pel - Wikilingue - Encydia
A pel é o maior órgano do corpo humano, ou animal. Ocupa aproximadamente 2 m², e o seu espesor varía entre os 0,5 mm (nas pálpebras) aos 4 mm (no talón). O seu peso aproximado é de 5 kg. Actúa como barreira protectora que illa ao organismo do medio que o rodea, protexéndoo e contribuíndo a manter íntegras as súas estruturas, á vez que actúa como sistema de comunicación coa contorna, e este varia en cada especie. Anatómicamente tómase como referencia as medidas estándar dentro da pel humana. Tamén é coñecido como sistema tegumentario.
A biología estuda tres capas principais que, de superficie a profundidade, son:
- a epidermis,
- a dermis e
- a hipodermis.
Aínda que no estudo da medicina, para o perfil histoanatómico e dermológico, estúdanselle dúas capas para lograr fins prácticos, estas son de certo a epidermis e a dermis. Da pel dependen certas estruturas chamados anexos cutáneos que son os pelos, as uñas, as glándulas sebáceas e as sudoríparas.
Está composta de corpúsculos: de Meissner (Georg Meissner) presentes no tacto de pel sen pelos, palmas, plantas, xema dos dedos, beizos, punta da lingua, pezones, glande e clítoris (tacto fino); de Krause, que xeran a sensación de frío, de Paccini que dan a sensación de presión; de Ruffini, que rexistran a calor e de Merckel, o tacto superficial.
A pel, pode sufrir de varias enfermidades distintas, denominadas dermatitis, como a seborrea. Estas son estudadas polas disciplinas da dermatoloxía, e a patología principalmente.
Na pel do ser humano, sobre todo a do varón prodúcese máis secreción sebácea que a que ten a muller. Isto é debido á maior cantidade de andrógenos (hormona sexual masculina) que produce o varón. Como consecuencia, a pel masculina é máis grosa, e graxa que a feminina.
Contido |
Estrutura xeral histológica
Está composta por:
- Corpúsculos de Meissner (Georg Meissner): Presentes no tacto de pel sen vellos, palmas, plantas, xema dos dedos, beizos, punta da lingua, pezones, glande e clítoris (tacto fino).
- Corpúsculos de Krause: que proporcionan a sensación de frío.
- Corpúsculos de Pacini: que dan a sensación de presión.
- Corpúsculos de Ruffini: que rexistran a calor.
- Corpúsculos de Merckel: que rexistran ao tacto superficial.
Existen dous tipos de pel:
- Pel branda: a pel branda é aquela que se atopa principalmente nas pálpebras e as zonas genitales.
- Pel grosa: a pel grosa localízase na pel labial, plantar e palmar, ademais esta caracterízase por ter un estrato corneo moi desenvolvido, a comparación do resto da pel.
A pel dentro do estudo embriológico:
- Epidermis: Ten unha orixe ectodérmico.
- Dermis: Ten unha orixe mesodérmico.
A biología estuda á pel e divídeo en 5 porcións:
- Epidermis.
- Dermis.
- Hipodermis.
- Tecido subcutáneo.
- Fascia profunda.
Mentres que en correntes médicas, como a histoanatomía e dermatoloxía estúdase en 3 estratos:
- Epidermis.
- Dermis.
- Tecido subcutáneo.
Cada unha das capas ten funcións e compoñentes diferentes que se interrelacionan. Esta composto por: epidermis, dermis, tecido subcutàneo, e fascia profunda.
Epidermis
A epidermis componse na súa maioría por queratinocitos , que se atopan segmentados no estrato corneo, ademais dun factor importante que son os melanocitos ou tamén chamados como os pigmentocitos, que dan a pigmentación á pel e que se atopan justamente sobre o estrato germinativo. Na pel pódense apreciar baixo cortes histológicos células de Langerhans e linfocitos, que se encargan de dar protección inmunológica, ademais de achar aos mecanorreceptocitos ou células de Merckel.
- Estrato germinativo componse dunha capa de células cilíndricas baixas ou cúbicas con núcleos ovales, o seu citosol demostra a presenza de tonofibrillas, ademais que as células de devandito estrato relaciónase pola unión desmosómica, ademais de ancorarse á membrana basal por unións hemidesmosómicas.
- Estrato espiñento confórmase por células con forma poligonal, os núcleos son redondos e o citosol é de características basofilicas. Ten un maior contido de tonofibrillas que as do estrato germinativo. As prolongaciones do citosol aseméllanse a espinas, polo que tamén reciben células espiñentas, justamente porque as tonofibrillas son máis numerosas en ditas prolongaciones dando a forma de espinas.
- Estrato granuloso componse de 3 a 5 capas de células aplanadas, o citosol contén gránulos basófilos denominados gránulos de queratohialina. A queratohialina é unha sustancia precursora da queratina. Cando os queratinocitos chegan á última capa deste estrato as células epidérmicas morren e ao morrer verten o seu contido ao espazo intercelular.
- Estrato lúcido distínguese por ter unha zona moi delgada de características eosinófilas. Os núcleos comezan a degenerar nas células externas do estrato granuloso e desaparecen no estrato lúcido.
- Estrato córneo de células planas queratinizadas anucleadas, tamén chamadas células córneas. Esta capa distínguese como a máis grosa e eosinófila. O estrato córneo está formado por fileiras aplanadas e mortas que son os corneocitos. Os corneocitos están compostos mayormente por queratina. Todos os días elimínanse capas de corneocitos.
- Estrato disyunto é a continua descamación das células córneas.
As células que migran desde o estrato germinativo tardan en descamarse ao redor de 4 semanas. Isto depende da raza e xénero, así como tamén da especie cando se estuda en animais . Cabo dicir que a maioría de mamíferos comparte estas características estratales. Si a descamación está por menor de 2 semanas e por maior de 4 considéraselle patológico, e pode deberse a alteracións congénitas.
Unha das funcións vitais da pel é o de cubrir todo o corpo, é este órgano o encargado da protección do corpo, respiración, pasaje da luz, recoñecemento de patógenos, etc.
A tinción especial empregada nas técnicas histológicas, é a de hematoxilina e eosina. Para o estudo da epidermis a maiores trazos requírense estudos de microscopía electrónica. Outra tinción baixo microscopia óptica non moi usual é a[tinción de Matoltsy e Parakkal.
Dermis
A dermis é unha capa profunda de tecido conjuntivo na cal téñense a peculiaridade da abundancia das fibras de colágeno e elásticas que se dispoñen de forma paralela e que lle dan á pel a consistencia e elasticidad característica do órgano. Histológicamente divídese en 2 capas:
- Estrato papilar: composto por tecido conectivo laxo, fibras de colágeno tipo III, e asas capilares.
- Estrato reticular: composto por tecido conectivo denso, fibras de colágeno tipo I, fibras elásticas, onde se atopan microscópicamente mastocitos, reticulocitos e macrófagos. Na súa porción inferior obsérvase unha capa de músculo liso que conforma ao músculo piloerector. Na pel facial existe musculatura de tipo estriado onde hai fijación dos músculos da mímica na dermis.
Na dermis áchanse os seguintes compoñentes:
- Folículo piloso.
- Músculo piloerector.
- Terminacións nerviosas aferentes (que levan información).
- Glándulas sebáceas e Glándulas sudoríparas.
- Vasos sanguíneos e linfáticos.
A dermis é 20-30 veces máis grosa que a epidermis.Nela atópanse os anexos cutáneos, que son de dous tipos: ·córneos (pelos e uñas); ·glandulares (glándulas sebáceas e sudoríparas).
Tecido subcutáneo
É un estrato da pel que esta composto de tecido conjuntivo laxo e adiposo, o cal dálle funcións á pel de regulación térmica e de movemento a través do corpo como o que se ve cando estiramos a pel do noso antebrazo cara arriba, si non tivese estes tipos de tecidos seria imposible movela.
Os compoñentes propios que integran ao tecido subcutáneo son:
- Ligamentos cutáneos.
- Nervios cutáneos.
- Graxa.
- Vasos sanguíneos e linfáticos.
Fascia profunda
A fascia profunda é unha capa de tecido conjuntivo moi densa e organizada que reviste ás estruturas internas como os músculos, nos cales crea compartimientos para que a súa expansión intrínseca non se propague máis do que ela permite e así comprima ás venas.
Os tres estratos mais interrelacionados da pel son a epidermis, a dermis e o tecido subcutáneo, que se relacionan a través das estruturas que conteñen. As estruturas coas que se relacionan son:
- Folículo piloso.
- Músculos erectores do pelo.
- Vasos linfáticos e sanguíneos.
- Nervios cutáneos.
- Ligamentos cutáneos.
Glándulas sebáceas, músculos erectores do pelo e folículos pilosos:
As glándulas sebáceas relacionan os estratos epidermis e dermis a través da función que realizan cando o folículo piloso, é movido polo músculo erector do pelo que comprime á vez a glándula sebácea que solta a súa secreción oleosa ao exterior da ou epidermis.
Glándulas sudoríparas: as glándulas sudoríparas relacionan os tres estratos xa que estas están ao longo dos tres, teñen a capacidade de evaporar o auga e de controlar con iso a temperatura do corpo, nacen no tecido subcutáneo, esténdense na dermis e sacan a súa secreción ao exterior da pel.
Vasos linfáticos e sanguíneos: os vasos linfáticos e sanguíneos esténdense polo tecido subcutáneo e mandan pequenos plexos pola dermis para irrigarla.
Nervios cutáneos: localízanse no tecido subcutáneo e mandan ramos pola dermis e terminacións nerviosas aferentes á epidermis.
Ligamentos cutáneos: chámaselles tamén en conxunto retinacula cute, relacionan a dermis coa fascia profunda, teñen a función de proporcionar á pel o movemento a través da superficie dos órganos, nacen na facia profunda e únense á dermis, están particularmente desenvolvidos nas mamas.
Morfología
Morfología da pel ou macro estrutura é o que vemos a primeira ollada. A primeira ollada parece lisa e chea, pero en realidade presenta pliegues, surcos, Hendiduras e pequenas salientes.
a) Pliegues e surcos : Mais menos acentuados , están sempre presentes en todos os individuos sobre a cara dorsal de certas articulaciones, ata cando estes están en extensión completa ou están en articulaciones completas. Exemplo : cóbados, rosillas, dedos, bonecas, etc.
b) Engurras : poden ser provocadas xa se por contracción muscular, debido a un movemento ou por disposicións estructurales da pel. Exemplo: pliegues das articulaciones.
c) Poros cutáneos : Son o orificio externo da canle de saída da glándula sudorípara e sebácea, pero este último debe ser diferenciado polo nome de Ostium Folicular.
Deterioro da pel prematuro
Dentro do deterioro da pel esta o que se chama o envejecimiento cutáneo prematuro debido a factores internos e externos.
- Factores externos: considérase que o principal inimigo da pel é o Sol . Tampouco se debe prescindir totalmente do Sol, xa que en exposicións pouco frecuentes (de curta duración si a intensidade lumínica é moi alta e en exposicións prolongadas si a intensidade lumínica é moi baixa), axudan á pel a regular a secreción sebácea e a sintetizar a vitamina D, entre outras cousas. Os jabones usados en exceso e outros factores participan en desproteger a epidermis.
- Factores internos: Isto principalmente é debido a problemas de alimentación ao non levar unha dieta equilibrada en vitaminas a nosa pel se debilita. Tamén se pode producir por introducir no organismo toxinas moi reactivas como as que inxeren os fumadores, drogadictos, alcohólicos, etc.
Deterioro biolóxico da pel
O deterioro da pel que se produce por causas naturais preséntase en forma de engurras.
Engurras
Engúrralas son causadas por alteracións físico-químicas que conlleva ao envejecimiento da pel. A medida que pasa o tempo, pérdense, gradualmente, tres elementos importantes para a pel:
- colágeno (a fibra proteínica que dá firmeza á pel), o que provoca que se volva máis delgada e débil)
- elastina, responsable da elasticidad;
- glicosaminoglicanos, retentivos da humidade.
Polo demais, o sol , o fume do tabaco e da contaminación, poden acelerar tamén o proceso.
Quemaduras
As quemaduras de pel requiren un estudo máis amplo xa que os protocolos médicos consideran grandes queimados aos pacientes a partir dun 10% de pel afectada por quemaduras profundas e do 20% de superficiais, tanto uns como outros requirirían ingreso hospitalario nunha unidade especial. Aínda que existen técnicas de pel cultivada que permiten autotrasplantes ou autoinjerto, para quemaduras en sitios moi visibles ou que provocan certo rexeitamento e poden provocar para o paciente problemas psicolóxicos.
Véxase tamén
Enlaces externos
Wikimedia Commons alberga contido multimedia sobre Pel.Commons
Bibliografía
- Finn Geneser: Histologi-Pâ Molekyaerbiologisk Grundlag. Copenhagen: Munksgaard, 1999.
- A.L. Kierszenbaum. Histology and Cell Biology. St.Louis: Mosby, Elsevier, 2nd Edition, 2006.
- M.H. Ross et a o. Histology: A text and atlas. Baltimore, Williams and Wilkins, 4th Edition, 2003.pnb:کھل
