África do Sur
Orixe: Wikipédia, a enciclopédia libre.
| Modelo:Alista República da África do Sur |
|
| Lema: !ke e: ǀxarra ǁke (ǀXam) Verskillende mense verenig (Africâner) Portugués: Diversos pobos se unen. |
|
| Himno nacional: National anthem of South Africa | |
| Gentílico: surafricano(a) austro-africano(a)[1] |
|
Localización da África do Sur. |
|
| Capital | Cidade do Cabo (lexislativa) Pretória (executiva) Bloemfontein (xudiciaria) 25°44′42″S 28°11′25″E |
| Cidade máis populosa | Joanesburgo |
| Lingua oficial | |
| Goberno | República Federal Parlamentarista |
| - Presidente | Jacob Zuma |
| - Presidente do CNP (Consello Nacional das Provincias) | Mninwa Johannes Mahlangu |
| - Relator da Asemblea Nacional | Baleka Mbete |
| - Xefe de Xustiza | Pius Langa |
| Independencia | do Reino Unido |
| - Unión Surafricana | 31 de maio de 1910 |
| - Estatuto de Westminster | 11 de decembro de 1931 |
| - República | 31 de maio de 1961 |
| Área | |
| - Total | 1.221.037 km² (25º) |
| Poboación | |
| - Estimativa de 2008 | 47.900.000 hab. (25º) |
| - Censo 2001 | 44.819.778 |
| - Densidade | 39 hab./km² (170º) |
| PIB (base PPC) | Estimativa de 2007 |
| - Total | US$467.95 bilhões (25º) |
| - Per capita | US$10.600 (76º) |
| Indicadores sociais | |
| - Gini (2000) | 57.8 – alto |
| - IDH (2007) | 0,683 (129º) – medio |
| - Esper. de vida | 49,3 anos (178º) |
| - Mort. infantil | 44,8/mil nasc. (66º) |
| - Alfabetização | 82,4% (114º) |
| Moeda | Rand (ZAR) |
| Fuso horario | Tempo do Sur da África (UTC+2) |
| Cód. Internet | .za |
| Cód. telef. | +27 |
 |
|
A África do Sur, oficialmente República da África do Sur, é un país situado no extremo sur da África, con 2.798 quilómetros de litoral[2][3] sobre os océanos Atlântico e Índico.[4] O país divide súas fronteiras coa Namíbia, Botsuana e Zimbábue ao norte; Mozambique e Suazilândia a liches; e co Lesoto, un enclave totalmente rodeado polo territorio surafricano.[5]
Os seres humanos modernos habitan a África Austral hai máis de 100.000 anos. Na época do contacto cos Europeos, os pobos indíxenas dominantes eran tribos que migraram doutras partes da África hai cerca de mil anos antes da colonización europea. Entre os séculos IV e V, tribos falantes do Bantu viñeron para o sur, onde desprazaron, conquistaron e asimilaron os pobos originários da África Austral. Na época da colonización europea, os dous maiores grupos eran os pobos Zulu e Xhosa.
En 1652, un século e medio tras o descubrimento da Ruta Marítima do Cabo, a Compañía Holandesa das Indias Orientais fundou unha estación de abastecemento que máis tarde viría ser a Cidade do Cabo.[6] A Cidade do Cabo tornouse unha colonia británica en 1806. A colonización europea expandiu-se en a década de 1820 cos Bôeres (colonos de orixe Holandesa, Flamenga, Francesa e Alemá) mentres os colonos Británicos se asentaron no norte e no liches do país. Nese período, conflitos xurdiron entre os grupos Xhosa, Zulu e Afrikaners que competían por territorio.
Máis tarde, o descubrimento de minas de diamante e de ouro desencadeou un conflito do século XIX coñecido como Segunda Guerra dos Bôeres, cando os Bôeres e os Británicos loitaron polo control da riqueza mineral do país. Mesmo vencendo os Bôeres, os Británicos deron independencia limitada á África do Sur en 1910, como un dominio británico. Durante os anos de colonización Holandesa e Británica, a segregação racial era esencialmente informal, a pesar dalgunhas leis seren promulgadas para controlar o establecemento e a libre circulación de persoas nativas.[7][8][9]
Nas repúblicas Bôeres,[10] xa a partir do Tratado de Pretória (Capítulo XXVI),[11] os subsequentes gobernos surafricanos tornaron o sistema de segregação racial legalmente institucionalizado, o que máis tarde ficou coñecido como apartheid. O goberno entón estabeleceu tres categorías de estratificação racial: brancos, colorados e negros, con dereitos e restricións específicos para cada categoría.
A África do Sur conseguiu súa independencia política en 1961 e declarouse unha república. A pesar da oposición dentro e fóra do país, o goberno mantivo o réxime do apartheid. No inicio do século XX algúns países e institucións occidentais comezaron a boicotear os negocios co país por causa das súas políticas de opressão racial e de dereitos civís. Tras anos de protestas internas, activismo e revolta de surafricanos negros e de seus aliados, finalmente, en 1990, o goberno surafricano iniciou negociacións que levaron ao desmantelamento das leis de discriminación e ás eleccións democráticas de 1994. O país entón adheriu á Comunidade das Nacións.
A África do Sur é coñecida por súa diversidade de culturas, idiomas e crenzas relixiosas. Once linguas oficiais son recoñecidas pola Constitución do país.[4] O Inglés é a lingua máis falada na vida pública oficial e comercial, mentres, é só o quinto idioma máis falado en casa.[4] A África do Sur é un país multiétnico, coas maiores comunidades europeas, indias e racialmente mixtas da África. Aínda que 79,5% da poboación surafricana sexa negra,[12] os habitantes son de distintos grupos étnicos que falan linguas bantas, un dos nove idiomas que teñen estatuto oficial.[4] Cerca dun cuarto da poboación do país está desempregada[13] e vive con menos de US$ 1,25 por día.[14]
O país é un dos membros fundadores da Unión Africana e é a maior economía do continente. É tamén membro fundador da Organización das Nacións Unidas e da NEPAD, alén de ser membro do Tratado da Antártida, do Grupo dos 77, da Zona de Paz e Cooperación do Atlântico Sur, da Unión Aduaneira da África Austral, da Organización Mundial do Comercio, do Fondo Monetario Internacional, do G20 e do G8+5.
Índice |
Historia
Os primeiros navegadores europeos, portugueses principalmente, chegaron á África do Sur o século XV. Diogo Can alcanzou a costa surafricana en 1485 e en 1488 foi a vez de Bartolomeu Días.
O século XVII iníciase a ocupación permanente da rexión do Cabo da Boa Esperanza polos holandeses. En 1909, a unión das colonias británicas de Cabo, Natal, Transval e Orange River orixina a nación da África do Sur.
De 1948 a 1993/1994, a estrutura política e social é baseada no apartheid, o sistema legalizado de discriminación racial que mantivo o dominio da minoría branca nos campos político, económico e social.
En 1983, é adoptada unha nova constitución que garante unha política de dereitos limitados ás minorías asiáticas, mais continúa a excluír os negros do exercicio dos dereitos políticos e civís. A maioría negra, por tanto, non ten dereito de voto nin representación parlamentaria. O partido branco dominante, durante a era do apartheid, é o Partido Nacional, mentres a principal organización política negra é o Congreso Nacional Africano (ANC), que durante case 50 anos foi considerado ilegal.
Máis tarde, en 1990, so o liderado do presidente F. W. de Klerk, o goberno surafricano comeza a desmantelar o sistema do apartheid, liberando Nelson Mandela, líder do ANC, e aceptando legalizar esta organización, ben como outras antiapartheid.
Os pasos seguintes no sentido da unión nacional son dados en 1991. A abertura das negociacións entre os representantes de todas as comunidades, co obxectivo de elaborar unha Constitución democrática, marca o fin dunha época na África do Sur.
O día 10 de abril de 1993, un dos principais líderes do movemento negro da África do Sur, Chris Hani, tombou vítima de dous tiros, diante da propia residencia. O que seus asasinos non previron é que esa morte acabaría por acelerar o fin do apartheid.
En 1993, o goberno e a oposición negra acordan nos mecanismos que garantan a transición para un sistema político non discriminatório. É creado un comité executivo intermediario, con maioría negra, para supervisar as primeiras eleccións multipartidárias e multirraciais, e é creado, tamén, un organismo que fica encargado de elaborar unha Constitución que garanta o fin do Apartheid.
En abril de 1994 fanse eleccións multirraciais para o novo Parlamento. O ANC gaña as eleccións e Nelson Mandela, formando un Goberno de unidade nacional, tórnase o primeiro presidente surafricano negro. En 2004, ano en que Thabo Mbeki completou cinco anos como sucesor de Nelson Mandela, o presidente da república da África do Sur prometeu acabar con toda a violencia de carácter político que aínda poida existir no país. Mbeki dimitiuse do cargo en 20 de setembro de 2008 tras presións do seu propio partido so acusación de interferência no poder xudicial. Dous días despois o ANC apuntou Kgalema Motlanthe para xefe-de-estado.
Xeografía
A África do Sur está localizada no extremo sur do continente africano, cunha rexión costeira que se estende por máis de 2500 km, sendo tamén banhada por dous océanos (Atlântico e Índico). Cunha extensión territorial de 1 219 912 km². O país é o 25.º maior do mundo en área.
A África do Sur ten unha paisaxe variada. Na parte occidental, esténdese un grande planalto composto en parte por deserto e en parte por pastagens e savanas, cortado polo curso do río Orange e do seu principal afluente, o Vaal. A sur, erguem-se as cordilheiras do Karoo e, a liches, o Drakensberg, a maior cadea montañosa da África meridional. A norte, o curso do río Limpopo serve de fronteira co Botsuana e o Zimbabué.
O clima varía entre unha pequena zona de clima mediterrânico, no extremo sur, na rexión do Cabo, a desértico a noroeste. No Drakensberg hai áreas con clima de montaña.
A maior cidade é Joanesburgo. A Cidade do Cabo, Durban, Bloemfontein e Pretória son outras cidades importantes. A administración oficial (goberno, tribunais, presidencia e parlamento) encóntrase dispersa por Pretória, Cidade do Cabo, Joanesburgo e Bloemfontein.
Demografia
| Erro ao crear a miniatura: (rsvg-convert:16130): GLib-WARNING **: GError set over the top of a previous GError or uninitialized memory. This indicates a bug in someone's code. You must ensure an error is NULL before it's set. The overwriting error message was: File not found Error reading SVG:Failed to open file '//home/admin/wikilingue/big/images/7/74/Population_density_ZA.svg': No such file or directory |
A poboación da África do Sur é de 43.647.658 habitantes e a densidade poboacional de 36,05 hab./km².
A taxa de natalidade é do 18,87% e a taxa de mortalidade é do 18,42%. A esperanza media de vida é de 46,56 anos. O valor do Índice do Desenvolvemento Humano (IDH) é de 0,684 e o valor do Índice de Desenvolvemento axustado ao Xénero (IDG) é de 0,678. Estímase que en 2025 a poboación diminúa para 35.109.000 habitantes, como consecuencia da expansión da epidemia de SIDA (AIDS).
Criminalidade
O crime é un problema serio na África do Sur, especialmente o crime violento. De acordo cun estudo das Nacións Unidas[15] a África do Sur ocupa o primeiro lugar no assassínio con arma de fogo, no homicidio involuntário, na violación e na agresión. É segundo en homicidio e cuarto en roubo. Este feito tivo un impacto profundo na sociedade: moitos dos surafricanos máis ricos mudáronse para comunidades pechadas, trocando os barrios comerciais dalgunhas cidades pola relativa seguranza dos suburbios. Este efecto é máis pronunciado en Joanesburgo, aínda que a tendencia tamén se note noutras cidades. Moitos emigrantes surafricanos afirman que o crime foi unha motivación para a súa saída do país.
Política
O goberno surafricano funciona segundo un sistema parlamentario, ben que o Presidente da África do Sur sexa ao mesmo tempo xefe de estado e xefe de goberno. O presidente é elixido nunha sesión conxunta do parlamento bicameral, que consiste dunha Asemblea Nacional (National Assembly), ou cámara baixa, e un Consello Nacional de Provincias (National Council of Provinces, NCoP), ou cámara alta.
A Asemblea Nacional ten 400 membros, elixidos en representación proporcional. O Consello Nacional de Provincias, que substituíu o senado en 1997, é composto por 90 membros representando cada unha das nove provincias da África do Sur, alén das grandes cidades.
Cada provincia da África do Sur ten unha Lexislatura Provincial unicameral e un Consello Executivo liderado por un "primeiro ministro" (premier).
- Personalidades importantes na política
- Shaka Zulu, soberano na nación zulú.
- Nelson Mandela, líder revolucionario e primeiro presidente negro.
- Frederik De Klerk, Presidente sudafricano que liberou Mandela e acabou coa Apartheid.
- Desmond Tutu, clérigo e pacifista (Premio Nobel da Paz en 1984).
Subdivisões
A África do Sur encóntrase dividida en nove provincias desde 1994. A táboa seguinte indica, para cada unha das nove provincias, o seu código oficial ISO 3166-2:ZA, o nome en portugués, inglés e africâner, e a capital.
[[Ficheiro:SouthAfricaNumbered.png|thumb|left|200px|As nove provincias da África do Sur: 1. Cabo Occidental; 2. Cabo Setentrional; 3. Cabo Oriental; 4. KwaZulu-Natal; 5. Estado Libre; 6. Noroeste; 7. Gauteng; 8. Mpumalanga; 9. [[Provincia do Limpopo|Limpopo[["
- REDIRECT Predefinição:Táboa bonita
| Código ISO |
Portugués | Inglés | Africâner | Capital |
|---|---|---|---|---|
| ZA-WC | Cabo Occidental | Western Cape | Wes-Kaap | Cidade do Cabo |
| ZA-EC | Cabo Oriental | Eastern Cape | Oos-Kaap | Bisho |
| ZA-NC | Cabo Setentrional | Northern Cape | Noord-Kaap | Kimberley |
| ZA-FS | Estado Libre | Free State | Vrystaat | Bloemfontein |
| ZA-GT | Gauteng | - | - | Joanesburgo |
| ZA-NL | Kwazulu-Natal | - | - | Pietermaritzburg |
| ZA-LP | Limpopo | - | - | Polokwane |
| ZA-MP | Mpumalanga | - | - | Nelspruit |
| ZA-NW | Noroeste | North-West | Noord-Wes | Mafikeng |
As provincias encóntranse divididas en municipios metropolitanos e distritos municipais; estes últimos encóntranse subdivididos en municipios locais e zonas de xestión distrital. A delimitação dos municipios encóntrase inscrita na Constitución, por tanto cada alteración implica unha emenda; a última ocorreu en abril de 2006.
Economía
A África do Sur ten unha economía de mercado que se basea nos servizos, na industria, na explotación mineradora e na agricultura. É a nación máis rica e industrializada do continente africano.
As principais riquezas do país encóntranse sobre todo nos recursos minerais, como o carbón, o cobre, o manganês, o ouro, a cromita, o uranio, o ferro e os diamantes. No entanto, a explotación de minérios é liderada pola extracción do ouro.
En nivel agrícola, a terra cultivada representa cerca de 10% da área total do país, que así se constitúe en grande exportador de produtos alimentares.
Os principais socios comerciais da África do Sur son os Estados Unidos da América, a Italia, o Xapón, a Alemaña, os Países Baixos, o Brasil e o Reino Unido.
A África do Sur presenta o safari pola savana africana como un dos seus principais destinos, mais outros atractivos como parques nacionais, turismo de negocios e veraneo no litoral (ex. Cidade do Cabo, Durban, Port Elizabeth, entre outros), complementan a oferta de destinos do sector turístico.
A INDABA é a maior evento de marketing de turismo do continente africano e unha das tres maiores feiras de turismo de todo o mundo.[16] A INDABA é propiedade da South African Tourism e é organizada pola Kagiso Exhibitions and Events. En 2007 a INDABA tivo a súa 23ª edición desde 1984 (en 1994 a feira foi cancelada debido as primeiras eleccións tras o réxime do apartheid).
Debido a consecuencias da política do Apartheid, con reflexos tamén na Namíbia, a África do Sur posúe o segundo peor índice de Gini do mundo (0,65 - 2005).[17]
Infraestrutura
Saúde
A expansión da SIDA (síndrome da imuno-deficiencia adquirida, AIDS no Brasil) é un problema alarmante no país, chegando a atinxir 31% das mulleres embarazadas en 2005 e unha taxa de infección nos adultos estimada en 20%.[18] A conexión entre HIV, un virus transmitido principalmente por contacto sexual, e SIDA foi negado a moi tempo polo presidente Thabo Mbeki e polo ministro da saúde Manto Tshabalala-Msimang, que insiste que as moitas mortes no país son causadas por má nutrição, e moita pobreza, e non polo HIV.[19] En 2007, en resposta a presións internacionais, o goberno fixo esforzos para combater a SIDA.[20] En setembro de 2008 Thabo Moeki foi expulsado polo Congreso Nacional Africano e Kgalema Motlanthe foi apuntado para o interim. Unha das primeiras accións de Motlanthe foi substituír Tshabalala-Msimang polo actual ministro da saúde, Barbara Hogan.
A SIDA afecta principalmente aqueles que son sexualmente activos e é moito máis presente na poboación negra. A maioría das mortes son de persoas economicamente activas, resultando en moitas familias perdendo súa principal fonte de encaixe. Iso ten resultado en moitos órfãos pola SIDA que en moitos casos dependen do estado para soporte financeiro e médico.[21] É estimado que hai 1,2 millóns de órfãos na África do Sur.[21] Moitas persoas máis vellas tamén perden o apoio dos membros máis mozos da familia. Cerca de 5 millóns de persoas están infectadas pola doenza.[20]
Cultura
Non existe unha única cultura surafricana, debido á diversidade étnica do país, e cada grupo racial ten a súa propia identidade cultural. Isto pode ser apreciado nas diferenzas na alimentación, na música e na danza entre os varios grupos. Hai, no entanto, algúns traços unificadores.
Culinária
A culinária surafricana é fortemente baseada en carne e xerou a reunión social tipicamente surafricana chamada braai. A África do Sur tamén se tornou un gran produtor de viño, posuíndo algunhas das mellores viñas do mundo nos vales en torno a Stellenbosch, Franschoek e Paarl.
Música
Existe unha gran diversidade na música da África do Sur. Moitos músicos negros que cantaban en africâner ou inglés durante o apartheid pasaron a cantar en linguas africanas tradicionais, e desenvolveron un estilo único chamado kwaito. Digna de nota é Brenda Fassie, que alcanzou fama grazas á súa canción "Weekend Special", cantada en inglés. Músicos tradicionais famosos son os Ladysmith Black Mambazo, e o Quarteto de Cordas do Soweto executa música clásica con sabor africano. Os cantantes surafricanos brancos e mestiços tenden a evitar temas musicais tradicionais africanos, preferindo estilos máis europeos. Existe un bo mercado para música africâner, que cobre todos os xéneros da música occidental.
Festivos
- REDIRECT Predefinição:Táboa bonita
| Día | Nome en portugués | Nome local | Notas |
|---|---|---|---|
| 1 de xaneiro | Día de Ano Novo | New Year’s Day | |
| 21 de marzo | Día dos Dereitos Humanos | Human Rights Day | |
| Festa móbil | Venres Santa | Good Friday | |
| Festa móbil | Luns de Páscoa | Easter Monday | |
| 27 de abril | Día da Liberdade | Freedom Day | Conmemora as primeiras eleccións libres pos-Apartheid. |
| 1 de maio | Día do Traballador | Worker’s Day | |
| 16 de xuño | Día da Xuventude | Youth Day | Conmemora os disturbios de Soweto |
| 9 de agosto | Día Nacional da Muller | National women’s day | |
| 24 de setembro | Día da Hereditariedade | Heritage Day | Día en que os surafricanos conmemoran a diversidade do país |
| 16 de decembro | Día da Reconciliación | Day of Reconciliation | |
| 25 de decembro | Natal | Christmas Day | |
| 26 de decembro | Día do Entendemento Mutuo | Day of Goodwill |
- REDIRECTPredefinição:HideEditSectionLink
- ↑ o+Sur Portal da Lingua Portuguesa - Dicionario de Gentílicos e Topónimos
- ↑ South African Maritime Safety Authority. South African Maritime Safety Authority. Páxina visitada en 2008-06-16.
- ↑ Coastline. The World Factbook. CIA. Páxina visitada en 2008-06-16.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 South Africa Fast Facts. SouthAfrica.info (April 2007). Páxina visitada en 2008-06-14.
- ↑ Encyclopædía Britannica Online. Encyclopædía Britannica, Inc..
- ↑ African History Timeline. West Chester University of Pennsylvania.
- ↑ Bond, Patrick. Cities of gold, townships of coal: essays on South Africa's new urban crisis. pp. 140.
- ↑ Cape of Good Hope (South Africa). Parliament. House. (1906). "Report of the Select Committee on Location Act". Cape Equipos Limited.
- ↑ (1920) "Report of the Inter-departmental committee on the native pass laws": 2. Cape Equipos Limited, government printers.
- ↑ Great Britain. Colonial Office; Transvaal (Colony). Governor (1901-1905: Milner) (January 1902). "Papers relating cho legislation affecting natives in the Transvaal". His Majesty's Stationery Office.
- ↑ De Villiers, John Abraham Jacob. The Transvaal. London: pp. 30 (n46).
- ↑ Statistics South Africa (2009). "Mid-year population estimates" (.html). 2009. Stats SA. Visitado en 2009-01-09.
- ↑ South Africa’s Unemployment Rate Increases cho 23.5%
- ↑ HDI. UNDP.
- ↑ http://www.nationmaster.com/red/country/sf/Crime&b_cite=1
- ↑ History of INDABA - Facts and Figures
- ↑ [1]
- ↑ HIV & Aids in South Africa. Avert. Páxina visitada en 2006-10-08.
- ↑ "Sack SA Health Minister" – world's AIDS experts. afrol News. Páxina visitada en 2006-10-08.
- ↑ 20,0 20,1 info.gov.za (PDF).
- ↑ 21,0 21,1 AIDS orphans. Avert. Páxina visitada en 2006-10-08.
Ver tamén
- África
- Alista de países
Conexións externas
- Goberno
- Goberno de África do Sur (en inglés)
- Embaixada de África do Sur en Madrid
- Embaixada de África do Sur na Arxentina
- Embaixada de África do Sur no Chile
- Estatísticas da África do Sur
- Parlamento da África do Sur
- Turismo
- Sitio web oficial de Turismo (en inglés)
- África do Sur na Amadeus.net
- Guía Turística de África do Sur información Xeral, Rexións, Mundial 2010, Estadios
- Conoce el Mundo Sección África do Sur, Turismo
- City of Cape Town - the fully travel guide - capetown.ic.cz
- Sitio web de Turismo
- Fotos
- Fotos Africanas - África do Sur Fotos de África do Sur
- Galería fotográfica
- Medios de Comunicación
- Información
- África do Sur no Directório Dmoz
- Información sobre o país
- Sitio web Web, dedicado exclusivamente á África do Sur
- Información sobre o Mundial África do Sur 2010
- REDIRECT Predefinição:Clear
.svg)
.png)
ace:Afrika Seulatanarz:جنوب افريقياía:Africa del Sudlin:Zuid-Afrikapnb:دکھنی افریقہcha:தென்னாபிரிக்கா che:దక్షిణ ఆఫ్రికాvin:Cộng hòa Nam Phi
.svg){kind=link}
