Unha imaxe panorámica é a que mostra un panorama (do grego pan, todo, e horama, vista), usualmente paisajístico ou arquitectónico, e que se distingue polo amplo horizonte visual que cobre. A súa elaboración ha ir cambiando a través do tempo, desde as paisaxes pintadas en cadros, pasando pola fotografía clásica e a digital, ata a edición ou ata a creación completa de imaxes no computador. As posibilidades que o desenvolvemento tecnolóxico brinda ás imaxes panorámicas hanse expandido ata permitir a existencia de mundos virtuales tridimensionales, nos que se pode ingresar e desprazarse para observar diferentes puntos de vista da escena.
A pintura circular, unha forma especial da pintura tridimensional Trampantojo, foi descuberta, en occidente, polo irlandés Robert Barker (1739-1806) e patentada o ano 1787. Si a imaxe esta sobre unha superficie cilíndrica e o observador desde o eixe do cilindro chámaselles pintura circular. En cambio si o a imaxe esta sobre unha parede plana e o observador móvese para observar o panorama chámaselle panorama plano. No século 19 as pinturas circulares eran moi populares e convertéronse nun cedo medio masivo de comunicación. As pinturas circulares eran de ata 15 m de altura e a circunferencia excedeu a miúdo a barreira dos 100 m. Por 1830 antepúxoselles figuras e outros requisitos para acentuar o efecto tridimensional. As pinturas ciculares colocáronse ás veces en museos deseñados especialmente para o gozo do público e ían de cidade en cidade levados por unha ben organizada industria mediática. Hoxe existen aínda tales pinturas como a panorama das guerras campesiñas de Alemania en de:Frankenhausen e o Panorama de Jerusalem da Paixón de Jesuscristo en de:Altötting .
Os panoramas circulares perderon importancia como consecuencia do progreso social e técnico. Aparellos fotográficos especiais posibilitaron crear imaxes panorámicas coa fotografía análoga. A fotografía panorámica foi ampliamente usada malia o seu alto costo.
Os complicados e caros equipos para a fotografía panorámica están sendo desprazados pola fotografía digital. Tomar as foto unha a unha e facer a montaxe de cada unha das fotos nun panorama é menos caro e pódese facer en casa no computador persoal. Unha posibilidade son os editores de imaxes, con eles pódense facer as montaxes de fotos. Pero tamén cun obxectivo ollo de peixe ou con espellos curvos pódense facer as fotos e logo mediante un algoritmo informático revertir a distorsión producida polos lentes ou espellos. Este método evita a montaxe das fotos.
Unha variante practicable tamén por afeccionados é facer as fotos coa cámara digital, virándoa cada vez un sector. Estas fotos parciais poden ser compostas nun panorama cunha técnica chamada stitching. Para iso algunhas cámaras posúen mecanismos manuais ou motorizados que facilitan o traballo.
Despois que as fotos foron compostas co software stichting (o clásico é Panorama Tools do profesor Helmut Dersch) e foron feitos eventuales retoques, obtense un panorama completo pero aínda distorsionado. Para iso débella procesar con software apropiado.
Nos novos televisores de pantalla ancha hai unha función panorámica, coa cal as imaxes da televisión son ampliadas de 4:3 a 16:9 en forma non lineal. No centro a imaxe permanece proporcional, mentres que aos lados dereitos e esquerdo é distorsionada. A función panorámica elimina as columnas negras aos lados dereito e esquerdo da pantalla, pero non diminúe a calidade da imaxe tanto como o simple ensanche da imaxe.
As imaxes panorámicas vense impresionantes en salas de proxección adecuadas. Cun telón concavo e varios proyectores que diminúan a luminosidad dos pixel nas rexións que se sobrepoñen (edgeblending) lógranse bos resultados. Durante o deseño de novos produtos, por exemplo novos modelos de automóbiles, pódese utilizar esta proxección para mostrar o produto xa na primeira fase de deseño, cando só tense o modelo en arquivos CAD, a partir dos cales xérase a imaxe panorámica.
Nunha páxina web (en parte con Java-Applets) pódese mostrar unha parte dunha imaxe panorámica simulando un efecto tridimensional controlando os movementos co ratón de tal xeito que o obxecto vire ou se achegue. Exemplos en:
A inclusión noutras páxinas require coñecementos de HTML.
Programas como:
ofrecen unha interacción similar para a visualisación de imaxes panoramicas en páxinas web, pero son máis rápidos e teñen unha maior oferta de funcionalidades. FSPViewer mostra unha imaxe panorámica en 360° que se pode ser movida polo usuario de esquerda a dereita ou viceversa.
A imaxe panorámica máis grande do mundo chámase The Last Supper e foi concibida pola compañía fotográfica italiana HAL9000. O nome da obra débese a que nela se mostra detalladamente a soada pintura de Leonardo Dá Vinci, A Última Cea, que está situada ao interior da igrexa Santa María das Grazas en Italia.
Para conseguir a panorámica de 16,1 Gigapíxeles, situouse a cámara sobre un andamio, fronte á pintura, e desde aí capturáronse 1.677 fotografías digitales de 12,2 Megapíxeles cada unha. Logo, foron unidas coa axuda dun programa computacional.
Harlem-13-Gigapixels denomínase a segunda imaxe panorámica máis grande do mundo que foi lograda polo artista Gerard Maynard, xunto á compañía Kolor Company, o 13 de agosto de 2006. O tamaño da foto é de 13 Gigapíxeles e nela apréciase o popular barrio neoyorquino de Harlem.
Para a composición, usáronse 2.045 fotografías individuais (en formato RAW) que foron capturadas por unha cámara Nikon D2X, usando un lente Nikkor de 300mm. Cada unha das imaxes ten un tamaño de 12 Megapíxeles e foron tomadas desde as 4:43 pm ata as 6:53 pm. sobre o teito dun edificio da cidade de Nova York. A cámara capturou as imaxes de dereita a esquerda e de arriba cara abaixo.
O programa informático utilizado para unir as imaxes foi Autopano Prol (producido por Kolor Company). O proceso de ensamblaje separouse en dúas etapas: a primeira, que demorou un día, consistiu en detectar e optimizar as fotografías, algunhas das cales deberon ser situadas manualmente. Na segunda etapa, a panorámica foi renderizada, o cal tardou 46 horas.