alagoinha (pernambuco) - Wikilingue - Encydia
Nota: Se procura outro significado de Alagoinha, vexa | Municipio de Alagoinha | |||||
| [[Ficheiro:|270px|none|center|Localización de Alagoinha na Mesorregião do Agreste Pernambucano]] | |||||
| "{{{apelido}}}" | |||||
|
|||||
| Himno | |||||
| Aniversario | {{{aniversario}}} | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Fundación | 31 de decembro de 1948. | ||||
| Gentílico | alagoinhense | ||||
| Lema | {{{lema}}} | ||||
| Prefecto(a) | Maurílio de Almeida (PTB) (2009 – 2012) |
||||
| Localización | |||||
| Unidade federativa |  Pernambuco |
||||
| Mesorregião | Agreste Pernambucano IBGE/2008[1] | ||||
| Microrregião | Vale do Ipojuca IBGE/2008[1] | ||||
| Rexión metropolitana | {{{rexión_metropolitana}}} | ||||
| Municipios limítrofes | Venturosa (Sur e Oeste) e Pesqueira (Norte e Leste) | ||||
| Distancia até a capital | 225 km | ||||
| Características xeográficas | |||||
| Área | 200,42 km² | ||||
| Poboación | 14.913 hab. est. IBGE/2009[2] | ||||
| Densidade | {{{densidade}}} hab./km² | ||||
| Altitude | 726 m | ||||
| Clima | Tropical chuvoso con verão seco[3] As | ||||
| Fuso horario | UTC-3 | ||||
| Indicadores | |||||
| IDH | 0,63 medio PNUD/2000[4] | ||||
| PIB | R$ 32.249 mil IBGE/2005[5] | ||||
| PIB per capita | R$ 2.397,00 IBGE/2005[5] | ||||
Alagoinha é un municipio brasileiro do estado de Pernambuco . Localízase a unha latitude 08º27'59" sur e a unha longura 36º46'33" oeste, distando 225,5 km da capital do estado. Súa poboación estimada en 2009 era de 14.913 habitantes.
O nome Alagoinha é proveniente da gran cantidade de pequenas lagoas existentes nas terras do municipio.
Administrativamente, Alagoinha é formada polos distritos: sede e Perpetuo Socorro e polos poboados: Alverne, Lage Grande, Campo do Magé, Salambaia, Genipapinho, Laje do Carrapicho, entre outros.
Táboa de contido |
Historia
O povoamento
En 1761 , João Antunes Bezerra comprou a propiedade de Alagoinhas, que formaba parte da sesmaria doada polo goberno portugués, aínda o século XVII, a través do entón governador da capitania de Pernambuco, Fernão de Souza Coutinho, aos portugueses Bernardo Vieira, Antônio Pito e Manuel Vieira.
Acompañado de súa esposa e de dez escravos, João Antunes trasladouse da localidade Tará (pertencente hoxe ao Municipio de Venturosa), de onde era natural, para Tingui, na encosta sur do actual municipio de Alagoinha.
En 1790 o irmán máis novo de João Antunes, Gonçalo Antunes Bezerra, coñecido boiadeiro da rexión, cásase con moça de boa familia da cidade de Vitoria de Santo Antão, fixando residencia alí por catorce anos. En 1804 , por non se sentir ben de saúde, e con saudades do sertão, resolve mudarse, e compra a propiedade do irmán que por se sentir vello e sen fillos desexa que Gonçalo pasase a residir preto del.
De posesión da vasta propiedade, Gonçalo Antunes Bezerra, grande boiadeiro, tangerino e poeta, emprende unha aventura bastante arraigada na tradición oral dos máis vellos: ponse a cabalgar durante todo o día rezando o "terzo" e pedindo a nosa señora que o ilumine na escolla do local no cal levantará súa morada, ás seis da tarde, hora do ângelus, hora da "Ave-Maria", tan cara ao sertanejo, para o seu cabalo como que guiado pola divina providencia sobre un grande e aprazível lagedo (onde fica hoxe a Igrexa matriz), onde, de traxe, construíu aquela que sería a primeira casa na localidade (existente até hoxe), dando inicio así á fundación do poboado que se tornaría máis tarde unha florescente vila.
Seus fillos, Gonçalo Antunes Bezerra Júnior e Antônio Fernandes Sampaio Leite casáronse con Ana Bernarda e Inês Bernarda, de descendentes de tradicional familia da Galiza, que había migrado da España para Pernambuco e se fixado en Vitoria de Santo Antão aínda na primeira metade do século XVII: os Torres Galindo. Desas dúas noras do fundador da cidade e de máis un irmán, Capitán Antônio Joaquim Torres Galindo, que fixouse na comunidade inscipiente tras participar con galhardia dos acontecementos que entrarían para a Historia como Revolución Praieira ou do Partido da Praia o ano de 1848 e nos que se seguiron, que orixinouse o patronímico que se xeneralizou progresivamente nas sucesivas xeracións de alagoinhenses, sobre todo no que se refire ao "Galindo". Hoxe grande parte da poboación de Alagoinha é Galindo, como unha filla ilustre que mora actualmente en São Paulo, chamada Jacira Galindo Marcelino filla de Maria José Galindo.
En 1826 , Gonçalo Antunes Bezerra toma a iniciativa de construír un altar nunha das dependencias de súa residencia, destinado ás oracións dos seus familiares e veciños. Un padre celebraba alí a Santa Misa, celebraba batismos e casamentos. Coa chegada da imaxe de Nosa Señora da Conceição (existente até hoxe), padroeira da localidade, complétase o desexo do propietario, no sentido de ampliar o espírito relixioso dos habitantes.
En virtude do falecimento en 1833 de Gonçalo Antunes de Bezerra, seus fillos fixeron a doazón do terreo en que estaba fundada a povoação, a nosa Señora da Conceição, ficando tal terreo so a administración da Igrexa Católica.
Aumentando a poboación, en 1850 os habitantes da vila de Alagoinhas se empeñaron na construción da súa primeira capela, facéndose ese ano, só a capela-mor. O mesmo ano, organizaron Jacinto da Silva e seu fillo, unha peregrinación coa imaxe de Nosa Señora ao alto sertão, a fin de, por esa maneira obteren os medios necesarios entre os fazendeiros daquela rexión, para poderen terminar as obras da igrexa. Regresando desa visita, trouxeron cabras, ovellas e diñeiro, permitindo en 1863 que fose concluída a primeira igrexa da cidade. Os primeiros anos a vella igrexa tivo á cabeza o operoso Frei João de Santa Secília, que ao morrer foi enterrado fronte á igrexa.(Frei João é hoxe o nome dunha das principais vías da cidade).
En 1879 pola lei provincial nº 1408, de 12 de maio de 1879 e por lei municipal nº 1, de 25 de novembro de 1892 , foi creado o distrito de Alagoinhas, subordinado ao municipio Cimbres.
En 1908 houben un grande surto de Febre Amarela no entón distrito. Boa parte da poboación de Alagoihas foi dizimada, sendo inclusive construído cemiterios exclusivos para as vítimas da epidemia. Aínda no inicio do século XX a vella igrexa foi demolida para a construción da actual matriz de N. Señora da Conceição, concluída en 1916 , feita en réxime de mutirão polas mans e doazóns dos propios moradores.
Os anos 30, Alagoinha xa tiña unha das maiores feiras libres da rexión. O comercio propiciou a formación dunha elite local e súa instrución académica.
Alagoinha cidade
Os anos 40 do século XX, a pequena elite da entón Alagoinhas resolve "loitar" pola emancipação do distrito que contaba con máis ou cinco menos mil habitantes e pertencía á cidade de Pesqueira , antiga Cimbres. Alagoinhas, xa tiña electo un prefecto da sede (Tenente Dorgival Galindo) e posuía grande efervecência comercial. Era o distrito máis importante de Pesqueira, posuía profesores, bacharéis e diversas autoridades patenteadas polo exército.
Un dos grandes nomes da emancipação de Alagoinha foi o comerciante Austriclínio Galindo (trineto de Gonçalo Antunes). Durante o proceso de emancipação, o distrito Alagoinhas untou nunha cuestión: xa había unha cidade de mesmo nome na Bahia, e por iso a futura cidade debería mudar de nome, varios nomes foron propostos, porén unha suxestión de Luís Celso Galindo, fundador da vila do Alverne, propuxo a supressão do s final do nome. A idea foi acepta e en 31 de decembro de 1948 , Alagoinha foi declarada municipio pola lei estadual n.º 420, de 31 de decembro de 1948, foi nomeado prefecto interino do novo municipio Austriclínio Galindo, sendo a noticia da emancipação declarada en praza pública, en plena tradicional festa natalina: "Alagoinha é cidade!" (Cléria Galindo, 1998)
O municipio foi instalado en 1 de febreiro de 1949 . Na primeira elección municipal Joaquim Galindo de Assis, coñecido por Nino Galindo e sobriño do tenente Dorgival, ex-prefecto de Pesqueira, é demandante único. Asumindo o liderado político do novo municipio, Nino Galino exerceu o poder de maneira incontestável por máis de vinte anos, sendo por tres veces prefecto e chegando a Deputado Estadual. Soamente en 1974 , ano en que Nino Galindo perdeu a elección, por noventa e sete votos de diferenza, para o humilde cantante e poeta José Castor, a oposición, liderada por Manuel Izidoro, pasa a exercer o poder político local. Desde entón o grupo de Manuel Isidoro, xa falecido nesta época, se mantivo na prefectura. En 1982 un fillo de Manuel Izidoro, Everaldo Paes presentar á prefecto, vencendo cunha larga marxe de votos (906 votos). En 1988 , seu primo Chico Izidoro o sucede na prefectura, para en 1992 ceder a cadeira a un outro fillo do falecido Manuel Izidoro, Eraldo Paes, que vai novamente se elixir prefecto municipal en 2000 , vencendo un fillo de seu primo e antecesor e reelixir en 2004 .
A psicóloga petista Gláuria Simões foi derrotada por só cento e sesenta e sete votos de diferenza en 2004 (TRE 2004), para Eraldo Paes, que exerceu a prefectura pola terceira vez. Porén ese mesmo ano a oposición elixiu cinco concelleiros, contra catro da situación facéndose presidente da casa o oposicionista Giomar Paes, tras diversas accións xudiciais excluíuse unha lei municipal que acababa co instituto da elección para os cargos da mesa daquela casa a fin de que fose conducida polo concelleiro máis votado da elección que acabara de realizarse, cal sexa, o Ex-prefecto Everaldo Paes. Trabouse desde entón unha forte disputa interna que fixo até mudar o nome do Concello de Manuel Izidoro Sobriño para Concelleiro Elizeu Paes de Lira. Porén nas eleccións estaduais e presidenciais de 2006 a oposición xurdiu cindida entre as candidaturas a Governador do petista Humberto Costa, ex-ministro da saúde e apoiado por Gláuria Simões e do socialista Eduardo Campos (máis tarde electo), apoiado polos concelleiros de oposición. Da división decorreron perdas membros para o grupo oposicionista na Cámara, entre elas a de o concelleiro Tião Galindo que en razón de diverxencias xeneralizadas do grupo ao cal apoiaba, desfiliou-se do PT xuntamente co Concelleiro Gilmar de Matos. En 2007 o Concello de Alagoinha elixiu O Concelleiro Tião Galindo (Sebastião Galindo Paes de Lira) como novo presidente, pondo fin o breve liderado oposicionista no lexislativo da cidade, volvendo a casa de leis ao nome orixinal. En setembro de 2007, o Prefecto Eraldo Paes saíu do Demócratas, ao cal era afiliado desde o inicio de súa carreira política, e, con seu grupo, filiou-se ao PTB, liderado polo Deputado Federal Armando Monteiro Neto, de modo a participar da base de apoio aos gobernos federal e estadual.
Nas eleccións de 2008 saíu vitorioso o primo de Eraldo Paes, Maurílio de Almeida (PTB), con 66% dos votos válidos. Na chapa oposicionista, o demandante foi Ciba (Rubens Ferreira Diniz), do PSB, natural e morador do distrito de Perpetuo Socorro.
Prefectos
- Austriclínio Galindo (1949)
- Joaquim Galindo de Assis (1949-1953)
- Anacleto Inácio de Oliveira (1953-1957)
- Joaquim Galindo de Assis (1957-1959)
- José Paes Gramim (1959-1961)
- Francisco Lumba de Oliveira (1961-1965)
- Joaquim Galindo de Assis (1965-1970)
- Ivanildo ácio da Silva (1970-1973)
- José Castor (1974-1977)
- Brasilino Baia (1977-1983)
- Everaldo Paes da Silva (1983-1988)
- Francisco Cavalcanti Silva (1989-1992)
- Eraldo Paes da Silva (1993-1996)
- Lenilson Flávio Bezerra de Almeida (1997-2000)
- Eraldo Paes da Silva (2001-2004)
- Eraldo Paes da Silva (2005-2008)
- Maurílio de Almeida Silva (2009-actualmente)
Xeografía
O municipio está incluído na área xeográfica de abrangência do semiárido brasileiro, definida polo Ministerio da Integración Nacional en 2005.[6] Esta delimitação ten como criterios o índice pluviométrico, o índice de aridez e o risco de seca .
Demografia
- Censo 2000: 12.535.
- Conta da Poboación 2007: 14.016.
- Poboación Urbana (Censo 2000): 54%.
- Poboación Rural (Censo 2000): 46%.
- Taxa de fecundidade (fillos por muller en 2000): 3,2.
Economía
- Produto interior bruto total (2006): R$ 35.431.000,00
- PIB per capta (2006): R$ 2.602,00.
Indicadores Sociais
- IDH 1991: 0,425 (inferior ao de Angola que actualmente é de 0,439).
- IDH 2000: 0,630 (inferior ao de Marrocos que actualmente é de 0,640).
- Encaixe per capita: 92,26 (A prezos de 2000)
- Coeficiente de Gini: 0,56
- Proporción de pobres : 62,81%
- Residencias con auga : 57%
- Residencias con esgoto sanitario: 58,7%
- Residencias con recada de residuos : 93%
- Taxa de mortalidade infantil: 18,2 p/mil.
- Expectativa de vida ao nacer: 65,8 anos.
Educación
| Esfera | Analfabetos (%) |
|---|---|
| Alagoinha | 35,40 |
| Pernambuco | 24,50 |
| Brasil | 13,63 |
- Media de anos de estudo: 3,31.
- Taxa de distorção idade/serie – 2006: 43,37% (Ensino Fundamental); 65,08% (Ensino Medio).
Vegetação e Clima
- Vegetação: Caatinga, con bosques subcaducifólias. Vegetação de transición.
- Clima: Transición entre quente e húmido e semi-árido quente.
- Temperatura media anual: 21,6 °C*
- Período de choivas : de xaneiro a agosto .
*Por causa da altitude, Alagoinha posúe, principalmente no inverno, noites frías para os padrões nordestinos, con frecuente neblinação. En 2004 rexistrou a marca mínima de 13°C, sendo ben correcto que, dato a relativa novidade e precariedade dos rexistros, chega presentar temperaturas abaixo dos 12°C nos invernos máis rigorosos.
Relevancia[3]
O municipio está localizado no Planalto da Borborema, con relevancia movido por macizos e outeiros con altitude entre 600 e 1000 metros. Os solos posúen fertilidade de media a alta.
Hidrografia[3]
O municipio está nos dominios da conca hidrográfica do Río Ipanema. Os principais tributarios son os riachos: Fondo, Magé, Piauí, Liberal e Macambira, todos de réxime intermitente.
Turismo
Atractivos
- Atractivos históricos
Na chamada pedra do letreiro están gravadas varias inscricións rupestres. Foron identificadas tanto pinturas como gravuras, demostrando a ocupación da rexión por tribos indíxenas pre-históricas hai miles de anos. Na zona urbana o belo casario histórico no centro da cidade encantan os visitantes da terra do xerém.
- Atractivos naturais
Entre os principais atractivos naturais da cidade están o belo lagedo, que forma lagoas, pozos e montes, el fica localizado no barrio do coqueiro e no cruceiro. Outros atractivos son as trilhas ecolóxicas: como a trilha que leva até a Serra do Gavião (Pesqueira) formada por mata de transición,entre a caatinga e a vegetação litorânea, aínda intocada polo home. Alagoinha conta aínda con outras lagoas (peri-peri, de beber, do xunco etc) e fervenzas enchen os ollos dos visitantes.
- Atractivos culturais e imateriais
A artesanía alagonhense destácase polos traballos en palla, bordados e encaixe renascença. No Sitio Pindoba está localizada a Pindoarte, asociación de artesanía en palla de milho, e na zona urbana está a Cooperativa de Bordados. Esas cooperativas de artesáns exportan o produto e o nome de Alagoinha para diversas partes do mundo.
Eventos
- Vaquejadas e Pegas de Boi:
Parque Brasilia, Dona Teca, Vassouras e Angélicas son sinônimos de festa e animación en toda a cidade e zona rural. Hai decenas de anos a cidade se anima toda para festexar de máis emocionante tradición da cidade, na cal os vaqueiros entran na caatinga pechada para buscar reses de hai moito alí colocadas para este fin. Suor, arranhões e a gloria do animal traído "á uña" motivan estes homes moito máis que un simple premio en diñeiro ou representado por un electrodoméstico calquera.
- Festa de Natal e Ano-novo de Alagoinha (24 de decembro a 1° de xaneiro):
O principal período de atracción turística de Alagoinha é o das tradicionais festas de Natal e Ano-Novo, festexadas hai máis de 150 anos. Algúns historiadores creditam o nacemento da tradicional conmemoración ao antigo reisado, xurdido en Portugal o século XVIII, introducido no Brasil-Colonia polos portugueses o século XIX e traído para Alagoinha xunto cos negros da Zona da Mata, eles se fantasiavam e saian de porta en porta anunciando a chegada do Messias tocando e cantando músicas folclóricas en troco de comida e bebida. O máis próximo a iso ocorre actualmente no tradicional Ramo, procesión acompañada pola banda de pífanos, onde a cada día homenaxéase unha categoría de Alagonhenses, representada por un cidadán que ofrece bebida e comida en súa casa.
Nese período, a poboación local se irmana aos fillos que veñen de lonxe e aos demais visitantes para confraternizae-se en o típicos "botequins", montados no medio da rúa en estrutura de madeira e cubertos por follas de coqueiro trançadas, o que lles dá unha aparencia leve e orixinal.
Ás seis da tarde a banda de pífanos (máis coñecida no local simplemente polo nome dun de seus demais instrumentos - a Zabumba) toca tradicionais músicas locais, con letras coñecidas dos máis antigos. As rúas, que durante o día xa chaman a atención pola omnipresenza da decoração con motivos natalinos, gañan en maxia e esplendor co acender de luces, sobre todo da Igrexa Matriz, que se espraiam por todos os recantos. Durante a noite, as festividades se concentran nas moitas mesas postadas no medio da praza, en torno a un gran escenario, no cal se presentan os pastoris e demais atraccións musicais. Nove noites e nove días duran as festas e case diariamente hai aqueles dispostos a amañecer o día, para, saíndo da Barraca da Festa alcanzar a Zabumba, que as seis da mañá repite, con aínda maior vigor, a presentación de doce horas antes en fronte da mesma Igrexa Matriz.
Ao redor das sete horas da xornada matinal, alí se van tocadores e boêmios a recomezar o percorrido nos "botequins" ao son do "Cachorro e a Onça" e lembrando da "Milosina" (música composta o século XIX polo pai do gran poeta alagonhense Cícero Galindo) que pronto se volverá a ouvir…
Referencias
- ↑ a b División Territorial do Brasil. División Territorial do Brasil e Límites Territoriais. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (1 de xullo de 2008). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ Estimativas da poboación para 1º de xullo de 2009 (PDF). Estimativas de Poboación. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (14 de agosto de 2009). Páxina visitada en 16 de agosto de 2009.
- ↑ a b c Diagnóstico do municipio de Alagoinha - Pernambuco. Proxecto Augas Subterráneas. Ministerio das Minas e Enerxía. Páxina visitada en 07 de julha de 2008.
- ↑ Ránking decrescente do IDH-M dos municipios do Brasil. Atlas do Desenvolvemento Humano. Programa das Nacións Unidas para o Desenvolvemento (PNUD) (2000). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ a b Produto interior bruto dos Municipios 2002-2005. Instituto Brasileiro de Xeografía e Estatística (IBGE) (19 de decembro de 2007). Páxina visitada en 11 de outubro de 2008.
- ↑ Ministerio da Integración Nacional, 2005. Nova delimitação do semiárido brasileiro.
