Arqueoloxía

arqueoloxía - Wikilingue - Encydia

Este artigo ou sección contén unha lista de fontes ou unha única fonte no fin do texto, mais estas non son citadas no corpo do artigo, o que compromete a verificabilidade. (desde decembro de 2009)
Vostede pode mellorar este artigo introducindo notas de rodapé citando as fontes, inseríndoas no corpo do texto cando necesario.

Antigo teatro romano en Alexandria , Egito.

Arqueoloxía (do grego, « arqué », antigo ou poder, e « logos », discurso despois estudo, ciencia) é a disciplina científica que estuda as culturas e os modos de vida do pasado a partir da análise de vestixios materiais. É unha ciencia social, isto é, que estuda as sociedades, podendo ser tanto as que aínda existen, canto as xa extinguidas, a través de seus restos materiais, sexan estes móbiles (como por exemplo un obxecto de arte , as vénus) ou obxectos inmóbiles (como é o caso das estruturas arquitectónicas). Inclúense tamén no seu campo de estudos as intervencións feitas polo home no medio ambiente.

A maioría dos primeiros arqueólogos, que aplicaron súa disciplina aos estudos das antiguidades, definiron a arqueoloxía como o estudo sistemático dos restos materiais da vida humana xa desaparecida. Outros arqueólogos enfatizaram aspectos psicolóxico-comportamentais e definiron a arqueoloxía como a reconstrución da vida dos pobos antigos.

Nalgúns países a arqueoloxía é considerada como unha disciplina pertencente á antropoloxía; mentres esta se centra no estudo das culturas humanas, a arqueoloxía dedícase ao estudo das manifestacións materiais destas. Deste xeito, mentres as antigas xeracións de arqueólogos estudaban un antigo instrumento de cerámica como un elemento cronológico que axudaría a pór unha data á cultura que era obxecto de estudo, ou simplemente como un obxecto cun certo valor estético, os antropólogos verían o mesmo obxecto como un instrumento que lles serviría para comprender o pensamento, os valores e a propia sociedade a que pertenceron.

Táboa de contido

1 Investigación arqueolóxica
2 Panorama portugués
3 Cursos de graduação en Arqueoloxía (Portugal e Brasil)
4 Ver tamén
5 Conexións externas

Investigación arqueolóxica

A investigación arqueolóxica relaciónase fundamentalmente á pre-historia e ás civilizacións da antiguidade; no entanto, ao longo do último século, a metodologia arqueolóxica aplicouse a etapas máis recentes, como a Idade Media ou o período industrial. Na actualidade, os arqueólogos dedícanse cada vez máis a fases tardías da evolución humana, como a arqueoloxía industrial.

A investigación arqueolóxica necesita do auxilio de varios outros ramos científicos (ciencias naturais e sociais), así como é importantíssimo adquirir o coñecemento empírico da poboación que nos envolve o día-a-día, pois a fonte oral é case sempre o punto de iniciativa para o desenvolvemento dalgún estudo. Acostúmase dicir que "cada vello que morre é unha biblioteca que arde", pois é información que se perde.

A investigación non é só a recolla de artefactos durante unha escavação ou soamente a pescuda bibliográfica, o contacto humano é moi importante.

Unha investigación arqueolóxica comeza pola investigación bibliográfica ou, nalgúns casos, pola prospecção, que forma parte do levantamento arqueolóxico. Hai unha gran diferenza entre prospecção e sondaxe, a primeira é para o levantamento e a segunda é o que dá inicio a escavação propiamente dita.

No levantamento é sempre importante se observar as especificidades dun local: A abrupta mudanza de coloração do solo (capas estratigráficas), a presenza de plantas non nativas, a presenza de animais,etc...

A pesar de toda a dedicación, a arqueoloxía é amostral, porque traballa con vestixios, e non a totalidade da historia do local.

Panorama portugués

Arquivo:Arqueoloxía.JPG

Referencia á arqueoloxía, na fachada da Sociedade Martins Sarmento, en Guimarães

A arqueoloxía ten sido practicada en Portugal desde hai dous séculos, sendo entón esencialmente un hobby de militares ou persoas con algunhas posesións e coñecementos históricos.

A cuestión das gravuras do Vale do Côa, en 1996 , veu abrir as portas a unha maior difusión da profesión de arqueólogo e deu un impulso importante ao recoñecemento da arqueoloxía en Portugal, coa creación do IPA e da APA e coa aprobación de lexislación específica para a área, sendo creados novos cursos universitarios de arqueoloxía, como o curso da Universidade do Miño ou o da Universidade do Porto (unha vez que antigamente eran cursos non autónomos, dependentes dos cursos de Historia ).

Algúns arqueólogos, como Martins Sarmento, o século XIX, ou Cláudio Torres, na actualidade, son figuras recoñecidas no medio cultural portugués.