Unión Europea.^[275]

A industria de automóbiles , aceiro, petroquímica, computadores, aeronaves e bens de consumo duradeiros contabilizam 30,8% do produto interior bruto brasileiro.^[273] A actividade industrial está concentrada xeograficamente nas rexións metropolitanas de São Paulo, Río de Xaneiro, Curitiba, Campinas, Porto Alegre, Belo Horizonte, Manaus, Salvador, Arrecife e Fortaleza.^[276] O país responde por tres quintos da produción industrial da economía suramericana e participa de diversos bloques económicos como: o Mercosur, o G-22 e o Grupo de Cairns.

O Brasil comercializa regularmente con máis dun centenar de países, sendo que 74% dos bens exportados son manufaturas ou semimanufaturas. Os maiores socios son: Unión Europea (con 26% do saldo); Mercosur e América Latina (25%); Asia (17%) e Estados Unidos (15%). Un sector dos máis dinámicos nese troco é o de agronegócio, que mantén o Brasil entre os países con maior produtividade no campo. En 2010, a OMS apuntou o país como o terceiro maior exportador agrícola do mundo, atrás só de Estados Unidos e da Unión Europea.^[277][278] Dono de sofisticação tecnolóxica, o país desenvolve de submarinos a aeronaves, alén de estar presente na pescuda aeroespacial, posuíndo un Centro de Lanzamento de Vehículos Leves e sendo o único país do Hemisferio Sur a integrar o equipo de construción da Estación Espacial Internacional (ISS). Pioneiro na pescuda de petróleo en augas profundas, de onde extrae 73% de súas reservas, foi a primeira economía capitalista a reunir, no seu territorio, as dez maiores empresas montadoras de automóbiles .^[279]

Turismo

Ver artigo principal: Turismo no Brasil

O turismo no Brasil é unha actividade económica importante en varias rexións do país. Con 5,0 millóns de visitantes estranxeiros en 2008,^[280][281] o Brasil é o principal destino do mercado turístico internacional na América do Sur, e ocupa o segundo lugar na América Latina en termos de fluxo de turistas internacionais.^[281][282]

Os gastos dos turistas estranxeiros en visita ao Brasil alcanzaron 5,8 bilhões de dólares en 2008, 16,8% de máis do que en 2007^[283] e o país abarcou 3,4% do fluxo turístico internacional no continente americano en 2008.^[281] En 2005 , o turismo contribuíu con 3,2% das receitas nacionais advindas da exportación de bens e servizos, responsábel pola creación do 7% dos empregos directos e indiretos na economía brasileira.^[284] En 2006 , estímase que 1,87 millón de persoas foron empregadas no sector, con 768 mil empregos formais (41%) e 1,1 millón de ocupacións informais (59%).^[285]

O turismo doméstico representa unha parcela fundamental do sector, contabilizando 51 millóns de viaxes en 2005.^[286]

Infraestrutura

Educación

Ver artigo principal: Educación no Brasil

A Constitución Federal e a Lei de Directrices e Bases da Educación Nacional (LDB) determinan que o Goberno Federal, os Estados, o Distrito Federal e os municipios deben xestionar e organizar seus respectivos sistemas de ensino. Cada un deses sistemas educacionais públicos é responsábel por seu propio mantemento, que xestiona fondos, ben como os mecanismos e fontes de recursos financeiros. A nova constitución reserva 25% do orzamento do Estado e 18% de impostos federais e taxas municipais para a educación.^{[196][287][288]}

Segundo datos do PNAD, en 2007 , a taxa de literacia da poboación brasileira foi do 90%, o que significa que 14,1 millóns (10% da poboación) de persoas aínda son analfabetas no país, xa o analfabetismo funcional atinxiu 21,6% da poboación.^[6] O analfabetismo é máis elevado no Nordeste, onde 19,9% da poboación é analfabeta.^[289] Aínda segundo o PNAD, o porcentual de persoas na escola, en 2007 , foi do 97% na faixa etária de 6 a 14 anos e do 82,1% entre persoas de 15 a 17 anos mentres o tempo medio total de estudo entre os que teñen máis de 10 anos foi, en media, de 6,9 anos.^[155][290]

O ensino superior comeza coa graduação ou cursos sequenciais, que poden ofrecer opcións de especialización en distintas carreiras académicas ou profesionais. Dependendo de escolla, os estudantes poden mellorar seus antecedentes educativos con cursos de pos-graduação Stricto Sensu ou Lato Sensu.^[288][291] Para frecuentar unha institución de ensino superior, é obrigatorio, pola Lei de Directrices e Bases da Educación, concluír todos os niveis de ensino adecuados ás necesidades de todos os estudantes dos ensinos infantil, fundamental e medio,^[292] desde que o alumno non sexa portador de ningunha deficiencia, sexa ela física, mental, visual ou auditiva.^[293]

Ciencia e tecnoloxía

Ver artigos principais: Ciencia e tecnoloxía do Brasil e Axencia Espacial Brasileira.

A produción científica brasileira comezou, efectivamente, nas primeiras décadas do século XIX, cando a Familia Real Portuguesa, chefiada por Don João VI, chegou no Río de Xaneiro, fuxindo da invasión do exército de Napoleão en Portugal , en 1807 . Até entón, o Brasil era unha pobre colonia portuguesa, sen universidades e organizacións científicas, en flagrante contraste coas ex-colonias americanas do imperio español, que a pesar de teren unha gran parte da poboación analfabeta, tiñan un número considerábel de universidades desde o século XVI.^[294][295]

A pescuda tecnolóxica no Brasil é en gran parte realizada en universidades públicas e institutos de pescuda. Algúns dos máis notábeis polos tecnolóxicos do Brasil son os institutos Oswaldo Cruz, Butantan, Comando-Xeral de Tecnoloxía Aeroespacial, Empresa Brasileira de Pescuda Agropecuária e o INPE.

O Brasil ten o máis avanzado programa espacial da América Latina, con recursos significativos para vehículos de lanzamento, e fabricación de satélites .^[296] En 14 de outubro de 1997 , a Axencia Espacial Brasileira asinou un acordo coa NASA para fornecer pezas para a ISS.^[297] Este acordo posibilitou o Brasil adestrar seu primeiro astronauta. En 30 de marzo de 2006 o Cel. Marcos Pontes a bordo do vehículo Soyuz se transformou no primeiro astronauta brasileiro e o terceiro latino-americano a orbitar noso planeta.^[298] O uranio enriquecido na Fábrica de Combustíbel Nuclear (FCN), de Resende , no estado do Río de Xaneiro, atende a demanda enerxética do país. Existen planos para a construción do primeiro submarino nuclear do país,^[299] alén diso, o Brasil é un dos tres países da América Latina^[300] cun laboratorio Síncrotron en operación, un mecanismo de pescuda da física, da química, das ciencias dos materiais e da bioloxía.^[301]

Segundo o Informe Global de Tecnoloxía da Información 2009-2010 do Fórum Económico Mundial, o Brasil é o 61º maior desenvolvedor mundial de tecnoloxía da información.^[302]

Saúde

Ver artigo principal: Saúde no Brasil

O sistema de saúde pública brasileiro é gerenciado e fornecido por todos os niveis do goberno, mentres os sistemas de saúde privada atenden un papel complementario.^[303] Hai varios problemas no sistema de saúde público do Brasil. En 2006 , as principais causas de mortalidade infantil, taxa de mortalidade materna, mortalidade por doenza non-transmissível e mortalidade causado por causas externas: transporte, a violencia e o suicidio.^[303][304]

Transportes

Ver artigo principal: Transportes no Brasil

Existen cerca de 2 498 aeroportos e aeródromos no Brasil, incluíndo as áreas de desembarque. O país ten o segundo maior número de aeroportos en todo o mundo, atrás só dos Estados Unidos.^[305] O Aeroporto Internacional de São Paulo, localizado nas proximidades de São Paulo, é o maior e máis movido aeroporto do país, gran parte desa movimentação débese ao tráfico comercial e popular do país e ao traxe de que o aeroporto liga São Paulo a practicamente todas as grandes cidades de todo o mundo. O Brasil ten 34 aeroportos internacionais e 2 464 aeroportos rexionais.^[306]

Posuíndo cerca de 1,8 millóns de quilómetros de estradas , as estradas son as principais transportadoras de carga e de pasaxeiros no tráfico brasileiro.^[307] Os primeiros investimentos na infraestrutura rodoviária déronse na década de 1920, no goberno de Washington Luís, sendo proseguidos no goberno Vargas e Gaspar Dutra.^[308]. O Presidente Juscelino Kubitschek (1956-1961), que concibiu e construíu a capital Brasilia, foi outro incentivador de estradas. Kubitscheck foi responsábel pola instalación de grandes fabricantes de automóbiles no país (Volkswagen, Ford e Xeneral Motors chegaron ao Brasil durante seu goberno) e un dos puntos utilizados para atraelos era, evidentemente, o apoio á construción de estradas. Hoxe, o país ten instalado en seu territorio outros grandes fabricantes de automóbiles como Fiat, Renault, Peugeot, Citroën, Chrysler, Mercedes-Benz, Hyundai e Toyota. Actualmente, porén, o goberno brasileiro, diferentemente do pasado, procura incentivar outros medios de transporte, principalmente o ferroviario, un exemplo dese incentivo é o proxecto do Tren de Alta Velocidade Río-São Paulo, un tren-bala que vai ligar as dúas principias metrópoles do país. O Brasil é o 7º máis importante país da industria automobilística.^[309] Hai 37 grandes portos no Brasil, de entre os cales o maior é o Porto de Santos.^[310]

Enerxía

Ver artigos principais: Política enerxética do Brasil, Enerxía renovábel no Brasil e Etanol como combustíbel no Brasil.

O Brasil é o décimo maior consumidor da enerxía do planeta e o terceiro maior do hemisferio occidental, atrás dos Estados Unidos e Canadá.^[311] A matriz enerxética brasileira é baseada en fontes renovábeis, sobre todo a enerxía hidrelétrica e o etanol, alén de fontes non-renovábeis de enerxía , como o petróleo e o gas natural.^[312] Ao longo das últimas tres décadas o Brasil ten traballado para crear unha alternativa viábel á gasolina. Co seu combustíbel á base de cana-de-azucre , a nación pode se tornar enerxicamente independente neste momento. O Pro-alcol, que tivo orixe na década de 1970, en resposta ás incertezas do mercado do petróleo, aproveitou logro intermitente. Aínda así, gran parte dos brasileiros utilizan os chamados "vehículos flex", que funcionan con etanol ou gasolina e permite que o consumidor poida abastecer coa opción máis barata no momento, moitas veces o etanol.^[313]

Os países con gran consumo de combustíbel como a India e a China están seguindo o progreso do Brasil nesa área.^[315] Alén diso, países como o Xapón e Suecia están importando etanol brasileiro para axudar a cumprir as súas obrigacións ambientais estipuladas no Protocolo de Quioto.^[316]

O Brasil posúe a segunda maior reserva de petróleo bruto na América do Sur e é un dos produtores de petróleo que máis aumentaron súa produción os últimos anos.^[317] O país é un dos máis importantes do mundo na produción de enerxía hidrelétrica. Da súa capacidade total de xeración de electricidade , que corresponde a 90 mil megawatts, a enerxía hídrica é responsábel por 66.000 megawatts (74%).^[318] A enerxía nuclear representa cerca de 3% da matriz enerxética do Brasil.^[314] O Brasil pode se tornar unha superpotência mundial na produción de petróleo, con grandes descubrimentos dese recurso os últimos tempos na Conca de Santos.^{[319][320][321]}

Comunicación

Ver artigos principais: Comunicación do Brasil, Televisión no Brasil e Prensa no Brasil.

Ver páxinas anexas: Alista de radios do Brasil, Lista de emisoras de televisión do Brasil e Lista de xornais e revistas brasileiros

A televisión no Brasil comezou, oficialmente, en 18 de setembro de 1950 ,^[324] traída por Assis Chateaubriand que fundou a primeira canle de televisión no país, a TV Tupi. Desde entón a televisión creceu no país, creando grandes redes como a Globo, Record, SBT e Bandeirantes. Hoxe, a televisión representa un factor importante na cultura popular moderna da sociedade brasileira. A televisión dixital no Brasil tivo inicio ás 20h30 do día 2 de decembro de 2007 , inicialmente na cidade de São Paulo, polo padrão xaponés.^[325]

A radio xorde no Brasil en 7 de setembro de 1922 ,^[326] sendo a primeira transmisión un discurso do entón presidente Epitácio Persoa, porén a instalación do radio de traxe ocorreu só en 20 de abril de 1923 coa creación da "Radio Sociedade do Río de Xaneiro". Na década de 1930 comeza a era comercial do radio, co permiso de comerciais na programación, traendo contratación de artistas e desenvolvemento técnico para o sector. Co surgimento das radionovelas e da popularização da programación, na década de 1940, comeza a chamada era de ouro do radio brasileiro, que trouxen un impacto na sociedade brasileira semellante ao que a televisión produce hoxe. Coa creación da televisión o radio pasa por transformacións, os programas de humor, os artistas, as novelas e os programas de auditorio son substituídos por músicas e servizos de utilidade pública. Na década de 1960 xorden as radios FM que traen moito máis músicas para o ouvinte.^[327]

A prensa brasileira ten seu inicio en 1808 coa chegada da familia real portuguesa ao Brasil, sendo até entón prohibida toda e calquera actividade de prensa — fose a publicación de xornais ou libros.^[328] A prensa brasileira naceu oficialmente no Río de Xaneiro en 13 de maio de 1808 , coa creación da Impresión Régia, hoxe Prensa Nacional, polo príncipe-rexente don João.^[329]

A Gazeta do Río de Xaneiro, o primeiro xornal publicado en territorio nacional,^[330] comeza a circular en 10 de setembro de 1808 . Actualmente a prensa escrita consolidouse como un medio de comunicación en masa e produciu grandes xornais que hoxe están entre as maiores do país e do mundo como a Folla de S. Paulo, O Globo e o Estado de S. Paulo, e publicacións das editoras abril e Globo.^[331]

Cultura

Ver artigos principais: Cultura do Brasil.

O núcleo de cultura do Brasil é derivado da cultura portuguesa, por causa de seus fortes lazos co imperio colonial Portugués. Entre outras influencias portuguesas encóntranse o idioma Portugués, o catolicismo romano e estilos arquitetônicos coloniais.^[332] A cultura, con todo, foi tamén fortemente influenciada por tradicións e culturas africanas, indíxenas e europeas non-portuguesas.^[333] Algúns aspectos da cultura brasileira foron influenciadas polas contribucións dos italianos, alemáns e outros inmigrantes europeos que chegaron en gran número nas rexións Sur e Sueste do Brasil.^[334] Os ameríndios influenciaron a lingua e a culinária do país e os africanos influenciaron a lingua, a culinária, a música, a danza e a relixión.^[335]

A cozinha brasileira varía moito de acordo coa rexión, refletindo a combinación de poboacións nativas e de inmigrantes polo país. Isto creou unha cozinha nacional marcada pola preservación das diferenzas rexionais.^[336] Os exemplos son a Feijoada, considerado o prato nacional do país;^[337][338] e os alimentos rexionais, como vatapá, moqueca, polenta e acarajé. O Brasil ten unha grande variedade de doces como brigadeiros e beijinhos. A bebida nacional é o café e a cachaça é unha bebida destilada nativa do Brasil. A cachaça é destilada a partir de cana-de-azucre e é o ingrediente principal do cóctel nacional, a Caipirinha.^[339]

A arte brasileira ten sido desenvolvida, desde o século XVI, en distintos estilos que varían do barroco (o estilo dominante no Brasil até o inicio do século XIX)^[340][341] para o romanticismo, modernismo, expressionismo, cubismo, surrealismo e abstraccionismo.

O cinema brasileiro remonta ao nacemento da media ao final do século XIX e gañou un novo patamar de recoñecemento internacional os últimos anos.^[342]

A música brasileira engloba varios estilos rexionais influenciados por formas africanas, europeas e ameríndias. Ela se desenvolveu en estilos distintos, entre eles, samba, música popular brasileira, choro, sertanejo, brega, forró, frevo, maracatu, bossa nova, rock brasileiro e axé.

O fútbol é o deporte máis popular no Brasil.^[343] A Selección Brasileira de Fútbol foi cinco veces vitoriosa na Copa do Mundo FIFA, en 1958 , 1962, 1970, 1994 e 2002.^[344] Baloncesto, futsal, voleibol, automobilismo e as artes marciais tamén teñen gran popularidade no país. Aínda que non sexan tan practicados e acompañados como os deportes citados anteriormente, tenis, handebol, natação e ginástica teñen encontrado moitos seguidores brasileiros ao longo das últimas décadas. Algunhas variacións de deportes teñen súas orixes no Brasil. Fútbol de praia,^[345] futsal (versión oficial do fútbol indoor) ^[346] e futevôlei emerxeron de variacións do fútbol. Nas artes marciais, os brasileiros teñen desenvolvido a capoeira,^[347] vale-todo,^[348] e o jiu-jitsu brasileiro.^[349] No automobilismo, pilotos brasileiros gañaron o campionato mundial de Fórmula 1 oito veces: Emerson Fittipaldi, en 1972 e 1974;^[350] Nelson Piquet, en 1981 , 1983 e 1987;^[351] e Ayrton Senna, en 1988 , 1990 e 1991.^[352]

O Brasil xa organizou eventos deportivos de grande escala: o país organizou e acolleu a Copa do Mundo FIFA de 1950^[353] e foi escollido para acoller a Copa do Mundo FIFA de 2014.^[354] O circuíto localizado en São Paulo, Autódromo José Carlos Pace, organiza anualmente o gran Premio do Brasil.^[355] São Paulo organizou os Xogos Pan-americanos de 1963 e o Río de Xaneiro organizou os Xogos Pan-americanos de 2007. Alén diso, o país vai acoller os Xogos Olímpicos de verán de 2016, que serán realizados na cidade do Río de Xaneiro.^[356]

Festivos

Ver páxina anexa: Alista de festivos brasileiros

Festivos fixos^[357]

Data	Nome	Observacións
1° de xaneiro	Confraternização Universal	Inicio do ano civil
21 de abril	Tiradentes	En homenaxe ao mártir da Inconfidência Mineira
1° de maio	Día do Traballador	Homenaxe a todos os traballadores
7 de setembro	Independencia	Proclamação da Independencia de Portugal.
2 de novembro	Finados	Día de memoria aos mortos
12 de outubro[358]	Nosa Señora Aparecida	Padroeira do Brasil
15 de novembro	Proclamação da República	Transformación de Imperio en República.
25 de decembro	Natal	Celebración do nacemento de Cristo.

Festivos móbiles (Festas móbiles do Cristianismo-Igrexa Católica)

Data	Observacións
Entroido	Tradicional festa popular que precede a Quaresma católica; aínda que non sexa un festivo nacional, o entroido brasileiro é marcado polo festivo o martes anterior ao mércores de cinzas, porén tradicionalmente non hai traballo o luns anterior tamén, formando así os 4 días de entroido.[359]
Venres santa[360]	Data cristiá na cal a morte de Cristo é lembrada.
Corpus Christi	Data en que a Igrexa Católica conmemora con Procesión Solemne o Sacramento da Eucaristia, debido á impossibilidade de facelo o día de súa institución, o Xoves Santa, unha vez que a Semana Santa non se recomendan manifestacións de xúbilo.

Día de eleccións

Data

Observacións

Eleccións

A primeira quenda, desde a edición da Lei nº 9.504/97, ocorre sempre o primeiro domingo do mes de outubro. No caso de que sexa necesario unha segunda quenda, este ocorrerá o último domingo do mesmo mes. As eleccións no Brasil ocorren a cada catro anos. Para os cargos de concelleiro e prefecto dos municipios, ocorren os anos bissextos. Para os cargos de deputado estadual, governador de estado, deputado federal, senador e presidente da república, ocorren 2 anos tras as eleccións municipais.[361]

Ver tamén

A Wikipédia posúe o Portal do Brasil

América do Sur Bandeira do Brasil Brasão de armas do Brasil Brasil como superpotência emerxente BRIC Economía do Brasil Educación no Brasil Himno Nacional Brasileiro Historia da industrialização no Brasil Homossexualidade no Brasil Imperio Brasileiro Interior do Brasil Alista de países Alista de países da América do Sur por poboación

Alista de cidades do Brasil por PIB Mercado Común do Sur Misións diplomáticas do Brasil Misións diplomáticas no Brasil Mercado Común do Sur Nacionalidade brasileira Pobo brasileiro Periodização da Historia do Brasil Predios máis altos do Brasil Problemas sociais do Brasil Problemas económicos do Brasil Reino Unido de Portugal, Brasil e Algarves Violencia no Brasil

Referencias

Bibliográficas

• AZEVEDO, Aroldo. O Brasil e súas rexións. São Paulo: Compañía Editora Nacional, 1971. (Portugués)
• BARMAN, Roderick J. Citizen Emperor: Pedro II and the Making of Brazil, 1825–1891. Stanford: Stanford University Press, 1999. ISBN 1-8047-3510-7 (Inglés)
• BOXER, Charles R.. O imperio marítimo portugués 1415–1825. São Paulo: Compañía das Letras, 2002. ISBN 8535902929 (Portugués)
• BUENO, Eduardo. Brasil: unha Historia. São Paulo: Ática, 2003. (Portugués) ISBN 8508082134
• CALMON, Pedro. Historia da Civilización Brasileira. Brasilia: Senado Federal, 2002. (Portugués)
• CARVALHO, José Murilo de. D. Pedro II. São Paulo: Compañía das Letras, 2007. (Portugués)
• COELLO, Marcos Amorim. Xeografía do Brasil. 4th ed. São Paulo: Moderna, 1996. (Portugués)
• DIÉGUES, Fernando. A revolución brasílica. Río de Xaneiro: Obxectiva, 2004. (Portugués)
• Enciclopédia Barsa. Volume 4: Batráquio – Camarão, Filipe. Río de Xaneiro: Encyclopædía Britannica do Brasil, 1987. (Portugués)
• FAUSTO, Boris; Devoto, Fernando J. Brasil e Arxentina: Un ensaio de historia comparada (1850–2002), 2nd ed. São Paulo: Editoria 34, 2005. (Portugués)
• GASPARI, Elio. A ditadura avergoñada. São Paulo: Compañía das Letras, 2002. ISBN 8535902775 (Portugués)
• JANOTTI, Aldo. O Marqués de Paraná: inicios dunha carreira política nun momento crítico da historia da nacionalidade. Belo Horizonte: Itatiaia, 1990. (Portugués)
• LYRA, Heitor. Historia de Don Pedro II (1825–1891): Ascenso (1825–1870). v.1. Belo Horizonte: Itatiaia, 1977. (Portugués)
• LYRA, Heitor. Historia de Don Pedro II (1825–1891): Declínio (1880–1891). v.3. Belo Horizonte: Itatiaia, 1977. (Portugués)
• LUSTOSA, Isabel. D. Pedro I: un heroe sen ningún carácter. São Paulo: Compañía das letras, 2006. ISBN 8535908072 (Portugués)
• MOREIRA, Igor A. G. O Espazo Xeográfico, xeografía xeral e do Brasil. 18. Ed. São Paulo: Ática, 1981. (Portugués)
• MUNRO, Dana Gardner. The Latin American Republics; A History. New York: D. Appleton, 1942. (Inglés)
• SCHWARCZ, Lilia Moritz. As barbas do Emperador: D. Pedro II, un monarca nos trópicos. 2nd ed. São Paulo: Compañía das Letras, 1998. ISBN 8571648379 (Portugués)
• SKIDMORE, Thomas E. Unha Historia do Brasil. 4th ed. São Paulo: Paz e Terra, 2003. (Portugués) ISBN 8521903138
• SOUZA, Adriana Barreto de. Duque de Caxias: o home por tras do monumento. Río de Xaneiro: Civilización Brasileira, 2008. (Portugués) ISBN 9788520008645
• VAINFAS, Ronaldo. Dicionario do Brasil Imperial. Río de Xaneiro: Obxectiva, 2002. ISBN 8573024410 (Portugués)
• VESENTINI, José William. Brasil, sociedade e espazo – Xeografía do Brasil. 7th Ed. São Paulo: Ática, 1988. (Portugués)
• VIANNA, Hélio. Historia do Brasil: período colonial, monarquía e república, 15th ed. São Paulo: Melhoramentos, 1994. (Portugués)

Lectura adicional

• ALVES, Maria Helena Moreira. State and Opposition in Military Brazil.  Austin, TX: 
• AMANN, Edmund. The Illusion of Stability: The Brazilian Economy under Cardoso. 
• Background Note: Brazil. Departamento de Estado dos Estados Unidos.
• BELLOS, Alex. Fútbol: The Brazilian Way of Life.  London: 
• BETHELL, Leslie. Colonial Brazil.  Cambridge: 
• COSTA, João Cruz. A History of Ideas inBrazil .  Los Angeles, CA: 
• FAUSTO, Boris. A Concise History of Brazil.  Cambridge: 
• FURTADO, Celso. The Economic Growth of Brazil: A Survey from Colonial cho Modern Equipos.  Berkeley, CA: 
• LEAL, Victor Nunes. Coronelismo: The Municipality and Representative Government inBrazil .  Cambridge: 
• MALATHRONAS, John. Brazil: Life, Blood, Soul.  Chichester: 
• MARTINEZ-LARA, Javier. Building Democracy in Brazil: The Politics of Constitutional Change. 
• PRADO JÚNIOR, Caio. The Colonial Background of Modern Brazil.  Los Angeles, CA: 
• SCHNEIDER, Ronald. Brazil: Culture and Politics in a New Economic Powerhouse. 
• SKIDMORE, Thomas E.. Black Into White: Race and Nationality in Brazilian Thought.  Oxford: 
• WAGLEY, Charles. An Introduction cho Brazil.  New York, New York: 
• The World Almanac and Book of Facts: Brazil.  New York, NY: 

Conexións externas

Outros proxectos Wikimedia tamén conteñen material sobre este tema:
	Definicións no Wikcionário
	Libros e manuais no Wikilivros
	Citações no Wikiquote
	Textos orixinais no Wikisource
	Imaxes e medía no Commons
	Categoría no Commons
	Noticias no Wikinotícias

• Goberno Federal (en portugués )
• Senado Federal (en portugués )
• Cámara dos Deputados (en portugués )
• Ministerio Público da Unión (en portugués )
• Supremo Tribunal Federal (en portugués )
• O Brasil no World Fact Book (en inglés )
• Xefe de Estado e Membros de despacho
• Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística
• Brazil no The World Factbook
• Brasil na UCB Libraries GovPubs
• Brasil no Open Directory Project
• Perfil país da Biblioteca do Congreso dos Estados Unidos (1997)
• Guía de viaxes sobre Brasil no Wikitravel.

v • e Tópicos sobre o Brasil
Historia	Primeiros habitantes · Colonia · Imperio (Primeiro Reinado · Regência · Segundo Reinado) · República Vella (República da Espada · República do café-con-leite) · Era Vargas (Estado Novo) · Período Populista (Anos JK) · Réxime militar · Nova República	Arquivo:Nuvola Brazilian flag.svg
Política	Goberno · Leis · Constitución · Presidente · Congreso Nacional (Senado · Cámara) · Xudiciario · Executivo · Lexislativo · Supremo Tribunal Federal · Eleccións · Partidos políticos · Política externa · Dereitos humanos · Dereitos LGBT
Subdivisões	Rexións · Unidades federativas · Mesorregião · Microrregião · Municipios · Distritos
Xeografía	Rexións · Estar · Municipios · Illas · Clima · Biodiversidade · Puntos extremos · Áreas protexidas · Capitais · Antártida Brasileira
Economía	Real · Banco Central · Empresas · Agricultura · Industria · Enerxía · Mineração  · Problemas económicos
Demografia	Persoas (Etnias: Negros, Brancos, Pardos, Indíxenas e Asiáticos)  · Idiomas · Relixións · Criminalidade · Problemas sociais  · Maiores cidades · Inmigración · Migração
Infraestrutura	Saúde · Educación · Comunicacións · Transportes · Ciencia e tecnoloxía
Cultura	Arte · Entroido · Culinária · Deporte · Festivos · Folclore · Turismo
Outros tópicos	Forzas Armadas · Homossexualidade
Portal · WikiProjeto · Categoría

Brasil

v • e 50 cidades máis populosas do Brasil Máis de 5 millóns de habitantes São Paulo (SP)  • Río de Xaneiro (RJ) Máis de 1 millón de habitantes Salvador (BA)  • Brasilia (DF) • Fortaleza (CE)  • Belo Horizonte (MG)  • Curitiba (PR)  • Manaus (AM)  • Arrecife (PE)  • Belén (PA)  • Porto Alegre (RS)  • Guarulhos (SP)  • Goiânia (GO)  • Campinas (SP) Máis de 500 mil habitantes San Luís (MA)  • San Gonçalo (RJ)  • Maceió (AL)  • Duque de Caxias (RJ)  • Nova Iguaçu (RJ)  • San Bernardo do Campo (SP)  • Natal (RN)  • Teresina (PI)  • Campo Grande (MS)  • Osasco (SP)  • João Persoa (PB)  • Jaboatão dos Guararapes (PE)  • Santo André (SP)  • Uberlândia (MG)  • Conta (MG)  • San José dos Campos (SP)  • Feira de Santana (BA)  • Sorocaba (SP)  • Ribeirão Negro (SP)  • Cuiabá (MT)  • Aracaju (SE )  • Xuíz de Fóra (MG)  • Aparecida de Goiânia (GO)  • Londiniense (PR)  • Ananindeua (PA)  • Belford Roxo (RJ) Máis de 400 mil habitantes Joinville (SC)  • Niterói (RJ)  • San João de Meriti (RJ)  • Campos dos Goytacazes (RJ)  • Santos (SP)  • Betim (MG)  • San José do Río Negro (SP)  • Mauá (SP)  • Caxias do Sur (RS)  • Vila Vella (ES) v • e Capitais do Brasil Capital Federal (DF) Norte Belén (PA)  · Boa Vista (RR)  · Macapá (AP)  · Manaus (AM)  · Palmas (CHO)  · Porto Vello (RO)  · Río Branco (AC) Nordeste Aracaju (SE )  · Fortaleza (CE)  · João Persoa (PB)  · Maceió (AL)  · Natal (RN)  · Arrecife (PE)  · Salvador (BA)  · San Luís (MA)  · Teresina (PI) Centro-Oeste Campo Grande (MS)  · Cuiabá (MT)  · Goiânia (GO) Sueste Belo Horizonte (MG)  · Río de Xaneiro (RJ)  · São Paulo (SP)  · Vitoria (ES) Sur Curitiba (PR)  · Florianópolis (SC)  · Porto Alegre (RS) v • e Rexións metropolitanas do Brasil Norte Belén • Macapá • Manaus Nordeste Agreste • Aracaju • Campina Grande • Cariri • Fortaleza • João Persoa • Maceió • Natal • Arrecife • Salvador • San Luís • Suroeste Maranhense Centro-Oeste Goiânia • Vale do Río Cuiabá Sueste Baixada Santista • Belo Horizonte • Campinas • Río de Xaneiro • São Paulo • Vale do Aceiro • Vitoria Sur Carbonífera • Chapecó • Curitiba • Florianópolis • Foz do Río Itajaí • Lages • Londiniense • Maringá • Norte/Nordeste Catarinense • Porto Alegre • Tiburón • Vale do Itajaí RIDEs Distrito Federal e Entorno • Grande Teresina • Polo Petrolina e Juazeiro Aglomerações urbanas Nordeste (RS) • Litoral Norte • do Sur Anexos por poboación • por IDH v • e Rexións e estados do Brasil Subdivisões do Brasil Unidades da Federación Rexión Norte Acre · Amapá · Amazonas · Pará · Rondônia · Roraima · Tocantins Rexión Nordeste Alagoas · Bahia · Ceará · Maranhão · Paraíba · Pernambuco · Piauí · Río Grande do Norte · Sergipe Rexión Centro-Oeste Distrito Federal  · Goiás · Mato Grosso · Mato Grosso do Sur Rexión Sueste Espírito Santo · Minas Xerais · Río de Xaneiro · São Paulo Rexión Sur Paraná · Río Grande do Sur · Santa Catarina Arquipélagos Fernando de Noronha · Atol das Rocas · Arquipélago de São Pedro e São Paulo · Trindade e Martim Vaz Geoeconômicas Amazónica · Centro-Sur · Nordeste Asociado Antártida Brasileira Novos Estados Carajás · Guanabara · Gurgueia · Juruá · Maranhão do Sur · Planalto Central · San Francisco · Solimões · Tapajós · Triângulo Artigo completo con todas as divisións propostas: Novas unidades federativas do Brasil v • e Fronteiras do Brasil Países limítrofes Arxentina • Bolivia • Colombia • Güiana Francesa (Francia) • Güiana • Paraguai • Perú • Suriname • Uruguai • Venezuela Macrorregiões fronteirizas Centro-Oeste • Norte • Sur Estados fronteirizos Acre • Amapá • Amazonas • Mato Grosso • Mato Grosso do Sur • Pará • Paraná • Río Grande do Sur • Rondônia • Roraima • Santa Catarina Municipios fronteirizos Bifronteiriços ou tríplices fronteiras: Atalaia do Norte • Barra do Quaraí • Brasileia • Corumbá • Foz do Iguaçu • Laranjal do Jari • Oriximiná • San Gabriel da Fervenza • Uiramutã • Uruguaiana Fronteira simple: Aceguá • Acrelândia • Alecrim • Almeirim • Alto Bosque d'Oeste • Alto Alegre • Alto Alegre dos Parecis • Amajari • Antônio João • Aral Moreira • Assis Brasil • Bagé • Bandeirante • Barcelos • Barracão • Bela Vista • Belmonte • Benjamin Constant • Bo Jesus do Sur • Bonfim • Cabixi • Cáceres • Capanema • Capixaba • Caracaraí • Caracol • Caroebe • Chuí • Comodoro • Coronel Sapucaia • Costa Marques • Crissiumal • Cruceiro do Sur • Derrubadas • Dionísio Cerqueira • Don Pedrito • Doutor Maurício Cardoso • Entre Ríos do Oeste • Epitaciolândia • Esperanza do Sur • Feijó • Garruchos • Guaíra • Guajará • Guajará Mirim • Guaraciaba • Herval • Iracema • Itaipulândia • Itapiranga • Itaqui • Jaguarão • Japorã • Japurá • Jordão • Mâncio Lima • Manoel Urbano • Mariscal Rondon • Mariscal Thaumaturgo • Mercedes • Mundo Novo • Normandia • Novo Machado • Nova Mamoré • Óbidos • Oiapoque • Pacaraima • Paraíso • Paranhos • Pato Bragado • Pedras Altas • Perla d'Oeste • Pimenteiras do Oeste • Pirapó • Plácido de Castro • Planalto • Poconé • Punta Porã • Porto Esperidião • Porto Lucena • Porto Mauá • Porto Murtinho • Porto Vello • Porto Vira Cruz • Porto Walter • Porto Xavier • Pranchita • Princesa • Quaraí • Rodrigues Alves • Roque Gonzales • Santa Helena • Santa Helena • Santa Isabel do Río Negro • Santa Rosa do Purus • Santa Vitoria do Palmar • Santana do Livramento • Santo Antônio do Içá • Santo Antônio do Suroeste • San Borja • San Francisco do Guaporé • San José do Cedro • San Miguel do Iguaçu • San Nicolau • Sena Madureira • Serranópolis do Iguaçu • Sete Caídas • Tabatinga • Tiradentes do Sur • Tunápolis • Vila Bela da Santíssima Trindade Brasil v • e Artes do Brasil Arquitetura • Cinema • Baila • Design • Escultura • Folclore • Fotografía • Literatura • Música • Pintura • Poesía • Teatro • Televisión • Vídeo v • e Mercado Común do Sur – Mercosur Membros Arxentina • Brasil • Paraguai • Uruguai • Venezuela Asociados Bolivia • Chile • Colombia • Ecuador • Perú Observadores México Tratados Asunción • Brasilia • Iguaçu • Integración, Cooperación e Desenvolvemento • Olivos • Ouro Negro • Sociolaboral • Ushuaia Tópicos Historia • Cronoloxía • Ampliación • Economía • Bandeira • Dereito (Dereito comunitario) Órganos Consello do Mercado Común (Parlasul • CRPM • FCCP) • Grupo Mercado Común (CSL) • Comisión de Comercio • Tribunal Arbitral Permanente de Revisión (Casos dos tribunais • Tendencia e interpretacións dos laudos) • Tribunal Administrativo Laboral • Secretaría • FCES (Fórum da Muller) • FOCEM • Instituto Social • FCCR Relacionados Banco do Sur • Mercocidades • Fórum Social • Mecanismo de adaptación competitiva • Nomeclatura común • Bienal • TV Brasil - Canle Integración • Foro Empresarial coa Unión Europea • UNASUL • Comunidade Andina • ALADI Arquivo:MERCOSUR.png Categoría • Portal • WikiProjeto v • e América do Sur Países Arxentina • Bolivia • Brasil • Chile • Colombia • Ecuador • Güiana • Paraguai • Perú • Suriname • Uruguai • Venezuela Territorios Illas Malvinas (Reino Unido) • Illas Geórgia do Sur e Sandwich do Sur (Reino Unido) • Güiana Francesa (Francia) v • e Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa (CPLP) Membros Angola • Brasil • Cabo Verde • Guinea-Bissau • Mozambique • Portugal • San Tomé e Príncipe • Timor-Leste Observadores Asociados Guinea Ecuatorial • Maurícia • Senegal Observadores Consultivos AMI • AULP • ACOLOP • Fundación Calouste Gulbenkian • Fundación Champalimaud • Fundación Luso-Americana • Fundación Luso-Brasileira • Fundación Mário Soares • Fundación Oriente • FIOCRUZ • FRM • IHGB • Médicos do Mundo • Sociedade de Xeografía de Lisboa • Real Despacho Portugués de Lectura • UNICAMP • UFBA • UNIRIO • ULHT • entre outras v • e Unión Latina Membros Andorra • Angola • Bolivia • Brasil • Cabo Verde • Chile • Colombia • Costa do Marfim • Costa Rica • Cuba • República Dominicana • Ecuador • España • Filipinas • Francia • Guatemala • Guinea Bissau • Haití • Honduras • Italia • México • Mozambique • Moldávia • Mônaco • Nicaragua • Panamá • Paraguai • Perú • Portugal • Romênia • San Mariño • San Tomé e Príncipe • Senegal • Timor-Leste • Uruguai • Venezuela Observadores Arxentina • Orde Soberana e Militar de Malta • Vaticano v • e G20 - Maiores economías Países: Arxentina • Australia • Brasil • Canadá • República Popular da China • Francia • Alemaña • India • Indonesia • Italia • Xapón • México • Rusia • Arabia Saudita • África do Sur • Corea do Sur • Turquía • Reino Unido • Estados Unidos • Unión Europea v • e G20 (países en desenvolvemento) Membros África do Sur • Arxentina • Brasil • Bolivia • Chile • República Popular da China • Cuba • Egito • Filipinas • Guatemala • India • Indonesia • México • Nixeria • Paquistán • Paraguai • Tailandia • Tanzânia • Turquía • Uruguai • Venezuela • Zimbabwe Permanencia inestábel Colombia • Perú • Costa Rica • Ecuador • O Salvador • Turquía v • e G15 Países: Alxeria • Arxentina • Brasil • Chile • Egito • India • Indonesia • Irán • Xamaica • Quênia • Nixeria • Malaisia • México • Perú • Senegal • Sri Lanka • Venezuela • Zimbabwe v • e G4 Países: Alemaña • Brasil • India • Xapón Arquivo:G4countries.PNG v • e Conferencia Ibero-americana Membros Andorra • Arxentina • Bolivia • Brasil • Chile • Colombia • Costa Rica • Cuba • O Salvador • Ecuador • España • Guatemala • Honduras • México • Nicaragua • Panamá • Paraguai • Perú • Portugal • República Dominicana • Uruguai • Venezuela Arquivo:Cumbre Ibroamericana.PNG Demandantes Filipinas  • Guinea Ecuatorial • Mozambique • Belize • Timor-Leste Organismos asociados SEGIB (SECIB†) • ABINIA • CCI • CIMF • CIN • Espazo Cultural • Fondo Indíxena • OEI • OIJ • CID • CISS • UCCI • Capital da Cultura Ver tamén Ibero-América • Iberismo • Unión Ibérica • Pan-hispanismo v • e Organización dos Estados Americanos (OEA) Membros Antigua e Barbuda • Arxentina • Bahamas • Barbados • Belize • Bolivia • Brasil • Canadá • Chile • Colombia • Costa Rica • Dominica • República Dominicana • Ecuador • O Salvador • Granada • Guatemala • Güiana • Haití • Honduras • Xamaica • México • Panamá • Paraguai • Perú • Santa Lúcia • San Vicente e Granadinas • San Cristóvão e Nevis • Suriname • Trinidad e Tobago • Estados Unidos da América • Uruguai • Venezuela Suspensos Cuba;• Nicaragua  v • e Unión de Nacións Suramericanas (UNASUL) Membros Arxentina • Bolivia • Brasil • Chile • Colombia • Ecuador • Güiana • Paraguai • Perú • Suriname • Uruguai • Venezuela Arquivo:Map of the Union of South American Nations.svg Portal América do Sur Observadores México • Panamá Tratados Cusco • Constitutivo • Enerxético • Margarita Órganos Banco do Sur • Consello de Defensa • Consello Enerxético • Consello de Saúde • Parlamento • Presidencia Pro Tempore • Secretaría Xeral Ver tamén Bandeira • Moeda única • IIRSA (Tren do Sur · Corredor bioceânico) • Anel enerxético (Camisea · Transcaribenho · Grande do Sur) • Cúpula Suramericana • Reunión de Enerxía • ASPA (Brasilia 2005 · Doha 2009 · Lima 2011) v • e Organización do Tratado de Cooperación Amazónica (OTCA) Bolivia • Brasil • Colombia • Ecuador • Güiana • Perú • Suriname • Venezuela v • e Asociación Latino-Americana de Integración (ALADI) Membros Arxentina • Bolivia • Brasil • Chile • Colombia • Cuba • Ecuador • México • Paraguai • Perú • Uruguai • Venezuela Arquivo:Aladimap123.PNG Ver tamén ALALC v • e Nacións Antárticas Países: África do Sur   • Alemaña • Arxentina • Australia • Bélxica • Brasil • Bulgaria • Chile • China • Corea do Sur • Ecuador • España • Estados Unidos da América • Finlandia • Francia • India • Italia • Xapón • Noruega • Nova Zelândia • Países Baixos • Pavo • Polônia • Portugal • Reino Unido • Rusia • Suecia • Ucraína • Uruguai

• Portal do Brasil

ace:Brasilckb:بەڕازیلkrc:Бразилияmwl:Brasilpcd:Brésilpnb:برازیل